cis_banner_final_en.png
Tầm quan trọng của chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

10/10/2019


Tầm quan trọng của chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bài bình luận của Giáo sư Srikanth Kondapalli, giáo sư ngành Nghiên cứu Trung Quốc, Đại học JNU, Ấn Độ, về chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào giữa tháng 10/2019, với nhận định cho rằng mối quan hệ Ấn Độ - Trung Quốc đang có chiều hướng xấu.


Cuộc họp không chính thức lần thứ hai giữa nguyên thủ hai nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh có nhiều tín hiệu đáng ngại của mối quan hệ giữa hai quốc gia ở cấp độ song phương, trong khu vực và thế giới. Việc ổn định hóa mối quan hệ là rất cần thiết khi cả hai nước đang có vô số vấn đề cần phải giải quyết, cả vấn đề trong nước và trong khu vực.
 
Thông tin từ báo chí cho biết việc chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ từ ngày 11/10/2019 này đang được khẩn trương chuẩn bị tại Mamallapuram gần thành phố Chennai. An ninh đang được thắt chặt để đảm bảo an toàn tại địa điểm họp mặt, chuyến bay chở hàng, người ra vào địa điểm họp, và các “tình nguyện viên” đến từ Trung Quốc. Tuy nhiên, cho đến nay, cả Trung Quốc và Ấn Độ đều từ chối công bố chính thức chuyến thăm.
 
Đối với nhiều người, điều này dường như là một diễn biến lạ khó giải thích. Nhiều người đặt câu hỏi vì sao người đứng đầu nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, là một trong 5 ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, lại không xác nhận chuyến thăm tới một quốc gia châu Á đang “cùng nổi lên”.
 
Những lý do cho tình trạng quan hệ song phương này có thể bắt nguồn từ những xu hướng đáng ngại gần đây giữa Ấn Độ và Trung Quốc.
 
Thứ nhất, khi các nhà lãnh đạo công bố ngày của chuyến thăm của họ, nó đã trở thành một vấn đề nan giải. Chẳng hạn, Thủ tướng Trung quốc Lý khắc Cường tuyên bố rằng chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của ông sẽ là tới Ấn Độ sau khi ông lên nắm quyền vào tháng 3/2013, sau Đại hội Đảng Cộng sản lần thứ XXVIII vào năm 2012. Tuy nhiên, việc Trung quốc đưa quân xâm nhập vào thung lũng Depsang (thuộc Ladakh miền đông Kashmir của Ấn Độ) vào tháng 4/2013 đã đe dọa ngăn cản chuyến thăm của ông tới New Delhi vào tháng 5/2013. Chuyến thăm cuối cùng đã được tiến hành sau khi quân đội Trung Quốc rút khỏi khu vực Ladakh.
 
Ngoài ra, sự cố Doklam từ tháng 6-8/2017 tại biên giới Bhutan - Trung Quốc đã đe dọa hủy chuyến đi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới tham dự cuộc họp của nhóm BRICS (5 nền kinh tế mới nổi gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) tại Hạ Môn, Trung Quốc vào đầu tháng 9/2017. Sự cố vùng biên giới này cuối cùng cũng được giải quyết trước khi Thủ tướng Ấn Độ tới thăm Trung Quốc. Hiện tại, câu thành ngữ tiếng Anh “một lần cay đắng hai lần ngại ngùng” (con chim sợ cành cây cong) rất phù hợp để mô tả trạng thái của cả hai phía trước cuộc gặp lần này.
 
Thứ hai, việc Quốc hội Ấn Độ hủy bỏ Điều 370 trong Hiến pháp đã khiến Trung Quốc và Pakistan leo thang căng thẳng với Ấn Độ trong khu vực cũng như tại các diễn đàn quốc tế, như tại Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Trong khi phía Trung Quốc đang gây ầm ĩ chưa từng có, thì Ấn Độ lại coi nhẹ việc phản đối lập trường của Bắc Kinh.
 
Khi Ấn Độ chĩa súng vào Islamabad trong vấn đề Kashmir tại Hội đồng bảo an cũng như các cuộc thảo luận của Đại hội đồng Liên hợp quốc, thì Ấn Độ lại thận trọng không leo thang căng thẳng trong mối quan hệ với Trung Quốc. Ví dụ, khi Trung Quốc khăng khăng đòi Hiến chương Liên hợp quốc và các nghị quyết của Hội đồng bảo an phải ghi rõ bảo đảm nguyên trạng tình hình Kashmir, thì Ấn Độ tuyên bố rằng, họ chỉ tổ chức lại tình hình trong các khu vực nằm dưới sự kiểm soát của Ấn Độ và không liên quan đến khu vực trong lãnh thổ Trung Quốc.
 
