cis_banner_final_en.png
Bình minh mới trong mối quan hệ Ấn Độ - Nga

26/09/2019


Bình minh mới trong mối quan hệ Ấn Độ - Nga

Chuyến thăm của Thủ tướng Ấn Độ Modi đến Nga đầu tháng 9/2019 đã thành công trong việc tái thiết lòng tin và làm ấm lại mối quan hệ Ấn Độ - Nga vốn đã trở nên lạnh nhạt trong hai thập kỷ vừa qua. Gần đây, giai đoạn rắc rối dường như đã kết thúc. Ấn Độ cũng nhận ra giới hạn trong mối quan hệ với Mỹ. Mối quan hệ này đang trở nên trầm trọng hơn vì những hành vi khó đoán trước của Tổng thống Mỹ Trump.


Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có chuyến thăm tới Nga vào ngày 4-5/9/2019. Chuyến thăm này rất quan trọng xét trên nhiều mặt. Ngày 4/9/2019, ông tham dự Hội nghị Thượng đỉnh thường niên Ấn Độ - Nga lần thứ 20 tại thành phố Viễn Đông Vladivostok. Ngay hôm sau, 5/9/2019, ông tham gia Diễn đàn kinh tế phương Đông lần thứ năm, với tư cách là khách mời chính, cùng đi có phái đoàn của Phòng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ (FICCI) gồm 50 thành viên. Chuyến thăm của ông Modi ghi điểm cao về cả tính biểu tượng lẫn việc thay đổi tính chất của mối quan hệ giữa hai nước.

Không phải ngẫu nhiên Vladivostok được lựa chọn làm nơi tổ chức các cuộc họp lần này. Việc lựa chọn Vladivostok nhấn mạnh mục tiêu của Nga trong việc phát triển vùng Viễn Đông đất rộng người thưa. Trong vài năm qua, người Trung Quốc đã tràn vào khu vực này để tìm kiếm việc làm. Trung Quốc cũng có biên giới đất liền với khu vực này

Modi được Putin đón nhận nồng nhiệt. Putin ngưỡng mộ Modi từ lâu. Từ đầu năm tới tuần đầu tháng 9/2019, đây là lần thứ ba hai nhà lãnh đạo gặp nhau. Tháng 4/2019, Putin đã trao Huân chương Tông đồ Andrew đệ nhất, là phần thưởng dân sự cao cấp nhất của Nga cho ông Modi. Một Tuyên bố chung toàn diện và 15 bản thỏa thuận đã được ký kết trong chuyến thăm lần này. Điều đó cho thấy sự đa dạng trong các lĩnh vực mà hai nước đang hợp tác, và những cam kết của hai nước trong tương lai.

Trong Tuyên bố chung, đáng chú ý là những nội dung sau: hai nước thúc đẩy thanh toán bằng tiền tệ nội tệ của nhau; hợp tác song phương để phát triển vùng Viễn Đông Nga; hợp tác song phương ở Bắc Cực; ký kết thỏa thuận dài hạn về tìm nguồn cung ứng dầu thô của Nga thông qua tuyến đường và hệ thống đường ống phía bắc Nga; cung cấp hỗ trợ và dịch vụ tiếp vận hậu cần cho lực lượng vũ trang của hai nước; bắt đầu triển khai cấp thị thực điện tử miễn phí cho công dân Ấn Độ đến Kaliningrad và Vladivostok của Nga. Hai bên đã ký thỏa thuận phát triển liên kết hàng hải giữa Chennai của Ấn Độ và Vladivostok của Nga. Tất cả những nội dung trên đều là hợp tác chiến lược.

Mặc dù Nga và Trung Quốc đã xích lại gần nhau hơn trong vài năm qua, chủ yếu là do các chính sách của Mỹ đối với hai nước, Nga vẫn nghi ngờ sâu sắc về các mục tiêu địa chính trị và chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc. Vì lý do này, Nga muốn hợp tác với Ấn Độ, thông qua vai trò to lớn của Ấn Độ trong phát triển vùng, để tạo sự cân bằng đối trọng với sự hiện diện của Trung Quốc ở Viễn Đông. Một số công ty Ấn Độ đã có mặt ở khu vực này, trong các lĩnh vực như cắt kim cương và khai thác than. Chính sách cấp thị thực miễn phí cho công dân Ấn Độ đến Vladivostok được triển khai để tạo thuận lợi cho quá trình này. Thủ tướng Modi đã công bố dòng tín dụng trị giá 1 tỷ USD cho sự phát triển của vùng Viễn Đông Nga. Đây là dòng tín dụng đầu tiên được cấp cho một khu vực cụ thể như vậy.

Việc thúc đẩy thanh toán bằng đồng tiền quốc gia của nhau được áp dụng để khắc phục các vấn đề do lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Nga, và để tiến tới mục tiêu “phi đô la hóa” trong thương mại. Vì danh sách các quốc gia bị áp lệnh trừng phạt của Mỹ đang ngày càng dài thêm, nên quá trình “phi đô la hóa” đang được thúc đẩy, tiến tới thanh toán bằng tiền quốc gia của mỗi nước, và bằng các loại tiền khác không phải đồng đô la Mỹ, ví dụ như đồng Euro.

