cis_banner_final_en.png
Trump chạy đua các thỏa thuận thương mại với Nhật Bản và Ấn Độ khi Trung Quốc tiếp tục kháng cự

19/09/2019


Trump chạy đua các thỏa thuận thương mại với Nhật Bản và Ấn Độ khi Trung Quốc tiếp tục kháng cự

Chính quyền Trump đang chạy đua để công bố các thỏa thuận thương mại hạn chế với Nhật Bản và Ấn Độ trước cuối tháng 9/2019. Tổng thống Mỹ Trump đang cố ghi điểm bằng một vài thắng lợi trong cuộc chiến thương mại kéo dài với Trung Quốc.


Các thỏa thuận nhỏ nhằm mục đích giúp ông Trump vượt qua mối lo ngại về cách tiếp cận thương mại của ông trước cuộc bầu cử năm 2020, và chứng minh cho cử tri thấy rằng, ông đang hoàn thành lời hứa đàm phán các thỏa thuận thương mại song phương có lợi cho Mỹ. Ông Trump cũng muốn xoa dịu nông dân Mỹ, những người đang gặp khó khăn vì gần như bị cắt đứt khỏi các thị trường nước ngoài, như Trung Quốc, vì cuộc thương chiến do Tổng thống Mỹ khởi xướng.
 
Trong những ngày tới (cuối tháng 9/2019), có thể có những thỏa thuận được công bố. Ông Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi sẽ cùng tham gia một cuộc tuần hành vào Chủ nhật (22/9/2019) tại Houston. Tổng thống Mỹ Trump, Thủ tướng Ấn Độ Modi và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ cùng họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York trong tuần từ 23/9/2019.
 
Không giống như các gói hiệp định thương mại truyền thống, các thỏa thuận mà cố vấn của ông Trump đang soạn thảo có khả năng chỉ giới hạn trong một vài lĩnh vực hoặc sản phẩm. Để phù hợp với cách ông Trump muốn có nhiều giao dịch thương mại hơn, các nhà đàm phán của ông chỉ tập trung vào một số mối quan tâm chính, ví dụ lợi ích của nông dân, và gạt nhiều vấn đề gây tranh cãi sang một bên.

Với Nhật Bản, Chính quyền Trump đã hối thúc để sản phẩm nông nghiệp của Mỹ có quyền xâm nhập tương đương với sản phẩm nông nghiệp Nhật Bản vào thị trường Mỹ. Đây là điều khoản đã từng có trong Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ông Trump đã rút Mỹ ra khỏi TTP chỉ vài ngày sau khi lên nắm quyền.
 
Chính quyền Trump cũng đang ép Ấn Độ mở rộng thị trường hơn cho nông dân Mỹ bán các sản phẩm như thịt lợn, và giảm thuế đối với hàng điện tử nhập từ Mỹ vào Ấn Độ
 
Việc Chính quyền cố đưa ra các thỏa thuận hạn chế được thực hiện trong bối cảnh Chính quyền cần ghi điểm bằng các thỏa thuận lớn về thương mại. Cho đến nay, Nhà Trắng đã có những thay đổi khiêm tốn đối với thỏa thuận thương mại với Hàn Quốc, cho phép Mỹ xuất khẩu thêm ô tô sang nước này. Mặc dù Quốc Hội Mỹ còn chưa phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ, Chính quyền Mỹ đã bắt đầu đàm phán để chỉnh sửa, bổ sung đáng kể cho Hiệp định này.
 
Cuộc thương chiến mang đậm bản sắc của ông Trump với Trung Quốc chỉ mới bắt đầu, nhiều điểm khác biệt đáng kể vẫn còn ở phía trước, trước khi hai bên có thể có thỏa thuận chung. Ông Trump đã áp thuế trị giá 360 tỷ USD lên hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ, và có kế hoạch áp thuế đối với gần như tất cả hàng nhập khẩu của Trung Quốc từ cuối năm 2019. Thuế quan đã đẩy Trung Quốc đến bàn đàm phán, nhưng hai chính phủ vẫn xung đột sâu sắc vì Chính quyền Mỹ muốn nhìn thấy những thay đổi căn bản từ phía Chính quyền Trung Quốc trong việc triển khai các hoạt động kinh tế, và về việc Trung Quốc có thể mua bao nhiêu sản phẩm nông nghiệp của Mỹ, và liệu ông Trump có giảm đánh thuế lên hàng Trung Quốc hay không.

Căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ đã giảm bớt phần nào trong những tuần gần đây (tháng 9/2019). Hàng chục quan chức Chính phủ Trung Quốc dự kiến sẽ đến Washington trong tuần từ 16-22/9/2019 để đàm phán vào thứ Năm và thứ Sáu, 21-22/9/2019. Những cuộc đàm phán này chuẩn bị cho cuộc họp của các quan chức cấp cao hơn vào đầu tháng 10/2019.
 
Nhưng rất khó đoán trước ông Trump sẽ làm gì trong đàm phán thương mại, và không rõ có thể đạt đến thỏa thuận hay không.
 
Vào thứ Ba, 17/9/2019, ông Trump nói với các phóng viên từ chiếc Không Lực Một, khi ông bay tới Mountain View, bang California: “Tôi nghĩ rằng sẽ có một thỏa thuận sớm, có thể là trước cuộc bầu cử, hoặc một ngày sau cuộc bầu cử. Nếu thỏa thuận được tuyên bố sau ngày bầu cử, thì đó sẽ là một thỏa thuận vô tiền khoáng hậu, nó sẽ là thỏa thuận lớn nhất từ trước đến nay và Trung Quốc ý thức rõ điều đó”.
 
Khi ông Trump đã ngỏ ý tuyên chiến thương mại với Trung Quốc và các quốc gia khác, các Chính phủ như Nhật Bản, Canada, Liên minh Châu Âu và Úc đã ký được các thỏa thuận thương mại tự do mà không có Mỹ tham gia, khiến các công ty Mỹ gặp bất lợi trong cạnh tranh.
 
Một trong số những thỏa thuận đó là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Theo Hiệp định này, Nhật Bản đã hạ thuế quan đối với một loạt các mặt hàng nông sản, gồm thịt bò và sữa. Kể từ khi ông Trump rút khỏi TPP, Nhật Bản đã phê chuẩn thỏa thuận với 10 quốc gia thành viên còn lại, đưa sản phẩm từ Úc, New Zealand, Canada và Mexico vào Nhật Bản theo cách tiếp cận tốt hơn so với mức dành cho hàng hóa Mỹ.

Chi tiết về thỏa thuận của ông Trump với Nhật Bản chưa được công bố. Nhưng những người quen với các cuộc đàm phán nói rằng, Mỹ đã bảo đảm quyền tiếp cận nhiều hơn cho các sản phẩm như thịt bò, thịt lợn, lúa mì và rượu vang. Đổi lại, Mỹ sẽ giảm thuế đối với hàng hóa công nghiệp Nhật Bản, như máy móc. Nhật Bản đang tìm kiếm sự đảm bảo bằng văn bản rằng, ông Trump sẽ không đánh thuế thêm đối với ô tô Nhật Bản. Nhưng không rõ liệu Chính quyền Mỹ có đồng ý hay không.
 
Hôm thứ Ba, 17/9/2019, Larry Kudlow, một trong những cố vấn kinh tế của ông Trump, nói với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản và Mỹ tại Phòng Thương mại Mỹ rằng: “Mỹ sắp đạt được những đột phá lớn trong thỏa thuận” với Nhật Bản, cũng như sắp thông qua thỏa thuận thương mại Bắc Mỹ, và có nhiều tiềm lực trong đàm phán với châu Âu. Ông nói rằng, thỏa thuận của Nhật Bản cũng sẽ có những tiến bộ mới trong mua bán kỹ thuật số và thương mại điện tử.
 
Ông Kudlow nói: “Chúng tôi có thể ký một thỏa thuận tuyệt hảo”.
 
Chính quyền Mỹ rất mong muốn tuyên bố rằng, họ đã bảo đảm lợi ích mà họ đáng lẽ sẽ có nếu áp dụng TPP, mà không cần phải tham gia TPP, một thỏa thuận mà ông Trump gọi là “một thương vụ hiếp dâm nước Mỹ chúng ta”.
 
