cis_banner_final_en.png
Hợp tác năng lượng Việt Nam - Ấn Độ

05/08/2019


Hợp tác năng lượng Việt Nam - Ấn Độ



ThS Nguyễn Đắc Tùng(*)
 
Tóm tắt
Hiện nay, hợp tác năng lượng đã nổi lên và trở thành một trong ba cột trụ chính của mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ. Tuy nhiên, hợp tác năng lượng của hai nước trong thời gian qua vẫn còn hạn chế so với tiềm năng, kỳ vọng của mỗi nước. Bài viết phân tích thực trạng hợp tác năng lượng giữa hai quốc gia trong các lĩnh vực dầu khí, năng lượng điện, năng lượng nguyên tử và năng lượng tái tạo, qua đó đánh giá triển vọng hợp tác năng lượng giưa hai nước trong lĩnh vực này trong thời gian tới.

 
*******
 
1. Lợi ích trong hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Ấn Độ
1.1. Lợi ích của Ấn Độ trong việc hợp tác năng lượng với Việt Nam
Trong dài hạn, hợp tác dầu mỏ với Việt Nam góp phần gắn Ấn Độ xích lại hơn với Việt Nam giúp hình thành một mạng lưới đảm bảo nguồn cung năng lượng cho Ấn Độ ở phía Đông. Thông qua năng lượng, kết nối an ninh và kinh tế của Ấn Độ với Việt Nam sẽ trở nên chặt chẽ hơn và mang lại lợi ích cả về mặt kinh tế và chiến lược đối với Ấn Độ.
Lợi ích về kinh tế
Nền kinh tế Ấn Độ có mối liên kết chặt chẽ với khu vực. Biển Đông là vùng biển nửa kín và là đường kết nối tới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trên 55% hoạt động thương mại Ấn Độ đi qua vùng biển này
[1]. Mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa Ấn Độ và các quốc gia ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ. Đối với Ấn Độ, mối quan hệ giữa Ấn Độ và các quốc gia ASEAN đóng vai trò như chất xúc tác và là động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia ASEAN là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ. Thương mại song phương đã tăng từ 2,4 tỷ USD năm 1990 lên tới 71 tỷ USD năm 2017, chiếm gần 3% tổng kim ngạch thương mại của ASEAN, trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 của ASEAN[2].
Bên cạnh lợi ích giao thương biển, lợi ích kinh tế của Ấn Độ còn được thể hiện qua hoạt động khai thác tài nguyên dầu khí, đặc biệt là với Việt Nam. Ấn Độ đã tiến hành các dự án khai thác chung năng lượng xa bờ ở Biển Đông với Việt Nam từ cuối thập niên 1980. Tập đoàn thuộc sở hữu nhà nước ONGC Videsh Limited (OVL) đã hợp tác với PetroVietnam và British Petroleum, bắt đầu khai thác ở Biển Đông vào năm 1992 và 1993, phát hiện được mỏ khí Lan Đỏ và Lan Tây, ước tính có trữ lượng khoảng 58 tỷ mét khối, và có thể khai thác khoảng 3 tỷ mét khối khí đốt/năm
[3].
Lợi ích về địa chiến lược
Biển Đông là tuyến vận tải biển lớn thứ hai thế giới, là tuyến hàng hải quan trọng nối khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương qua eo biển Malacca (một số đảo của Ấn Độ chỉ cách eo biển Malacca khoảng 145km
[4]. Do đó, việc Biển Đông nằm dưới sự kiểm soát của bất kỳ quốc gia nào, đặc biệt là Trung Quốc, sẽ gây ra những mối lo ngại lớn cho Ấn Độ.
Là quốc gia ở cửa ngõ biển Đông, xét trên bình diện địa chiến lược, hợp tác năng lượng với Việt Nam sẽ góp phần đảm bảo lợi ích chiến lược của Ấn Độ ở vùng biển này. Các tuyến đường vận tải trên biển Đông chiếm gần một nửa tổng trọng tải tàu chở hàng của thế giới. Ngoài ra, 14 triệu thùng dầu thô được vận chuyển qua biển Đông và vịnh Thái Lan mỗi ngày, gần bằng một phần ba tổng khối lượng dầu luân chuyển mỗi ngày trên thế giới
[5]. Vì vậy, Biển Đông đã trở thành một phần không thể tách rời của vành đai an ninh của Ấn Độ, đóng vai trò quyết định đối với ngoại thương, năng lượng và lợi ích quốc gia của Ấn Độ.