Nội dung về hợp tác song phương ở Bắc Cực được nêu trong Tuyên bố chung, có ý nghĩa quan trọng đối với Ấn Độ, do nguồn năng lượng khổng lồ trong khu vực này, ví dụ như như dầu và khí tự nhiên. Nga là một cường quốc vùng Bắc Cực, và có rất nhiều trữ lượng tài nguyên lớn nằm trong lãnh thổ Nga. Ấn Độ và Trung Quốc cùng trở thành thành viên của Hội đồng Bắc Cực vài năm trước. Các công ty và nhân lực Ấn Độ, cùng với các chuyên gia Nga, có thể hợp tác khai thác tài nguyên thiên nhiên ở Bắc Cực, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc đã có chỗ đứng vững chắc trong khu vực.

Hai nước cam kết phát triển mối quan hệ chiến lược trong lĩnh vực năng lượng. Vì vậy, hai nước đã tuyên bố ý định cùng phát triển các mỏ dầu khí ở Nga và Ấn Độ, bao gồm cả các mỏ ngoài khơi. Họ đang bàn việc ký thỏa thuận dài hạn để tìm nguồn cung ứng dầu thô của Nga, tìm hiểu khả năng sử dụng các tuyến đường trên biển Bắc Nga và một hệ thống đường ống dẫn dầu. Các điều khoản thỏa thuận về phát triển liên kết hàng hải giữa Chennai của Ấn Độ, và Vladivostok của Nga, trong Tuyên bố chung nhằm mục đích tạo thuận lợi cho việc dẫn dầu và khí thiên nhiên hóa lỏng từ Nga sang Ấn Độ.

Hợp tác quốc phòng giữa hai nước là một nội dung hợp tác quan trọng đã được thử thách trong thời gian dài của mối quan hệ song phương. Hai bên thống nhất bổ sung khía cạnh mới trong hợp tác quốc phòng, đó là: cung cấp dịch vụ tiếp vận hậu cần và dịch vụ hỗ trợ khác cho lực lượng vũ trang của hai nước. Làm như vậy, Ấn Độ có khả năng mở rộng các cơ sở quân sự sang Nga, tương tự như các cơ sở mở rộng sang Mỹ. Điều đó sẽ trấn an Nga, vì trước đó có khả năng Nga cảm thấy bị Ấn Độ bỏ rơi.

Hai nước cũng bày tỏ quan điểm tương đồng về các vấn đề khu vực, như Afghanistan, Iran và Syria. Hai nước hoan nghênh việc “ổn định tình hình”, và “yêu cầu tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Syria”. Về vấn đề Iran, hai nước kêu gọi “thực hiện đầy đủ và hiệu quả Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA)”. Hai quan điểm này rất khác biệt so với quan điểm của Mỹ về Syria và Iran.

Chuyến thăm Vladivostok của Thủ tướng Án Độ Modi đã thành công trong việc tái thiết niềm tin làm ấm lại mối quan hệ Ấn Độ - Nga, vốn đã trở nên lạnh nhạt trong hai thập kỷ vừa qua. Điều đó xóa bỏ nhận thức của Nga cho rằng Ấn Độ đang tiến gần hơn đến với Mỹ. Để thể hiện sự không hài lòng của mình, Nga đôi khi tiến gần hơn tới Pakistan, gây ra sự không hài lòng cho Ấn Độ.

Tuy nhiên, giai đoạn rắc rối dường như đã kết thúc. Ấn Độ cũng nhận ra giới hạn trong mối quan hệ với Mỹ. Mối quan hệ này đang trở nên trầm trọng hơn vì những hành vi khó đoán trước của Tổng thống Mỹ Trump. Thực tế là, Nga là quốc gia duy nhất trong nhóm P-5
[1] ủng hộ một cách dứt khoát và công khai hành động gần đây của Ấn Độ, liên quan đến việc hủy bỏ Điều khoản 370 về Kashmir, gợi nhớ về thời gian trước đây, khi hai nước còn tin tưởng tuyệt đối lẫn nhau. Giờ đây, hai nước cần tái thiết lòng tin và đưa mối quan hệ của họ lên tầm cao mà nó từng đạt tới.
Niraj Srivastava[2]

Chú thích ảnh: Narendra Modi và Vladimir Putin đã gặp nhau 3 lần trong 9 tháng đầu năm 2019 để thúc đẩy hợp tác song phương have met three times this year, giving a boost to bilateral ties.
Nguồn: https://www.tribuneindia.com/news/comment/a-new-dawn-for-india-russia-relations/833712.html

[1] nhóm các quốc gia ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, gồm Trung Quốc, Pháp, Nga, Anh, và Mỹ - ND
[2] Niraj Srivastava là một quan chức Ngoại giao của Ấn Độ, đã nghỉ hưu. Ông đã từng là thành viên phái đoàn Ngoại giao của của Ấn Độ tại các nước Syria, Mỹ, Libya, Ảrập Saudi, Canada (với tư cách là Phó Đại sứ), Uganda (với tư cách là Đại sứ) và Đan Mạch (với tư cách là Đại sứ). Ông hiện sống ở New Delhi, là chuyên gia độc lập phân tích các vấn đề quốc tế.

Bình luận của bạn