cis_banner_final_en.png
Tại sao Ấn Độ tức giận ông Trump?

24/07/2019


Tại sao Ấn Độ tức giận ông Trump?


Vào ngày thứ Hai (22/7/2019), đầu giờ chiều ở Washington, DC, và vào khoảng thời gian mà hầu hết mọi người ở New Delhi đi ngủ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc họp báo với một tiết lộ làm lung lay mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ, hai nền dân chủ lớn nhất thế giới: “Tôi đã ở cùng với Thủ tướng Ấn Độ Modi hai tuần trước. Ông ấy thực sự đã nói: "Ông có muốn trở thành người hòa giải hay trọng tài không? Tôi hỏi: “Ở đâu?” Ông ấy đáp: “Kashmir”.
Ông Trump sau đó nói thêm: “Tôi thích làm một người trung gian hòa giải”.
Cách đó gần 8000 dặm, tại New Delhi, các quan chức Chính phủ đã bác bỏ sự hoài nghi và bắt đầu hành động. “Không có yêu cầu nào được đưa ra”, Raveesh Kumar, người Phát ngôn của Bộ Ngoại giao Ấn Độ đăng dòng tweet. Nhưng sự việc không kết thúc ở đó. Hôm thứ Ba (23/7/2019), khi người Ấn Độ thức dậy, các lãnh đạo phe đối lập giận dữ yêu cầu ông Modi làm rõ những gì thực sự xảy ra giữa ông và ông Trump bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G-20 ở Tokyo vào tháng trước. Trong khi ông Modi vẫn chưa trả lời thì Bộ trưởng Ngoại giao S. Jaishankar, đã đọc một tuyên bố tại Thượng viện Quốc hội, phản ánh những gì người phát ngôn Bộ Ngoại giao đã nói: “Tôi nhắc lại là không có yêu cầu nào được đưa ra bởi Thủ tướng chúng tôi đến Tổng thống Mỹ".
Tại sao Ấn Độ tức giận? Và tại sao Ấn Độ lại kiên quyết không cần một người hòa giải ở Kashmir?
Tất cả bắt đầu từ năm 1971, khi Đông Pakistan giành được độc lập và trở thành Bangladesh. Ấn Độ đóng vai trò nòng cốt trong cuộc chiến với Tây Pakistan và cho phép Đông Pakistan tách ra và thành lập một quốc gia mới. Nhiều tháng sau, vào tháng 7 năm1972, Thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi và Tổng thống Pakistan Zulfikar Ali Bhutto - đang giữ vùng lãnh thổ bị thu hẹp mạnh - đã gặp nhau tại thị trấn Shimla của Ấn Độ, sau đó là ở Simla, để xây dựng kế hoạch chi tiết cho quan hệ giữa hai nước. Quân đội được rút về các đường biên giới; trao trả các tù nhân chiến tranh. Nhưng điều quan trọng hơn là, hai bên đã ký kết cái gọi là “Thỏa thuận Simla”, một văn kiện tạo ra cái gọi là Đường kiểm soát (LoC) trong vùng lãnh thổ tranh chấp của Jammu và Kashmir.
Một đường ranh giới trong Thỏa thuận Simla đã được xác định: Rằng hai nước quyết tâm giải quyết sự khác biệt bằng biện pháp hòa bình thông qua đàm phán song phương.
Tuy Ấn Độ và Pakistan về sau đã có các hành động thù địch, nhưng New Delhi đã kiên quyết đề cập đến Thỏa thuận Simla và kiên trì các cuộc đàm phán song phương, và đây là lý do không liên quan đến các trung gian hòa giải bên ngoài.
Navtej Sarna, người vừa nghỉ hưu sau khi kết thúc kỳ đại sứ Ấn Độ tại Mỹ vào giai đoạn năm 2016 - 2018. Ông Sarna nói rằng: “Một điều hoàn toàn không thể tưởng tượng được là một nhà lãnh đạo Ấn Độ - càng không nói là Thủ tướng Ấn Độ - đã yêu cầu một nhà lãnh đạo nước ngoài làm trung gian ở Kashmir”.
Trả lời tờ Foreign Policy thông qua điện thoại từ New Delhi, ông Sarna nói rằng: “Chúng tôi có một lập trường mạnh mẽ về vấn đề này, nó đã được thực hiện trong nhiều năm. Đó là một động thái mà mọi người đều hiểu rõ”.
Các nhà ngoại giao Ấn Độ từ lâu đã nói rõ với các đối tác rằng, họ không muốn can thiệp quốc tế ở Kashmir. (Tuy cả Ấn Độ và Pakistan tuyên bố sở hữu toàn bộ lãnh thổ của Kashmir, nhưng Ấn Độ chỉ kiểm soát khoảng 45% diện tích; Pakistan quản lý khoảng 1/3 và Trung Quốc kiểm soát Aksai Chin, đại diện cho khoảng 20% lãnh thổ Kashmir) Một phần lý do tại sao New Delhi có khuynh hướng xem Kashmir như một vấn đề địa phương, hơn là hòa giải quốc tế có thể dẫn đến kết quả bất lợi cho Ấn Độ, bao gồm cả việc bỏ phiếu trưng cầu ý kiến ở Kashmir, từ đó có thể trở thành tiền lệ ở các khu vực khác của đất nước.
Và tại sao Pakistan muốn hòa giải ở Kashmir?
Nói một cách đơn giản, vì Kashmir có đa số người theo Hồi giáo, người Pakistan từ lâu đã coi đây là một phần lãnh thổ tự nhiên của họ hơn là Ấn Độ.