1.2. Lợi ích của Việt Nam trong hợp tác năng lượng với Ấn Độ
Ấn Độ thị trường xuất khẩu tài nguyên đầy tiềm năng. Tuy nhiên, xuất phát từ sự thiếu nguồn lực đầu tư, cơ sở hạ tầng và công nghệ về khai thác, chuyển hóa, vận chuyển năng lượng còn hạn chế, hợp tác năng lượng với Ấn Độ sẽ giúp Việt Nam giải được bài toán về nguồn vốn và khoa học kỹ thuật từ Ấn Độ. Ngoài ra, sự hiện diện của các công ty dầu mỏ Ấn Độ trong các dự án khai thác dầu khí trên biển có ý nghĩa địa chiến lược tích cực. Một mặt, góp phần tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ, mặt khác, góp phần củng cố cam kết của quốc gia này đối với hòa bình và an ninh khu vực (hòa bình, an ninh khu vực là nền tảng để đảm bảo lợi ích địa kinh tế), sẽ trực tiếp tác động tích cực đến an ninh và ổn định khu vực nói chung và Việt Nam nói riêng, và thêm một “điểm cộng” cho Việt Nam trong “ván cờ” ở Biển Đông với Trung Quốc.
2. Thực trạng hợp tác năng lượng Việt Nam - Ấn Độ
2.1. Dầu khí
Ấn Độ là một trong những nước hợp tác với Việt Nam trong các hoạt động về thăm dò và khai thác dầu khí tương đối sớm. Hợp tác dầu khí Việt Nam - Ấn Độ được bắt đầu từ năm 1988 sau khi Việt Nam triển khai thực hiện công cuộc Đổi mới 1986 và ban hành Luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam năm 1987, tạo điều kiện và môi trường đầu tư thuận lợi cho đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Việt Nam cho phép Ấn Độ khai thác lô 06.1 gồm hai mỏ khí tự nhiên Lan Tây và Lan Đỏ ngoài khơi biển Vũng Tàu, việc phát hiện hai mỏ khí này đặt nền móng cho dự án khai thác khí có vốn đầu tư nước ngoài đầu tiên tại Việt Nam. Công ty dầu mỏ quốc gia của Ấn Độ, ONGC Videsh Limited (OVL) đã đầu tư khoảng 360 triệu USD đối với 3 lô 06.1, 127 và 128. Cụ thể, tính đến tháng 3/2012, Ấn Độ đã đầu tư 342.78 triệu USD, 49,14 triệu USD đối với lô 127 và 128. Các hoạt động khai thác khí đốt tự nhiên của Ấn Độ đã thu được hai tỷ mét khối khí trong năm 2011-2012, công ty OLV tham gia 45% vốn đầu tư
[6]. Tuy nhiên, kể từ năm 2011, Trung Quốc có những động thái phản đối sự tham gia của Ấn Độ đối với việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông đối việc thăm dò dầu khí ở các lô 127 và 128. Từ giữa năm 2012 đến cuối 2013, một số dự án khai thác dầu từ phía Việt Nam đối với Ấn Độ bị “chững” lại một phần vì thiếu khả năng kinh tế, nhưng quan trọng hơn, các hoạt động phi pháp của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông cũng có ảnh hưởng tiêu cực đến Ấn Độ. Tháng 3/2018, Trong chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang đến Đến Ấn Độ, hai nước đã ra tuyển bố chung về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng. Chính phủ Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Ấn Độ mở rộng hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí trên đất liền và tại thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (EEZ) và đề nghị các doanh nghiệp Ấn Độ tích cực nghiên cứu, sớm có đề xuất với những lô dầu khí phía Việt Nam đã giới thiệu[7]. Đây chính là động lực quan trọng cho những bước phát triển tiếp theo về hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới.
2.2. Năng lượng điện
Ấn Độ đầu tư vào dự án nhà máy nhiệt điện Long Phú II tại Sóc Trăng có công suất 1.320 MW , bao gồm 2 tổ máy mà Tập đoàn Tata Power đầu tư với ước tính chi phí khoảng 2,2 tỷ USD. Theo đó, Bộ Công Thương Việt Nam và Tập đoàn Tata của Ấn Độ đã ký Biên bản ghi nhớ triển khai dự án (MoU) với tiến độ sẽ đưa tổ máy 1 vào vận hành thương mại vào năm 2022 và tổ máy 2 vào năm 2023
[8].