New Delhi có thể đã tham gia vào một trận đấu “võ mồm” với Bắc Kinh, vì Bắc Kinh thường xuyên lên tiếng rằng “lợi ích cốt lõi” của họ đang bị xâm phạm ở Tây Tạng, Đài Loan, Biển Đông của Việt Nam, hoặc thậm chí là Hồng Kông gần đây. Ấn Độ đáng lẽ đã có thể tham gia vào màn đấu võ này bằng cách nhắc nhở Trung Quốc rằng Ấn Độ không phải là thành viên của các nghị quyết của Hội đồng bảo an năm 1948 và thậm chí lúc đó Ấn Độ còn không là thành viên của Liên hợp quốc. Hoặc Ấn Độ có thể cần nhắc nhở Trung Quốc rằng, các lực lượng do Liên hợp quốc lãnh đạo đã ngăn chặn Trung Quốc can thiệp vào chiến tranh ở Triều Tiên năm 1951. Thay vào đó, Ấn Độ đã bỏ qua những “miếng võ” này để mở ra bầu không khí tương tác thân thiện hơn cho cuộc gặp tại Mamallapuram.
 
Tuy nhiên, New Delhi nhắc nhở Bắc Kinh rằng, việc xây dựng và triển khai Hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan và sự huy động hàng ngàn nhân viên bảo vệ trong khu vực này là thủ phạm làm thay đổi tính nguyên trạng ở Kashmir.
 
Thứ ba, trong khi Trung Quốc tổ chức một cuộc thử tên lửa và thử nhiều vũ khí với quy mô chưa từng thấy vào ngày kỷ niệm 70 lập quốc, phát đi tín hiệu cho các quốc gia láng giềng và Mỹ thấy Trung Quốc sẽ giải quyết các vấn đề bằng vũ lực quân sự, thì New Delhi vẫn rất kín tiếng trong vấn đề này.
 
Tuy nhiên, khi các lực lượng vũ trang Ấn Độ tổ chức một hoạt động tập trận chung ở vùng Him Vijay, bang Arunachal Pradesh của Ấn Độ, Trung Quốc lại lớn tiếng phản đối, mặc dù mức độ phản đối đã hạ thấp trong thời gian này.

Thứ tư, Ấn Độ lần đầu tiên nâng cấp họp về tình hình an ninh trong nhóm “Bộ tứ” với Mỹ, Nhật Bản và Úc, bắt đầu xem xét lại để nâng tầm nhóm này sau khi thành lập năm 2017, bằng cách tham dự cuộc họp bộ trưởng ngoại giao tại New York gần đây. Đây là một tín hiệu rõ ràng từ New Delhi rằng, họ không hài lòng với tình hình trong các lĩnh vực hàng hải, nơi Trung Quốc đang ráo riết thực hiện các hành vi gây nguy hiểm
 
Thứ năm, trong bối cảnh của rất nhiều trận đấu quyền anh trong bóng tối của mối quan hệ song phương Ấn Độ - Trung Quốc, rõ ràng là mặc dù số lượng các cuộc họp ở nhiều cấp độ khác nhau đã “cải thiện việc truyền thông chiến lược”, thì mức độ tin cậy lẫn nhau giữa các nhà lãnh đạo vẫn ở mức thấp. Trừ khi, và cho đến khi, có tín hiệu giải quyết rõ ràng tại cuộc họp thượng đỉnh không chính thức lần thứ hai, dự kiến giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Ấn Độ Modi tại Mamallapuram, có một mối nguy hiểm là quan hệ song phương có thể trượt vào con đường xâu đi, thậm chí là xung đột rõ ràng.
 
Cuộc họp không chính thức lần thứ hai giữa nguyên thủ hai nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh có nhiều tín hiệu đáng ngại của mối quan hệ giữa hai quốc gia ở cấp độ song phương, trong khu vực và thế giới. Việc ổn định hóa mối quan hệ là rất cần thiết khi cả hai nước đang có vô số vấn đề cần phải giải quyết, cả vấn đề trong nước và trong khu vực.
 
Nếu như cuộc họp không chính thức lần thứ hai giữa ông Tập và ông Modi không đưa ra tín hiệu giải quyết những vấn đề nêu trên, thì mối quan hệ này vẫn sẽ tiếp tục nguy hiểm và lao dốc.
 
Sources:
https://www.financialexpress.com/defence/president-xi-jinpings-india-visit-extremely-critical-why-there-is-danger-of-relations-sliding-into-a-downward-spiral/1729956/
 

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of the article

 

Bình luận của bạn