cis_banner_final_en.png
Chính sách láng giềng trước tiên của Ấn Độ trong môi trường địa chính trị khu vực đang thay đổi

01/10/2019


Chính sách láng giềng trước tiên của Ấn Độ trong môi trường địa chính trị khu vực đang thay đổi

Nhân dịp Chính phủ của Thủ tướng Modi kết thúc 100 ngày hoạt động đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar khẳng định lại rằng, ưu tiên đầu tiên trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ vẫn là các nước láng giềng và nêu bật hai yếu tố trong chính sách “Các nước láng giềng trước hết” của nước này - thường xuyên tiến hành các cuộc trao đổi chính trị ở cấp cao và giúp đỡ các nước láng giềng nhỏ hơn. Ngoài các yếu tố đã nêu, cách tiếp cận với các nước láng giềng của Ấn Độ được dẫn dắt bởi chủ nghĩa thực dụng khi Delhi dàn xếp lại các ảnh hưởng địa chính trị trong khu vực láng giềng của mình.


Ưu tiên của Ấn Độ về sự gắn kết với các nước láng giềng diễn ra đồng thời với sự cạnh tranh chiến lược ngày càng tăng giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực, theo truyền thống được coi là sân sau của Ấn Độ. Việc Delhi đang để Mỹ duy trì áp lực đối với Trung Quốc ở  khu vực phạm vi ảnh hưởng của Ấn Độ để thúc đẩy lợi ích chiến lược của mình chỉ là một phần trong cách tiếp cận hiện tại của Ấn Độ đối với khu vực láng giềng.
Mong muốn của Delhi nhằm định hình những thay đổi chính trị và các lựa chọn chính sách đối ngoại của các nước láng giềng nhỏ hơn bằng cách sử dụng sức mạnh cứng - can thiệp quân sự và phong tỏa kinh tế - không phải lúc nào cũng đạt được các mục tiêu mong muốn. Năm 2015, việc Ấn Độ “phong tỏa kinh tế không chính thức” đối với Nepal đã thúc đẩy chính quyền Kathmandu ký kết các thỏa thuận thương mại và quá cảnh với Trung Quốc. Hơn nữa, những hành động như vậy thường kích động tình cảm chống Ấn Độ tại các quốc gia ở khu vực láng giềng của nước này.
Cạnh tranh địa chiến lược Trung - Ấn từ lâu đã là một yếu tố chi phối trong quan hệ giữa Ấn Độ và các nước láng giềng nhỏ hơn. Từ lâu nay, Delhi đã lo ngại khi chứng kiến ​​việc Trung Quốc ngày càng tăng cường ảnh hưởng kinh tế và quân sự ở  khu vực láng giềng của Ấn Độ khi Bắc Kinh nổi lên là đối tác thương mại hàng đầu và là nhà đầu tư lớn ở hầu hết các nước láng giềng nhỏ hơn của Ấn Độ. Ranh giới phân cách giữa việc Ấn Độ muốn các nước láng giềng nhỏ hơn nhạy cảm với các mối quan ngại về an ninh của nước này với việc bị cáo buộc là can thiệp vào chính sách đối ngoại của các nước láng giềng nhỏ hơn đã tiếp tục bị xóa nhòa khi tất cả các nước láng giềng nhỏ hơn, ngoại trừ Bhutan, tham gia Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Trung Quốc.
Can dự với Trung Quốc để đối trọng với Ấn Độ vẫn là một đặc điểm then chốt trong chính sách đối ngoại của các nước láng giềng nhỏ hơn của Ấn Độ. Delhi có thể đã gặp khó khăn với tư duy truyền thống khi duy trì hình ảnh mờ nhạt của mình trong cuộc cạnh tranh mới nổi lên giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực sân sau của Ấn Độ. Khi các nước láng giềng nhỏ hơn ngày càng cố gắng cân bằng mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc, cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Ấn Độ và Trung Quốc nhằm giành ảnh hưởng ở các quốc gia này đã trở nên lạc hậu. Những tranh cãi gần đây xung quanh lập trường của Nepal đối với chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ cho thấy tình thế tiến thoái lưỡng nan trong chiến lược phải đương đầu với các nước láng giềng của Ấn Độ.
Ấn Độ đã đặt mình vào vai trò hỗ trợ cho khát vọng ngày càng tăng của các nước láng giềng nhỏ hơn. Khi áp dụng chính sách “liên kết nhiều bên” với các cường quốc, có vẻ như Delhi cũng đang đánh tín hiệu cho các nước láng giềng nhỏ hơn rằng Ấn Độ không chống lại chính sách của các nước này là thu hút nhiều đối tác hơn để tối đa hóa lợi ích. Ấn Độ nhận thức được rằng họ là nhân tố chính trong ma trận đó. Điều này tạo ra xu hướng các nước láng giềng nhỏ hơn cáo buộc Ấn Độ ngăn cản họ can dự với các cường quốc khác, lập trường thường được nhìn qua lăng kính của một cường quốc hạn chế các quốc gia nhỏ hơn trong việc thực thi chính sách đối ngoại độc lập của họ.