Khi ông Khan đăng trên Twitter vào ngày 23/7/2019, ông ta cảm thấy bất mãn bởi sự phản ứng của Ấn Độ đối với đề nghị hòa giải của ông Trump. Ông Khan đã viết rằng: “Các thế hệ người dân ở Kashmir đang phải chịu đựng mỗi ngày và cần giải quyết xung đột”.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Foreign Policy, người đứng đầu Kashmir thuộc Pakistan đã giải thích lý do tại sao Pakistan ủng hộ bỏ phiếu trưng cầu dân ý trên khắp Kashmir, và lý do là Ấn Độ “ép buộc hoặc khủng bố nhà nước để khuất phục người Kashmir”. Nhưng, ông ta nói rằng, “Tại Brussels, London, Washington, nhưng họ giữ im lặng. Đôi khi sẽ có một số tuyên bố nhạt nhẽo chỉ để cân bằng giả tạo mối quan hệ của họ với Ấn Độ. Nếu không thì họ đã không mở mồm”.
Và theo nghĩa đó, việc ông Khan đến thăm Washington và những bình luận bất ngờ từ ông Trump sẽ được người Pakistan coi là một chiến thắng vang dội.
Vì vậy, ông Trump nói dối về việc ông Modi yêu cầu sự hỗ trợ?
Mặc dù thế giới có thể không bao giờ thực sự biết ông Modi và ông Trump đã thảo luận gì ở G-20 vào tháng trước, nhưng rất có khả năng ông Khan đã đưa ra vấn đề về Kashmir trong các cuộc đàm phán tại Washington, như các nhà lãnh đạo từ Pakistan thường làm. Và vấn đề có thể đã hấp dẫn người đồng cấp phía Mỹ, người đang cố gắng đạt được sự giúp đỡ của Pakistan trong việc củng cố hòa bình ở Afghanistan. Ông Sar Sarna nói rằng,  “Ông Trump có ý tưởng trở thành người đưa ra thỏa thuận cuối cùng”. Ông Sarna gợi ý rằng, nhìn từ góc độ lạc quan về những bình luận của ông Trump thì có thể là ông ta đã hiểu lầm ông Modi. Hoặc có lẽ ông ấy đã được thông báo không đúng cách. “Tuy nhiên, tôi có cảm giác nó giống với một thứ của Trump hơn là việc thực hiện ý tưởng mà không có kiến thức sâu sắc về các vấn đề”.
Hiện tại mối quan hệ giữa Ấn Độ và Mỹ sẽ xảy ra thay đổi gì?
Ông Sarna nói rằng, những điều tồi tệ nhất đã ở phía sau chúng ta.
Và điều đó có thể đã giúp một số nhà lập pháp Mỹ giải quyết mọi chuyện với New Delhi.
Dân biểu Brad Sherman, thành viên đảng Dân chủ, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã tweet vào ngày 22/7/2019 rằng, ông đã xin lỗi Đại sứ Ấn Độ vì lỗi sai và nghiệp dư của ông Trump.
Alice Wells, Trợ lý Bộ trưởng ngoại giao Mỹ về các vấn đề Nam và Trung Á, nhẹ nhàng trả lời các bình luận của Trump, và thừa nhận, “Kashmir là vấn đề thảo luận song phương của hai nước”.
Mối quan hệ giữa hai nền dân chủ lớn nhất đã trở nên gần gũi hơn trong hai thập kỷ qua, không phân biệt chính quyền nắm quyền lực ở hai bên. Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Washington và sáng kiến Hành động Phía Đông của New Delhi được liên kết với nhau về các mục tiêu lớn hơn của hai bên; các nhà lãnh đạo hàng đầu của hai nước thường xuyên trao đổi về các vấn đề quốc phòng và chống khủng bố; và một quan hệ đối tác thương mại ngày càng phát triển đã đưa Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ.
Nisha Biswal, Chủ tịch Hội đồng doanh nghiệp Mỹ - Ấn Độ, cựu trợ lý bộ trưởng phụ trách các vấn đề Nam và Trung Á từ năm 2013 đến 2017, nói rằng: “Mỹ và Ấn Độ có mối quan hệ chiến lược rất quan trọng”. Thế giới quan của hai nước trên một mức độ rất lớn quyết định bởi tương lai mà hai bên mong muốn hướng đến trong một thế giới dựa trên quy tắc.
Nhưng Ấn Độ và Mỹ có thể rơi một cuộc chiến thương mại hay không?
Đúng vậy. Hai nước có một số bất đồng thương mại kéo dài, bao gồm ví dụ về kiểm soát giá của Ấn Độ trên các thiết bị y tế và các quy tắc yêu cầu các công ty nước ngoài lưu trữ dữ liệu điện tử của họ tại Ấn Độ. Nhưng các vấn đề nóng bỏng là vào mùa xuân năm 2019 khi ông Trump hủy bỏ ưu đãi thương mại đối với Ấn Độ làm ảnh hưởng đến một số hàng hóa Ấn Độ đang được xuất khẩu mà không phải chịu thuế. New Delhi đã trả đũa bằng việc tăng thuế đối với các sản phẩm như hạnh nhân và táo của Mỹ.
Theo ông Bis Biswal, đây là những vấn đề đáng lẽ phải được giải quyết bằng đối thoại chứ không phải là một cuộc chiến thương mại. Đề cập đến tuyên bố của Trump về Kashmir, ông Biswal cho biết: “Chúng tôi có một số điểm yếu về thương mại. Nếu bạn thêm vào bất ổn pha trộn về mặt chiến lược và an ninh, thì bạn sẽ kéo chúng tôi trở lại một hoặc hai bước”. Đó là lý do tại sao Chính quyền Ấn Độ hiện tại phải làm rõ ràng về vấn đề tồn tại lâu dài giữa Mỹ và Ấn Độ.
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
Nguồn: https://foreignpolicy.com/2019/07/23/why-india-is-upset-with-the-united-states/

Bình luận của bạn