Ngoài ra, dự án hợp tác đầu tư khí gas giữa công ty Roseft và Petro Việt Nam đã cung cấp nguyên liệu cho 12% năng lượng điện của Việt Nam
[9]. Năm 2007, Ấn Độ đã công bố giành cho Việt Nam một khoản tín dụng ưu đãi trị giá 45 triệu USD cho dự án thủy điện Nậm Chiến, hiệp định vay vốn tín dụng này đã được ký kết vào tháng 1/2008. Ngoài ra, năm 2009, Chính phủ Ấn Độ cũng cho Việt Nam vay một khoản tín dụng ưu đãi khác trị giá 19,5 triệu USD để xây dựng 3 dự án thủy điện. Đó là dự án xây dựng nhà máy thủy điện Nậm Trai 4 có công suất  9,6MW, cơ quan chủ quản là Uỷ ban nhân dân tỉnh Sơn La, Chủ đầu tư Công ty cổ phần thủy điện Bắc Hà; dự án xây dựng nhà máy thủy điện Yan Tann Sien, cơ quan chủ quản Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, chủ đầu tư Công ty cổ phần thủy điện Cao Nguyên - Sông Đà với tổng công suất là 19,5 MW, dự kiến hoàn thành và phát điện vào tháng 6/2010 và dự án xây dựng nhà máy Nậm He, cơ quan chủ quản là Uỷ ban nhân dân tỉnh Điện Biên, chủ đầu tư Công ty cổ phần năng lượng Sông Đà - Điện Biên có công suất 14,4 MW[10]
2.3. Năng lượng hạt nhân
Các hoạt động hỗ trợ khác về khoa học công nghệ và năng lượng hạt nhân giữa Trung tâm Khoa học hạt nhân Đà Lạt thuộc Viện Nghiên cứu năng lượng hạt nhân Việt Nam với Trung tâm toàn cầu về năng lượng hạt nhân Bahadurgarh của Ấn Độ cũng đang được triển khai.
Năm 2016, Chính phủ hai nước Việt Nam và Ấn Độ đã ký kết Hiệp định cấp Chính phủ về sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, Bản ghi nhớ (MoU) giữa Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và Trung tâm toàn cầu về đối tác năng lượng Ấn Độ. Theo đó, trong thời gian tới, Ấn Độ sẽ hỗ trợ, hợp tác với Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam trong việc xây dựng Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân, trong đó có lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới. Hai bên cũng hợp tác để triển khai ứng dụng năng lượng nguyên tử trong lĩnh vực y tế (y học hạt nhân), đặc biệt là sản xuất đồng vị phóng xạ và phát triển các phương pháp chữa trị cho bệnh nhân ung thư; ứng dụng kỹ thuật hạt nhân và công nghệ bức xạ trong công nghiệp, nông nghiệp, phục vụ xuất khẩu và đào tạo nguồn nhân lực hạt nhân
[11]
Tháng 3/2018, trong chuyến thăm Chủ tịch nước Trần Đại Quang tới Ấn Độ, hai nước đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) để tăng cường hơn nữa việc hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân. Biên bản ghi nhớ được ký kết vào ngày giữa Thư ký của Bộ Năng lượng nguyên tử Ấn Độ (DAE), Sekhar Basu, và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, Đặng Đình Quy dưới sự chứng kiến của Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Thủ tướng Narendra Modi.
Thủ tướng Ấn Độ cho biết trong một tuyên bố “Mục đích của MoU là tăng cường hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử cho các mục đích hòa bình”. Biên bản ghi nhớ kêu gọi hợp tác giữa Trung tâm Năng lượng Hạt nhân Toàn cầu DAE (GCNEP) của Ấn Độ và Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom)
[12].
2.4. Năng lượng tái tạo
Phía Việt Nam ủng hộ các công ty năng lượng Ấn Độ tìm kiếm cơ hội hợp tác trong năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Trong chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang đến Ấn độ tháng 3 năm 2018, trong bản Tuyên bố chung, lãnh đạo 2 nước đề nghị các doanh nghiệp hai bên tìm kiếm những cơ hội đầu tư kinh doanh mới trong những lĩnh vực hợp tác ưu tiên như: năng lượng tái tạo. Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Ấn Độ đầu tư nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo
[13].
3. Triển vọng hợp tác
Do tốc độ tăng trưởng kinh tế cao dẫn đến việc mức tăng trưởng tiêu thụ năng lượng của Việt Nam cần phải tăng gấp đôi so với mức tăng trưởng GDP, tăng trung bình khoảng 10% mỗi năm từ năm 2006 đến 2015
[14] để theo kịp với tốc độ phát triển kinh tế. Do đó, Việt Nam khuyến khích các nước đầu tư vào lĩnh vực năng lượng, trong đó có các nhà đầu tư đến từ Ấn Độ. Phía Ấn Độ cam kết giúp Việt Nam đa dạng hóa các nguồn năng lượng đến năm 2022[15]
Hiện nay, hợp tác trong lĩnh vực năng lược giữa Việt Nam và Ấn Độ có nhiều triển vọng, trong các lĩnh vực như: khai thác dầu khí, năng lượng điện, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo. 
3.1. Dầu khí
Dầu khí là một lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa Ấn Độ và Việt Nam, các công ty Ấn Độ đầu tư đáng kể vào lĩnh vực này. Với việc ký Biên bản ghi nhớ (MoU), hai nước nhất trí tăng cường hợp tác giữa tập đoàn ONGC của Ấn Độ và tập đoàn PVN của Việt Nam trong lĩnh vực dầu khí, đẩy mạnh triển khai công tác tìm kiếm, thăm dò ở các lô mới. Hai bên nhất trí tích cực thực hiện các thỏa thuận trong Biên bản ghi nhớ về hợp tác trong các dự án tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở các nước thứ ba, đồng thời cân nhắc khả năng hợp tác với nước thứ ba để thăm dò, khai thác dầu khí
[16]. Phía Việt Nam hoan nghênh các công ty dầu khí Ấn Độ tham gia vào việc mở rộng hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí trên đất liền, thềm lục địa và Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam.