Một vấn đề khác từ lâu đã tạo ra căng thẳng trong quan hệ song phương giữa Ấn Độ và các nước láng giềng nhỏ hơn là sự can thiệp của Delhi vào  chính trị  nội bộ  và chính sách đối ngoại của các nước láng giềng nhỏ hơn. Việc Delhi giữ vai trò không nổi bật so với Mỹ và Trung Quốc ở khu vực láng giềng của mình cho phép  Ấn Độ  tăng cường tuyên bố về việc  nước này muốn chia sẻ sự thịnh vượng của mình với các nước láng giềng nhỏ hơn và điều này giúp Ấn Độ thúc đẩy mạnh mẽ yêu cầu chiến lược là tái hòa nhập với các nước láng giềng nhỏ hơn thông qua kết nối. thương mại và các cuộc tiếp xúc.
Delhi có lẽ đang sử dụng kinh nghiệm mà họ có được từ mối quan hệ với các quốc gia Đông Nam Á. Giá trị chiến lược của Ấn Độ đối với khu vực này đã tăng lên trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ giữa Mỹ và Trung Quốc, khi Delhi vừa đóng vai trò cân bằng vừa là lực lượng ổn định. Môi trường địa chính trị hiện tại ở khu vực sân sau của Ấn Độ có thể đang tạo ra một tình huống địa chính trị giống như vậy mà trong đó Delhi có thể đóng một vai trò tương tự. So với ở các khu vực khác, Ấn Độ có lợi thế lớn hơn ở khu vực láng giềng nhờ vào vị trí địa lý và các mối liên kết kinh tế và văn hóa sâu sắc hơn với các nước láng giềng nhỏ hơn. Điều này đã được chứng minh khi Chính phủ Manđivơ dưới thời chính phủ Ibrahim Mohamed Solih, lên nắm quyền vào tháng 11 năm 2018, đã  tái khẳng định “Ấn Độ là ưu tiên số một” trong chính sách đối ngoại của  Manđivơ.
Nền tảng chiến lược của cách tiếp cận hiện tại của Ấn Độ về khu vực láng giềng được thúc đẩy bởi cả hai yêu cầu  về  đối ngoại và đối nội. Trong bối cảnh  địa chính trị khu vực đang thay đổi nhanh chóng, mục tiêu chiến lược của Delhi là tăng cường các mối quan hệ với các nước láng giềng nhỏ hơn bằng cách khôi phục các mối liên kết cũ và xây dựng các mối liên kết mới. Trong vài năm qua đã có ​​một số dự án song phương được hoàn thành, bao gồm một số đường ống dầu - khí xuyên biên giới, những đường dây tải điện, kết nối đường sắt và đường bộ, đường thủy nội địa, thương mại biên mậu, dịch vụ xe buýt giữa các thành phố và các thị trấn vùng biên giới Ấn Độ với các nước láng giềng nhỏ hơn .
Yêu cầu chiến lược về đối nội là giải quyết vấn đề  liên quan các khu vực biên giới kém phát triển của Ấn Độ. Do lợi ích của Delhi vượt ra bên ngoài biên giới Ấn Độ, nhu cầu ổn định và phát triển các khu vực biên giới trở nên cực kỳ quan trọng, vì những khu vực này là chìa khóa để mở ra tiềm năng can dự của Ấn Độ với các nước láng giềng. Một yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu này là thông qua sự tham gia của các nước láng giềng nhỏ hơn vào các dự án các bên cùng có lợi. Delhi đã thu hút các đối tác bên ngoài như Nhật Bản và Ngân hàng Phát triển Châu Á  (ADB) vào lĩnh vực phát triển các dự án cơ sở hạ tầng xuyên biên giới để tăng cường mối liên kết với các nước láng giềng nhỏ hơn.
Việc coi sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực sân sau của Ấn Độ là yếu tố hạn chế không gian chiến lược của Delhi, có thể gây hiểu lầm, vì tình hình địa chính trị hiện tại dường như phù hợp với cách tiếp cận của Ấn Độ về tái  định hình khu vực láng giềng của nước này như một cường quốc đang nổi lên với các nước láng giềng nhỏ hơn. Để tiếp tục mở rộng và nhân rộng các nỗ lực tái hội nhập với các nước láng giềng, Delhi có thể  cần đến nhiều đối tác hơn như Hàn Quốc, Úc, ASEAN, EU, và nhiều quốc gia khác nhằm cung cấp nhiều lựa chọn thay thế cho các quốc gia trong khu vực láng giềng của Ấn Độ.
Bởi tầm nhìn của “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc cạnh tranh ảnh hưởng với tầm nhìn “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” của Mỹ ở khu vực láng giềng của Ấn Độ, Delhi có lợi ích tập trung vào việc kết nối lại với các nước láng giềng nhỏ hơn. Tầm quan trọng chiến lược của chính sách “Khu vực láng giềng trước hết” trong  tầm nhìn của Delhi về việc sắp xếp lại trật tự địa chính trị của khu vực sẽ vẫn là một yếu tố quan trọng trong khả năng của Ấn Độ để định hình sự phát triển ở khu vực rộng lớn hơn này.
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
Nguồn: https://www.orfonline.org/expert-speak/neighbourhood-first-policy-in-the-changing-regional-geopolitics-55887/?fbclid=IwAR3J-P9M3dtB6F3E8Lm2ILa6ihOvHwuExd_4iv-6N03BMAoF3f54iy1i7aE 

Bình luận của bạn