cis_banner_final_en.png
Báo Hindustan Times đưa tin Bác Hồ đến thăm Ấn Độ tháng 2/1958

06/09/2019


Báo Hindustan Times đưa tin Bác Hồ đến thăm Ấn Độ tháng 2/1958

Hướng tới kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2020), Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ sẽ lần lượt đăng tải và phân tích những bài báo viết về Hồ Chí Minh, đăng trên các báo Hindustan Times, Amrita Bazar Patrika, National Herald, The Hindu, và The Statesman.


Chuyến đi của Bác Hồ thăm Ấn Độ tháng 2 năm 1958 đã được ghi lại trong nhiều tài liệu tiếng Việt, tiêu biểu phải kể tới tác phẩm “Tình nghĩa anh em Miến Việt Ấn” Bác viết năm 1958[1], và những thước phim tư liệu về những lần Bác thăm Ấn Độ đã được Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng rộng rãi trên cả nước[2]. Để đa dạng hóa nguồn tài liệu lịch sử về chuyến đi này, Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ đã tìm hiểu và khái quát có tính hệ thống một số báo chí bằng tiếng Anh của Ấn Độ tường thuật về chuyến đi của Bác tới Ấn Độ tháng 2 năm 1958.

Thư viện Quốc hội Ấn Độ tại thủ đô New Delhi là nơi lưu trữ nhiều tài liệu về nhiều chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo các nước tới Ấn Độ. Tại thời điểm giữa tháng 8/2019, bà Simmi Moudgil, Phó Giám đốc Thư viện Quốc Hội Ấn Độ, đã cử cán bộ tìm lại những bài báo viết về chuyến đi của Bác Hồ tới Ấn Độ tháng 2 năm 1958. Có nhiều bài báo viết về Bác Hồ bằng tiếng Hindi, ngôn ngữ phổ biến nhất của Ấn Độ, nhưng trong số báo chí xuất bản bằng tiếng Anh năm 1958, chỉ có tờ Hindustan Times hiện còn được lưu trữ tại thư viện này. 

Báo Hindustan Times là tờ nhật báo xuất bản bằng tiếng Anh tại Ấn Độ, là một ấn phẩm của tập đoàn truyền thông HT Media, bắt đầu xuất bản từ năm 1924. Hindustan Times xếp thứ 360 trong bảng xếp hạng Brand Trust Report 2014 (Các thương hiệu đáng tin nhất ở Ấn Độ 2014). Tới năm 2019, tờ báo này đứng thứ 2 về lượng phát hành trong số những tờ nhật báo tiếng Anh tại Ấn Độ, sau tờ The Times of India (Thời báo Ấn Độ).
Như nhiều tờ báo khác của Ấn Độ, Hindustan Times là tờ báo tư nhân, phi đảng phái, tự do thể hiện quan điểm và bình luận các vấn đề chính trị xã hội và không thuộc sự chỉ đạo, quản lý nhà nước về mặt tư tưởng nội dung. Theo cách làm báo chí phương Tây, báo chí Ấn Độ cũng bị chỉ trích vì thường chạy theo xu hướng giật gân theo thị hiếu của số đông. Ý thức được những điều này, những người tìm tư liệu suy đoán rằng, với phương châm làm báo chạy theo lợi nhuận và là quyền lực thứ 4 không bị kiểm soát, khó tránh khỏi việc báo chí đăng những ý kiến phản biện có tính trái chiều về những câu chuyện trong chuyến đi của Bác. Tuy vậy, kết quả tìm được hết sức tích cực, và toàn bộ 12 bài báo đều dành những tình cảm, lời lẽ vô cùng trân trọng và tôn kính đối với nhà lãnh đạo Hồ Chí Minh.