Khai thác dầu khí ở Biển Đông là một vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, bất chấp việc Trung Quốc phản đối Tập đoàn Dầu khí tự nhiên (ONGC) của Ấn Độ khai thác dầu tại các khu vực mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. Ấn Độ đã khẳng định rằng hoạt động thăm dò của ONGC là một hoạt động thương mại và không liên quan đến tranh chấp
[17].
Triển vọng này phù hợp với Chính sách Hành động phía Đông của Ấn Độ, Ấn Độ coi Việt Nam là trung tâm của Chính sách. Năm 2017, Việt Nam đã gia hạn hợp đồng với tập đoàn ONGC của Ấn Độ thêm hai năm nữa, để thăm dò dầu khí ở lô 128
[18].
3.2. Năng lượng điện
Theo số liệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, tổng công suất hiện tại của ngành điện Việt Nam là 40.000 MW với mức tiêu thụ khoảng 162 tỷ Kwh. Tiêu thụ năng lượng của Việt Nam được dự báo sẽ tăng ở mức 10 % /năm. Để đáp ứng nhu cầu, ngành điện Việt Nam phải đạt công suất phát điện 87.000 MW năm 2025 và 130.000 MW năm 2030. Tuy nhiên, theo cách chuyên gia về điện thì Việt Nam khó đạt được điều này. Do đó việc sử dụng hiệu quả năng lượng điện là vấn đề then chốt. Việt Nam đã hợp tác với Tổ chức Tiết kiệm năng lượng Ấn Độ (EESL) đây là tổ chức nhà nước trực thuộc Bộ Điện lực Ấn Độ.
Với sự hỗ trợ của Chính phủ Ấn Độ, tổ chức EESL đã hỗ trợ Việt Nam 177 triệu bóng đèn LED giúp tiết kiệm trên  62,72 triệu đơn vị điện mỗi ngày, góp phần giảm 3,5 triệu USD trên tổng hóa đơn điện của người tiêu dùng, giảm 4.584 MW trong tổng nhu cầu sử dụng điện giờ cao điểm, cũng như giảm thiểu 50.810 tấn khí thải CO2. EESL cũng đã thay thế hơn 1,3 triệu đèn đường. Chính những nỗ lực của EESL đã đem lại lợi ích cho nhiều người tiêu dùng, đô thị, các công ty phân phối nội địa và chính phủ
[19]. Sự hợp tác này sẽ giúp Việt Nam điều tiết nhu cầu năng lượng mà không ảnh hưởng đến chất lượng đầu ra trong thời gian tới.
Trong lĩnh vực điện, Tập đoàn TATA của Ấn Độ đang triển khai dự án BOT xây dựng Nhà máy nhiệt điện Long Phú 2 tại Sóc Trăng (trị giá 1,8 tỷ USD), dự kiến nhà máy sẽ hoàn thành năm 2022
[20]
3.3. Năng lượng hạt nhân
Tháng 11/2018,  Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã quyết định thành lập Tiểu ban Việt Nam trong Ủy ban hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ về hợp tác năng lượng nguyên tử. Tiểu ban sẽ tăng cường quan hệ đối tác và thực thi thỏa thuận giữa Việt Nam và Ấn Độ trong việc sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Nó sẽ trở thành điểm kết nối để các bộ, ngành và cơ quan thực hiện thỏa thuận, đảm bảo hoạt động hiệu quả của Ủy ban hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ về hợp tác năng lượng nguyên tử. Đồng thời, nó sẽ tổ chức hoặc làm việc với phía Ấn Độ để tổ chức các cuộc họp của Ủy ban hỗn hợp
[21].
Ngoài ra, gần đây do dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận - hợp tác với Nga - phải tạm dừng vì nhiều nguyên nhân, thì sự cởi mở và thiện chí của Ấn Độ lại mở ra nhiều triển vọng mới.
3.4. Năng lượng tái tạo
Năng lượng tái tạo một lĩnh vực hợp tác đầy tiềm năng giữa hai quốc gia. Do than đá là nguồn năng lượng hữu hạn, với nhu cầu điện dự kiến ​​sẽ tăng gần 10% hàng năm cho đến năm 2030; Chính phủ Việt Nam đang hướng tới việc phát triển các nguồn năng lượng tái tạo để đảm bảo an ninh năng lượng.
Năm 2016, chính phủ Việt Nam đã sửa đổi Kế hoạch phát triển năng lượng lần thứ 7 từ nay đến năm 2030 và nhấn mạnh hơn vào việc phát triển năng lượng tái tạo và tự do hóa thị trường
[22].