Một đối tác làm việc cho văn phòng King & Spalding, và là cựu cố vấn chung cho Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, ông Stephen P. Vaughn, nói: “Nếu hàng hóa nông nghiệp và công nghiệp của Mỹ được tiếp cận thị trường tốt hơn, mà không phải thực hiện loại thỏa thuận TPP mà Tổng thống đã rút khỏi, thì đó sẽ là một chiến thắng lớn cho Chính quyền Mỹ”.
Tuy nhiên, theo lời bà Wendy Cutler, Phó Chủ tịch Viện Chính sách Xã hội châu Á, trưởng đoàn đàm phán Hiệp định TPP thời Chính quyền Obama, thỏa thuận mới sẽ không bàn đến nhiều lĩnh vực thương mại khác được đề cập trong Hiệp định TPP, bao gồm các điều khoản về môi trường, tiêu chuẩn hải quan và bảo vệ sở hữu trí tuệ. Thay vào đó, các vấn đề như dược phẩm, năng lượng và dịch vụ sẽ được đặt lên bàn các cuộc đàm phán trong tương lai.
 
Một thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn Độ, nếu có, sẽ chỉ bàn đến rất ít lĩnh vực. Nhiều tháng sau khi các cuộc đối thoại thương mại Mỹ - Ấn Độ bị ngưng trệ, hai nước đang chạy đua để đạt được ít nhất một thỏa thuận khiêm tốn trước khi ông Modi tham dự các cuộc họp của Liên hợp quốc tại New York, Mỹ, vào cuối tháng 9/2019.
 
Nhiều người cho biết các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ đang diễn ra suôn sẻ. Nhưng Ấn Độ trước đây đã sẵn sàng loại bỏ một số hạn chế đối với các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ, và giới hạn mức thuế 20% đối với hàng điện tử nhập khẩu từ Mỹ, ở mức tối đa 5000 IDR, tương đương khoảng 70 USD. Điều đó sẽ giúp các công ty Mỹ, như Apple. iPhone XR hiện được bán với giá khoảng 600 USD tại Mỹ, và chỉ khoảng 800 USD ở Ấn Độ.
 
Đổi lại, Ấn Độ đang tìm cách khôi phục cơ chế thương mại đặc biệt cho các nước đang phát triển. Trước khi ông Trump loại Ấn Độ ra ngoài cơ chế này từ cuối tháng 5/2019, hàng tỷ USD sản phẩm của Ấn Độ, gồm cả hàng may mặc và phụ tùng ô tô, được miễn thuế vào Mỹ.
 
Khi Ấn Độ đang gặp rào cản rất cao đối với các sản phẩm xuất khẩu, thì ngay cả việc chỉ đạt được một thỏa thuận hạn chế cũng có thể được coi là đáng kể.
Ông Roger P. Murry, Phó Giám đốc Liên minh các doanh nghiệp vì Thương mại Công bằng cho Ấn Độ, cho biết: “Đây sẽ là một thỏa thuận thương mại lớn trong lịch sử đối với Mỹ và Ấn Độ, mặc dù chỉ là thỏa thuận nhỏ”.
 
Tuy nhiên, bà Cutler cho biết, một số công ty lo ngại về việc tạo ra tiền lệ thực hiện các thỏa thuận quá nhỏ với các đối tác thương mại lớn.
 
Bà Cutler nói: “Có nhiều lo ngại rằng, nước Mỹ sẽ mất đòn bẩy tăng trưởng vì bỏ qua nhiều vấn đề lớn trong giai đoạn đầu của đàm phán”.
 
Chú thích ảnh: Tổng thống Mỹ Trump và Thủy tướng Nhật Bản Shinzo Abe thảo luận tại Hội nghị G7, tổ chức tại Pháp, tháng 8/2019. Nguồn ảnh: Erin Schaff/The New York Times
 
Nguồn: https://www.nytimes.com/2019/09/17/us/politics/trump-japan-india-trade.html

 

Bình luận của bạn