Về chuyến đi của Bác Hồ và đoàn cấp cao của Việt Nam tới Ấn Độ năm 1958, báo Hindustan Times đã đăng 12 tin bài sau:
TT Tiêu đề/Dịch tiêu đề Ngày xuất bản/Trang
1 Warm Welcome Awaits Dr Ho: Arrive in Delhi Today/Nồng nhiệt chờ đón TS Hồ: Sẽ đến Delhi hôm nay 05/02/1958 - trang 1
2 N. Viet-Nam: Its Leader, Faith And Folk-Songs/Bắc Việt Nam: Lãnh tụ, lòng tin, và những bài dân ca 05/02/1958 - trang 5
3 Delhi Day-by-day/Delhi hằng ngày 05/02/1958 - trang 7
4 India’s peace role in Viet-Nam praised: Dr Ho Stresses Bonds of Friendship/Đề cao vai trò của Ấn Độ trong hòa bình cho Việt Nam: TS Hồ nhấn mạnh tình bằng hữu 06/02/1958 - trang 1
5 Warm Welcome to Ho Chi Minh/Nhiệt liệt chào đón Hồ Chí Minh 06/02/1958 - trang 12
6 Peaceful Reunification of Viet-Nam, Hope Expressed at Delhi Banquet, Ho Thanks India for Support/Thống nhất trong hòa bình ở Việt Nam, Hy vọng được nêu ra ở buổi tiệc tại Delhi, ông Hồ cảm ơn Ấn Độ đã ủng hộ 07/02/1958 - trang 1
7 Foreign Interference Main Obstacle to Viet-Nam’s Reunion – Dr Ho/Sự can thiệp của nước ngoài là trở ngại chính cho sự thống nhất của Việt Nam - TS Hồ 08/02/1958 - trang 1
8 Ho Favours Summit Talks for Establishing Peace/Ông Hồ đánh giá cao các cuộc đối thoại thượng đỉnh để thiết lập hòa bình 08/02/1958 - trang 12
9 Photo: Dr Ho Chi Minh and Mr Nehru signing a joint statement at Rashtrapati Bhavan/Ảnh: TS Hồ Chí Minh và ông Nehru ký tuyên bố chung tại phủ tổng thống 09/02/1958 - trang 1
10 A Modern wonder of the World, Ho Chi Minh Visits Bhakra Dam/Kỳ quan hiện đại của thế giới, Hồ Chí Minh thăm đập Bhakra 10/02/1958 - trang 5
11 Faith in Panch Shila, Nehru-Ho Statement/Lòng tin vào năm nguyên tắc chung sống hòa bình - Tuyên bố chung Nehru-Hồ 14/02/1958 - trang 4
12 Ho’s message to President & P.M. Friendly ties reaffirmed/Bức điện của ông Hồ gửi Thủ tướng và Tổng thống, Khẳng định mối quan hệ thân thiết 15/02/1958 - trang 15
Bảng 1: Danh sách tổng hợp tin, bài về chuyến đi thăm Ấn Độ của Bác Hồ, tháng 2/1958, đăng trên báo Hindustan Times, nơi lưu trữ: Thư viện Quốc hội Ấn Độ, GF-045 Parliament Library Bldg., New Delhi-110001

Trên trang nhất, số báo xuất bản ngày 5/2/1958, phóng viên đặc biệt của báo Hindustan Times thường trú tại New Delhi thông báo về chuyến đi này: “TS Hồ sẽ đến Delhi hôm nay”; “TS sẽ có bài phát biểu tại Thành Đỏ vào ngày thứ 5, và dự tiệc chiêu đãi của Tổng thống Rajendra Prasad vào tối cùng ngày. Ngài sẽ thăm Phủ Thủ tướng và sau đó thăm Viện Thí nghiệm vật lý quốc gia và Viện Nông nghiệp. Ngài sẽ rời Delhi đi Nangal vào thứ 7, sẽ thăm Agra, Bombay, Bangalore và Calcutta”; “TS Hồ đã đến Calcutta vào ngày hôm qua 4/2/1948, tháp tùng ngài là ông Phan Kế Toại, Phó Thủ tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, và ông Nguyễn Cơ Thạch, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”.    
  
Trên trang 5 của số báo cùng ngày, báo Hindustan Times dùng những lời giới thiệu hết sức trân quý dành cho vị lãnh tụ Việt Nam: “TS Hồ, một tín đồ đạo Phật”; “Đối với mỗi người dân Việt Nam, 3 chữ Hồ Chí Minh đồng nghĩa với tinh thần nhân văn”; “Trong thế chiến thứ nhất, chỉ một bài viết của Hồ Chí Minh đã làm thức tỉnh hơn một nửa dân tộc Việt Nam. Đó là bài Bản án chế độ thực dân”. Bài báo này cũng phân tích các bài dân ca Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam để từ đó người dân Ấn Độ có cảm nhận tốt đẹp về văn hóa Việt Nam. 

Cũng trong số báo đó, ở trang 7, Hindustan Time tổng hợp lại những tin tức, sự kiện lớn trong ngày, trong đó nhắc lại một lần nữa về chuyến thăm Ấn Độ của Hồ Chí Minh và dự đoán những chủ đề lãnh đạo hai nước sẽ cùng thảo luận trong những ngày sắp tới.