Với yêu cầu vốn cao như vậy, Chính phủ Việt Nam đang thục hiện nhiều chính sách ưu đãi về vốn đầu tư cho phép đã các công ty nước ngoài đầu tư 100% vốn trong lĩnh vực năng lượng. Các dự án năng lượng tái tạo được hưởng lợi từ việc miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để thiết lập tài sản cố định, vật liệu và bán thành phẩm. Ưu đãi thuế bao gồm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong 15 năm; Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo
[23]. Các doanh nghiệp Ấn Độ nên tận dung cơ hội này. Các dự án đầu tư của các công ty Ấn Độ trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và năng lượng gió được chào đón tại Việt Nam.
Năng lượng mặt trời
Đây là một lĩnh vực hợp tác đầy tiềm năng giữa hai quốc gia. Đường bờ biển dài của Việt Nam và nhiều giờ nắng đem lại cho Việt Nam rất nhiều tiềm năng cho các nguồn năng lượng mặt trời. Tài nguyên năng lượng mặt trời tương đương với các quốc gia như Ý, Tây Ban Nha, Trung Quốc và Thái Lan. Tuy nhiên, thị trường điện mặt trời Việt Nam hiện tại ước tính chỉ khoảng 5 MWp
[24].
Tập đoàn Tata của Ấn Độ đã đầu tư vào một dự án điện mặt trời với tổng vốn đầu tư trị giá 54 triệu USD. Dự án điện mặt trời này có công suất khoảng 49 MW với diện tích thuê đất khoảng 55 ha đất tại xã Lộc Tấn, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước. Ngoài ra, Tập đoàn Tata cũng đã có đề nghị với Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Phước về việc tạo điều kiện cho dự án hoàn thành trước tháng 6/2019 để nhà đầu tư có thể tận dụng ưu đãi về giá bán điện của Chính phủ Việt Nam
[25].
Trong thời gian tới, Việt Nam có thể sẽ chủ động ký kết Thỏa thuận khung của Liên minh năng lượng mặt trời quốc tế. Việc tham gia Liên minh năng lượng Mặt trời sẽ là một bước đáng chú ý để thúc đẩy sự hợp tác công nghệ năng lượng mặt trời. Điều này sẽ đem lại khả năng hợp tác tốt hơn về công nghệ giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tương lai bởi vì Ấn Độ cũng là một thành viên của Liên minh năng lượng Mặt trời.
Thủ tướng Ấn Độ N. Modi, trong một tuyên bố đã nói: Ông muốn đưa công nghệ sản xuất năng lượng đến những nước có điểm tương đồng với Ấn Độ, cả Việt Nam và Ấn Độ đều là những nước nhiệt đới, dồi dào về năng lượng mặt trời, do đó rất có rất nhiều tiềm năng để cùng nhau hợp tác trong lĩnh vực này.
Năng lượng gió
Bên cạnh nguồn năng lượng từ mặt trời thì năng lượng gió cũng được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam bắt kịp tốc độ tăng trưởng nhanh chóng về nhu cầu điện trong cả ngắn hạn và dài hạn. Với lợi thế đường bờ biển trải dài, cùng địa hình thuận lợi, việc xây dựng các trạm điện bằng sức gió là một giải pháp có thể giúp nâng cao sản lượng điện của Việt Nam trong những năm tới.
Việt Nam có tiềm năng phát triển điện gió với trên 3.000 km2 đường bờ biển. Theo lộ trình, Việt Nam sẽ phát triển 800 MW điện gió vào năm 2020, chiếm khoảng 0,8% tổng nhu cầu điện. Mục tiêu là phát triển 2.000 MW điện gió vào năm 2025 và 6.000 MW vào năm 2030
[26].
Gió sẽ là nguồn năng lượng giúp Việt Nam đảm bảo tốt vấn đề an ninh năng lượng thông qua việc giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch phải nhập khẩu và những biến động trên thị trường than đá, khí đốt…. Ngoài ra, điện gió cũng có thể giúp loại bỏ một số thách thức mà thủy điện gặp phải liên quan đến hiện tượng thay đổi khí hậu theo mùa, hay các vấn đề về ô nhiễm của các nhà máy nhiệt điện.
Việt Nam, có thể tận dụng được các đồi trọc để xây các tuốc bin gió, không gây ảnh hưởng đến đất canh tác. Năng lượng gió là nguồn năng lượng sạch và vô tận. Đây là điều tiên quyết đem lại lợi thế của năng lượng gió so với các nguồn năng lượng hóa thạch vốn có hạn. Với việc công nghệ ngày càng tiến bộ và sử dụng năng lượng gió ngày càng phổ biến hơn thì giá thành của năng lượng gió ngày càng rẻ
[27].
Kết luận
Có thể thấy rằng, trong quá trình hợp tác năng lượng sẽ mang lại lợi ích cho cả Việt Nam và Ấn Độ, Ấn Độ đã và đang nhìn nhận Việt Nam như một đối tác tiềm năng. Trong thời gian qua, hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Ấn Độ đã đạt được một số thành tựu nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Với các nguồn năng lượng đa dạng từ dầu khí đến thủy điện, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo cũng như địa hình được chiếu xạ tốt, kết nối tốt với cơ sở hạ tầng giao thông và lưới điện quốc gia, Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển các ngành công nghiệp này. Với tiềm năng lớn như vậy, một số công ty Ấn Độ sẵn sàng đầu tư vào ngành năng lượng Việt Nam. Cho đến nay, Ấn Độ đã đầu tư vào 176 dự án ở Việt Nam với tổng vốn đầu tư  814 triệu USD, đứng thứ 28 trong tổng số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Trong số các nhà đầu tư Ấn Độ, Tata Group, Adani Green Energy Ltd., M + Energy, Avaada, Sprng Energy và Suzlon Energy Ltd và nhiều công ty khổng lồ khác mở đường cho các doanh nghiệp Ấn Độ trong lĩnh vực năng lượng./.

Tài liệu tham khảo
1. ASEAN, “ASEAN Trade by Parner Countries/Regions, 2015”,
http://asean.org/storage/2016/11/Table24_as-of-6-dec-2016.pdf, ngày truy cập 14/12/2018
2. Ba dự án thủy điện được vay vốn của Ấn Độ,
https://vnexpress.net/kinh-doanh/3-du-an-thuy-dien-duoc-vay-von-cua-an-do-2695512.html, ngày truy cập 4/2/2019.
3. Bộ Ngoại giao Ấn Độ, “QUESTION NO.2014 INDIA’S INTEREST IN SOUTH CHINA SEA REGION”,
 
https://www.mea.gov.in/rajyasabha.htm?dtl/27229/QUESTION+NO2014+INDIAS+INTEREST+IN+SOUTH+CHINA+SEA+REGION, ngày truy cập 2/12/2018
4. Đại sứ Gauta Mukhopadhaya, 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ và 10 năm đối tác chiến lược, Kỷ yếu Hội thảo Quốc tế: 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ và 10 năm đối tác chiến lược, Nxb. Lý Luận chính trị, Hà Nội, 2017, tr.37.
5. Mai Nguyen, Nidhi Verma, Sanjeev Miglani, “Vietnam renews India oil deal in tense South China Sea”,
https://www.reuters.com/article/us-southchinasea-vietnam-idUSKBN19R25P, ngày truy cập 14/12/2018
6. Mohammed Ayoob (1990), “India and Southeast Asia: Indian Perception and Policies” Routledge, London, tr. 9
7. P. K. Ghosh, Binding Vietnam and India: Joint Energy Exploitation in South China Sea,
http://www.rsis.edu.sg/publications/Perspective/RSIS2282013.pdf, ngày truy cập 4/1/2019
8. Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng giữa Việt Nam - Ấn Độ,
http://www.pecc1.com.vn/d4/news/Tang-cuong-hop-tac-trong-linh-vuc-nang-luong-giua-Viet-Nam-An-Do-8-1104.aspx, ngày truy cập 5/1/2019
9. TATA MUỐN ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ DỰ ÁN NHIỆT ĐIỆN LONG PHÚ 2,
https://www.pvpower.vn/tata-muon-day-nhanh-tien-do-du-an-nhiet-dien-long-phu-2/, ngày truy cập 1/2/2019.
10. The South China Sea is an important world energy trade route, https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=10671, ngày truy cập  4/1/2019
11. Việt Nam - Ấn Độ ký hiệp định về hợp tác sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình,
http://khoahocphattrien.vn/chinh-sach/viet-naman-do-ky-hiep-dinh-ve-hop-tac-su-dung-nang-luong-nguyen-tu-vi-muc-dich-hoa-binh/2016121209493315p1c785.htm, ngày truy cập 18/2/2019.
12. WNN: Ấn Độ và Việt Nam tăng cường hợp tác hạt nhân,
https://trandaiquang.org/wnn-an-do-va-viet-nam-tang-cuong-hop-tac-hat-nhan.html, ngày truy cập 20/2/2019.
13. Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng giữa Việt Nam - Ấn Độ,
https://www.evn.com.vn/d6/news/Tang-cuong-hop-tac-trong-linh-vuc-nang-luong-giua-Viet-Nam-An-Do-6-12-21400.aspx, ngày truy cập 22/2/2019.