Ngày tiếp theo, 6/2/1958, cũng trên trang nhất, Hindustan Times đăng tin và ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp Thủ tướng và Tổng thống Ấn Độ. Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ ca ngợi “Hồ Chí Minh là một chiến sĩ xuất sắc đấu tranh cho tự do, một nhà lãnh đạo được thế giới biết tới, và là người đứng đầu của một quốc gia hết sức thân thiện”. Bài báo này trích dẫn lời Hồ Chí Minh, cho biết, chuyến đi thăm Ấn Độ lần này củng cố mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nhà nước và thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa các dân tộc Á Phi. Cũng ở số báo này, trang bìa cuối cùng đăng ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh duyệt đội danh dự của Ấn Độ.

Sau đó, ngày 7/2/1958, cũng trên trang nhất, báo Hindustan Times nêu nhận định của chính phủ Ấn Độ cho rằng, Lãnh đạo và nhân dân Ấn Độ tin tưởng Việt Nam sẽ thống nhất hai miền bằng các biện pháp hòa bình. Báo Hindustan Times cũng thông báo, trong ngày này, Bác Hồ phát biểu trước đông đảo quần chúng nhân dân Ấn Độ tại Thành Đỏ, New Delhi, nơi các nguyên thủ quốc gia Ấn Độ thường đọc diễn văn và phát đi những thông điệp quan trọng cho người dân cả nước.  

Ngày 8/2/1958, báo Hindustan Times có bài tường thuật đăng trên trang nhất, về buổi họp báo của Bác Hồ và đoàn Việt Nam. Nội dung họp báo xoay quanh những nhận định của Bác về cuộc cách mạng tại Việt Nam. Bác Hồ khẳng định, sự can thiệp của nước ngoài đang là cản trở lớn nhất cho quá trình thống nhất hai miền Việt Nam. Báo Hindustan Times còn cho biết, có một số câu hỏi được Bác Hồ trả lời trực tiếp bằng tiếng Anh. Trong cuộc họp báo, Bác Hồ gửi lời cảm ơn chân thành tới chính Ủy Ban Quốc Tế (International Commission) và Ấn Độ trong vai trò Chủ tịch Ủy ban này trong việc thúc đẩy triển khai Hiệp định Geneva tại Việt Nam. 

Cũng trong số báo cùng ngày, ở trang 12, báo Hindustan Times tường thuật chi tiết cuộc gặp gỡ thân tình của Bác Hồ và lãnh đạo Ấn Độ với 3000 thiếu nhi tại quảng trường India Gate (Cổng thành Ấn Độ). Các em biểu diễn những bài dân ca Việt Nam và Ấn Độ để chào mừng Bác. Bác khuyên các cháu thiếu nhi: “Học tập tốt, có ý thức kỷ luật tốt, giữ sức khỏe tốt, và vâng lời Chacha Nehru (Bác Nehru)”. Trong khi các cháu thiếu nhi lắng nghe từng lời dạy của Bác, Bác nói tiếp “Các cháu đừng gọi bác là Chủ tịch tôn kính của Việt Nam (His Excellency the President of Vietnam) mà hãy gọi là Chacha Hồ, như các cháu vẫn gọi Chacha Nehru”. Bác vừa dứt lời, tất cả các em nhỏ vỗ tay và đồng thanh gọi to “Chacha Hồ Zindabad!” (Bác Hồ muôn năm). Bác Hồ được tặng cuốn phim “Jal Deep”, một phim dành cho trẻ em. Bác nói rằng chiếu phim trẻ em Ấn Độ tại Việt Nam sẽ làm cho thiếu nhi hai nước hiểu nhau hơn, và hiểu biết nhiều hơn về thế giới.  

Trang nhất của số báo ngày 9/2/1958, báo Hindustan Times dành vị trí trang trọng nhất cho bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru ký tuyên bố chung Việt Nam - Ấn Độ, nhưng chưa công bố chi tiết tuyên bố này.

Trong ngày 10/2/1958, báo dành phần lớn trang số 5 để đăng bài tường thuật về ngày Bác Hồ thăm đập nước Bhakra tại thành phố Nangal. Bác nhận xét đập Bhakra là kỳ quan hiện đại của thế giới. Bác nói: “Đây là công trình tuyệt vời do chính các bạn xây dựng, cho chính các bạn. Chúng tôi vui mừng vì những thành công của các bạn. Thành công của các bạn cũng là thành công của chúng tôi”. Báo cũng tường thuật việc Bác Hồ thăm làng Behlada, nơi có mô hình nuôi trâu bò lấy sữa, cội nguồn của cách mạng trắng ở Ấn Độ. Báo cũng cho biết Bác Hô đi tỉnh Agra thăm đền thờ Taj Mahal, biểu tượng tình yêu vĩnh cửu, danh thắng bậc nhất của Ấn Độ. Theo bài báo này, hàng ngàn người dân dứng hàng dài hai bên đường đón chờ xe của Bác Hồ đi qua. Bác đã lên những bậc thang tới độ cao 175 feet (53 mét), tới đỉnh đền Taj Mahal để nhìn toàn cảnh kiến trúc kỹ vĩ từ trên cao. Báo Hindustan Times thông báo lịch trình Bác Hồ đến thành phố Bombay (nay đổi tên thành Mumbai) vào ngày 9/2/1958.
 