14. Mike Vinkenborg (2016), Industry Spotlight: Vietnam’s Renewable Energy Market, 
https://www.vietnam-briefing.com/news/industry-spotlight-vietnams-renewable-energy-market.html/, ngày truy cập 22/2/2019
15. New opportunities for Vietnam-India relations,
http://ven.vn/new-opportunities-for-vietnam-india-relations-31606.html, ngày truy cập 25/2/2019
16. Việt Nam, Ấn Độ nhất trí tăng cường hợp tác dầu khí,  
http://thutuong.chinhphu.vn/Home/Viet-Nam-An-Do-nhat-tri-tang-cuong-hop-tac-dau-khi/201811/29133.vgp, ngày truy cập 28/2/2019
17. India, Vietnam Can Boost Cooperation In Oil And Gas Sector: VK Singh,
https://www.ndtv.com/india-news/india-and-vietnam-can-boost-cooperation-in-oil-and-gas-sector-says-minister-of-state-for-external-af-1890240, ngày truy cập 2/3/2019
18. Vineeta Pandey (2018), India, Vietnam sign agreement on civil nuclear energy,
https://www.dailypioneer.com/2018/sunday-edition/india-vietnam-sign-agreement-on-civil-nuclear-energy.html, ngày truy cập 8/3/2019
19.
https://baoquocte.vn/preview_article/b90bbdc2881df74a33d1cbf3f3aa565f/an-do-chia-se-kinh-nghiem-tiet-kiem-nang-luong-voi-viet-nam-39132.html, ngày truy cập 11/3/2019
20. Thúc đẩy hợp tác sâu rộng, tin cậy và hiệu quả Việt Nam - Ấn Độ,
http://baochinhphu.vn/Doi-ngoai/Thuc-day-hop-tac-sau-rong-tin-cay-va-hieu-qua-Viet-Nam-An-Do/330545.vgp, ngày truy cập 16/3/2019
21. Tiểu ban đảm bảo hiệu quả hợp tác năng lượng nguyên tử Việt Nam-Ấn Độ,
https://en.vietnamplus.vn/subcommittee-ensures-vietnamindia-atomic-energy-cooperation-efficiency/142150.vnp, ngày truy cập 17/3/2019
22. Mike Vinkenborg (2016), ndustry Spotlight: Vietnam’s Renewable Energy Market,
https://www.vietnam-briefing.com/news/industry-spotlight-vietnams-renewable-energy-market.html/, ngày truy cập 21/3/2019
23.
Koushan Das (2019), Renewables in Vietnam: Current Opportunities and Future Outlook,
https://www.vietnam-briefing.com/news/vietnams-push-for-renewable-energy.html/, ngày truy cập 20/3/2019
24. Vietnam Energy Situation,
https://energypedia.info/wiki/Vietnam_Energy_Situation, ngày truy cập 21/3/2019
25. Ấn Độ đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo Việt Nam,
http://www.tmhpp.com.vn/d4/news/An-Do-day-manh-dau-tu-vao-nang-luong-tai-tao-Viet-Nam-1-7538.aspx, ngày truy cập 28/3/2019.
26. Vietnam Energy Situation,
https://energypedia.info/wiki/Vietnam_Energy_Situation, ngày truy cập 21/3/2019
27. Ấn Độ đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo Việt Nam,
http://www.tmhpp.com.vn/d4/news/An-Do-day-manh-dau-tu-vao-nang-luong-tai-tao-Viet-Nam-1-7538.aspx, ngày truy cập 28/3/2019.
28. Tiềm năng phát triển điện gió,
http://aeec.vn/tiem-nang-phat-trien-dien-gio/, ngày truy cập 24/3/2019
29. Phát triển điện gió: Biến tiềm năng thành hiện thực,
http://congtycophantuvandien1.com.vn/tin-nganh-dien-1/, ngày truy cập 26/3/2019
 
(*) Viện Nghiên cứu Ấn Độ và Tây Nam Á, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; Sđt: 0985502219.
[1] Bộ Ngoại giao Ấn Độ, “QUESTION NO.2014 INDIA’S INTEREST IN SOUTH CHINA SEA REGION”https://www.mea.gov.in/rajyasabha.htm?dtl/27229/QUESTION+NO2014+INDIAS+INTEREST+IN+SOUTH+CHINA+SEA+REGION, ngày truy cập 2/12/2018
[2] ASEAN, “ASEAN Trade by Parner Countries/Regions, 2015”, http://asean.org/storage/2016/11/Table24_as-of-6-dec-2016.pdf, ngày truy cập 14/12/2018
[3] Mai Nguyen, Nidhi Verma, Sanjeev Miglani, “Vietnam renews India oil deal in tense South China Sea”, https://www.reuters.com/article/us-southchinasea-vietnam-idUSKBN19R25P, ngày truy cập 14/12/2018
[4] Mohammed Ayoob (1990), “India and Southeast Asia: Indian Perception and Policies” Routledge, London, tr. 9
[5] The South China Sea is an important world energy trade route, https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=10671, ngày truy cập  4/1/2019
[6] P. K. Ghosh, Binding Vietnam and India: Joint Energy Exploitation in South China Sea, http://www.rsis.edu.sg/publications/Perspective/RSIS2282013.pdf, ngày truy cập 4/1/2019
[7] Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng giữa Việt Nam - Ấn Độ, http://www.pecc1.com.vn/d4/news/Tang-cuong-hop-tac-trong-linh-vuc-nang-luong-giua-Viet-Nam-An-Do-8-1104.aspx, ngày truy cập 5/1/2019
[8] TATA MUỐN ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ DỰ ÁN NHIỆT ĐIỆN LONG PHÚ 2, https://www.pvpower.vn/tata-muon-day-nhanh-tien-do-du-an-nhiet-dien-long-phu-2/, ngày truy cập 1/2/2019.
[9] Đại sứ Gautam Mukhopadhaya, 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ và 10 năm đối tác chiến lược, Kỷ yếu Hội thảo Quốc tế: 45 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ và 10 năm đối tác chiến lược, Nxb. Lý Luận chính trị, Hà Nội, 2017, tr.37.
[10] 3 dự án thủy điện được vay vốn của Ấn Độ, https://vnexpress.net/kinh-doanh/3-du-an-thuy-dien-duoc-vay-von-cua-an-do-2695512.html, ngày truy cập 4/2/2019.
[11] Việt Nam - Ấn Độ ký hiệp định về hợp tác sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, http://khoahocphattrien.vn/chinh-sach/viet-naman-do-ky-hiep-dinh-ve-hop-tac-su-dung-nang-luong-nguyen-tu-vi-muc-dich-hoa-binh/2016121209493315p1c785.htm, ngày truy cập 18/2/2019.
[12] WNN: Ấn Độ và Việt Nam tăng cường hợp tác hạt nhân, https://trandaiquang.org/wnn-an-do-va-viet-nam-tang-cuong-hop-tac-hat-nhan.html, ngày truy cập 20/2/2019.
[13] Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng giữa Việt Nam - Ấn Độ, https://www.evn.com.vn/d6/news/Tang-cuong-hop-tac-trong-linh-vuc-nang-luong-giua-Viet-Nam-An-Do-6-12-21400.aspx, ngày truy cập 22/2/2019.
[14]Mike Vinkenborg (2016), Industry Spotlight: Vietnam’s Renewable Energy Market,  https://www.vietnam-briefing.com/news/industry-spotlight-vietnams-renewable-energy-market.html/, ngày truy cập 22/2/2019
[15] New opportunities for Vietnam-India relations, http://ven.vn/new-opportunities-for-vietnam-india-relations-31606.html, ngày truy cập 25/2/2019
[16] Việt Nam, Ấn Độ nhất trí tăng cường hợp tác dầu khí,  http://thutuong.chinhphu.vn/Home/Viet-Nam-An-Do-nhat-tri-tang-cuong-hop-tac-dau-khi/201811/29133.vgp, ngày truy cập 28/2/2019
[17] India, Vietnam Can Boost Cooperation In Oil And Gas Sector: VK Singh, https://www.ndtv.com/india-news/india-and-vietnam-can-boost-cooperation-in-oil-and-gas-sector-says-minister-of-state-for-external-af-1890240, ngày truy cập 2/3/2019
[18] Vineeta Pandey (2018), India, Vietnam sign agreement on civil nuclear energy, https://www.dailypioneer.com/2018/sunday-edition/india-vietnam-sign-agreement-on-civil-nuclear-energy.html, ngày truy cập 8/3/2019
[20] Thúc đẩy hợp tác sâu rộng, tin cậy và hiệu quả Việt Nam - Ấn Độ, http://baochinhphu.vn/Doi-ngoai/Thuc-day-hop-tac-sau-rong-tin-cay-va-hieu-qua-Viet-Nam-An-Do/330545.vgp, ngày truy cập 16/3/2019
[21] Tiểu ban đảm bảo hiệu quả hợp tác năng lượng nguyên tử Việt Nam-Ấn Độ, https://en.vietnamplus.vn/subcommittee-ensures-vietnamindia-atomic-energy-cooperation-efficiency/142150.vnp, ngày truy cập 17/3/2019
[22] Mike Vinkenborg (2016), ndustry Spotlight: Vietnam’s Renewable Energy Market, https://www.vietnam-briefing.com/news/industry-spotlight-vietnams-renewable-energy-market.html/, ngày truy cập 21/3/2019
[23] Koushan Das (2019), Renewables in Vietnam: Current Opportunities and Future Outlook,
https://www.vietnam-briefing.com/news/vietnams-push-for-renewable-energy.html/, ngày truy cập 20/3/2019
[24] Vietnam Energy Situation, https://energypedia.info/wiki/Vietnam_Energy_Situation, ngày truy cập 21/3/2019
[25] Ấn Độ đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo Việt Nam, http://www.tmhpp.com.vn/d4/news/An-Do-day-manh-dau-tu-vao-nang-luong-tai-tao-Viet-Nam-1-7538.aspx, ngày truy cập 28/3/2019.
[26] Tiềm năng phát triển điện gió, http://aeec.vn/tiem-nang-phat-trien-dien-gio/, ngày truy cập 24/3/2019
[27] Phát triển điện gió: Biến tiềm năng thành hiện thực, http://congtycophantuvandien1.com.vn/tin-nganh-dien-1/, ngày truy cập 26/3/2019
 

Bình luận của bạn