Trong ngày 14/2/1958, ngày Bác Hồ rời Ấn Độ, kết thúc chuyến thăm cấp cao, tờ báo công bố tóm tắt Tuyên bố chung của lãnh đạo 2 nước. Lãnh đạo hai nước bày tỏ lòng tin vào chiến thắng của cuộc đấu tranh cho nền độc lập, tự chủ của nhân dân các nước Á Phi, và cùng chung quan điểm rằng cần nhanh chóng phát triển kinh tế và chăm lo ổn định đời sống xã hội ở những quốc gia non trẻ mới giành độc lập.

Cuối cùng, vào ngày 15/2/1958, Hindustan Times đăng đoạn trích bức điện cảm ơn của Bác Hồ gửi tới lãnh đạo và nhân dân Ấn Độ, trước khi Người lên máy bay rời Ấn Độ tới thăm Myanmar. Bác khẳng định mong muốn thống nhất hai miền trong hòa bình và lên án những hành động có tính chất khủng bố nhằm vào dân thường nói chung trên thế giới.  

Theo dõi những bài báo khác trên cùng tờ báo, tại cùng thời điểm, có thể thấy báo Hindustan Times vẫn có những bài viết phản biện có tính trái chiều về xã hội, phê bình chính sách và giới chính trị gia Ấn Độ, nhưng cách viết này không thể hiện trong những bài báo về Bác. Trong suốt 10 ngày Bác Hồ đến thăm và làm việc tại Ấn Độ, báo chí Ấn Độ đã dành những tình cảm yêu mến chân thành cho Bác và cho đoàn Việt Nam, thể hiện ở chỗ, báo đăng bài liên tục về Bác, đăng ở những vị trí trang trọng nhất trên mỗi số báo, phóng viên của báo đi theo tường thuật các diễn biến sự kiện của các chuyến đi rất chi tiết, dành những lời lẽ hết sức tốt đẹp cho Người. Bác Hồ có sức thu hút mạnh mẽ với công chúng Ấn Độ. Chắc hẳn những bài báo về Bác Hồ có sức hấp dẫn một số lượng rất lớn người đọc báo, khiến cho báo chí không thể bỏ qua mà đã đăng tải liên tục, tích cực, về chuyến đi này.

Hướng tới kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2020), Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ sẽ lần lượt đăng tải và phân tích những bài báo viết về Hồ Chí Minh, đăng trên các báo Hindustan Times, Amrita Bazar Patrika, National Herald, The Hindu, The Statesman.

Sau đây, Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bản chụp 12 trang báo Hindustan Times khổ lớn A1, đăng những bài viết về Hồ Chí Minh ở Ấn Độ năm 1958. Những tài liệu này bổ sung thêm kho tư liệu về Bác Hồ, về mối quan hệ thân thiết Việt Nam và Ấn Độ, và mối thiện cảm của giới báo chí Ấn Độ dành cho Bác. Hy vọng rằng, tài liệu này sẽ có ích cho những người khảo cứu về Bác Hồ, về báo chí và ngoại giao.

1.    

Báo Hindustan Times ngày 05/02/1958, trang 1

2.    

Báo Hindustan Times ngày 05/02/1958, trang 5

3.    

Báo Hindustan Times ngày 05/02/1958, trang 7

4.    

Báo Hindustan Times ngày 06/02/1958, trang 1

5.    

Báo Hindustan Times ngày 06/02/1958, trang 12

6.    

Báo Hindustan Times ngày 07/02/1958, trang 1

7.    

Báo Hindustan Times ngày 08/02/1958, trang 1

8.    

Báo Hindustan Times ngày 08/02/1958, trang 12

9.    

Báo Hindustan Times ngày 09/02/1958, trang 1

10.                         

Báo Hindustan Times ngày 10/02/1958, trang 5

11.                         

Báo Hindustan Times ngày 14/02/1958, trang 4

12.                         

Báo Hindustan Times ngày 15/02/1958, trang 15
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

[1] Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 11 (1957-1958), Tái bản lần thứ 3, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 295-355
[2] https://www.youtube.com/watch?v=OV_M0iWPqzQ&t=14s

Bình luận của bạn