cis_banner_final_en.png
Chủ quyền của Ấn Độ đối với tiền kỹ thuật số

03/12/2019


Chủ quyền của Ấn Độ đối với tiền kỹ thuật số

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bài nghiên cứu “Chủ quyền của Ấn Độ đối với tiền kỹ thuật số”. Bài viết của hai tác giả, Amrish Rau, CEO của Tập đoàn cung cấp giải pháp thanh toán kỹ thuật số PayU Ấn Độ, và Varun Deshpande, đồng sáng lập và CEO của ngân hàng Juno, một ngân hàng mới, sử dụng các đồng tiền kỹ thuật số ổn định (stablecoin) được chốt bằng USD. Bài nghiên cứu này do Quỹ các nhà quan sát Ấn Độ (ORF) xuất bản.


Tháng 10/2019, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố rằng Trung Quốc nên “nắm bắt cơ hội” để thông qua Chuỗi khối (Blockchain) tại cuộc họp Bộ Chính trị, Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ngay sau đó, lĩnh vực nghiên cứu Chuỗi khối đã được đưa vào dòng thời sự chủ lưu. Các tổ chức học thuật ngay lập tức giới thiệu các khóa học về Chuỗi khối. Kết quả tìm kiếm từ khóa Blockchain trên WeChat và Baidu lên tới đỉnh điểm. Cộng đồng tiền điện tử trên toàn thế giới đã ăn mừng tuyên bố này khi đồng tiền Bitcoin tăng giá hơn 40% - mức tăng cao thứ ba trong vòng một ngày kể từ một thập kỷ loại tiền này tồn tại.

Tuyên bố này thực sự có ý nghĩa với Trung Quốc. Hầu hết các chuyên gia dự đoán rằng, tuyên bố này sẽ mở đường cho sự phổ biến của đồng “Nhân dân tệ kỹ thuật số”. Trong khi vài tháng trước, Facebook thông báo ra mắt loại tiền kỹ thuật số Libra - một loại tiền điện tử ổn định được hỗ trợ bởi nguồn tiền pháp định dự trữ của Hiệp hội tiền Libra. Ngay sau khi ra mắt Sách trắng về đồng tiền này, đồng Libra đã bị phê phán trên toàn thế giới bởi các chính trị gia và chủ ngân hàng. Đồng Libra đã bị đình trệ và ít giao dịch ở Mỹ vì có lẽ nó đã xâm phạm chủ quyền của đồng tiền quốc gia của Mỹ. Trong khi đó, Trung Quốc đang di chuyển với tốc độ chóng mặt trong lĩnh vực tiền kỹ thuật số khi thông qua luật liên quan đến loại tiền này, luật có hiệu lực vào ngày 1/1/2020.

Mark Zuckerberg, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Facebook, trong một phiên điều trần tại quốc hội Mỹ đã nói rằng, đồng Libra là lựa chọn tốt nhất của Mỹ để chống lại sự thúc đẩy của đồng tiền kỹ thuật số Trung Quốc nhằm phá hoại đồng đô la Mỹ trong thương mại toàn cầu. Ông viện dẫn các kế hoạch của Trung Quốc nhằm sử dụng đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số thông qua hoạt động của các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Alibaba, Tencent và nhiều công ty khác, như một phần của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) đầy tham vọng, nhằm mục đích củng cố sự thống trị của Trung Quốc trong các vấn đề toàn cầu thông qua sự hồi sinh của các tuyến con đường tơ lụa cổ đại trên biển và trên đất liền.

Cuộc chiến mới đang dần hình thành giữa phương Đông và phương Tây xoay quanh đồng tiền kỹ thuật số. Ấn Độ cần có lập trường vững vàng để chống lại mối đe dọa từ đồng Đô la kỹ thuật số và Nhân dân tệ kỹ thuật số. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) vẫn giữ thái độ hoài nghi về các loại tiền kỹ thuật số ít được chấp nhận, như Bitcoin, do e ngại các vấn đề liên quan đến rửa tiền và đấu tranh về vốn. Cho dù đây là những lo ngại chính đáng, động thái của Chính phủ Ấn Độ nhằm loại bỏ cộng đồng tiền điện tử ra khỏi hệ thống ngân hàng và các đề xuất trừng phạt nghiêm khắc những người đang nắm giữ tiền điện tử đã phá hủy mọi đổi mới trong lĩnh vực này. Các điều kiện pháp lý bất lợi như vậy đã đẩy các công ty Ấn Độ đang sử dụng tiền điện tử và tham gia nghiên cứu tiền điện tử phải chuyển hoạt động của họ ra nước ngoài. Trong khi Trung Quốc đang tăng cường sở hữu trí tuệ liên quan đến tiền điện tử. Tính đến tháng 11/2019, Trung Quốc có 71 bằng sáng chế cho dự án Nhân dân tệ kỹ thuật số.

Đồng Rupee kỹ thuật số cho các dự án kỹ thuật số của Ấn Độ
Reliance Jio, công ty cung cấp dịch vụ viễn thông của Ấn Độ, có thêm 200 triệu người dùng Internet mới trong năm 2019. Ấn Độ đã trở thành quốc gia kỹ thuật số lớn thứ hai trên thế giới mà chưa có kế hoạch chiến lược nào để đối phó với mối đe dọa từ những đồng tiền kỹ thuật số mới. Trong khi đó, ứng dụng thanh toán điện tử BHIM UPI của Ấn Độ đã ghi nhận sự thành công chưa từng có, khi có tới hơn một tỷ giao dịch vào tháng 10/2019. Từ quan điểm công nghệ, đó chỉ là một cơ chế chuyển tiền giữa các ngân hàng sử dụng dịch vụ thanh toán nhanh IMPS. Những gì Ấn Độ cần là một mô hình mới trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, một mô hình có thể mô phỏng mô hình ngân hàng truyền thống và mở ra một cuộc cách mạng tài chính mới bằng cách cho phép các công ty công nghệ thời đại mới tham gia cung cấp dịch vụ tài chính cho mọi người. Giống như Trung Quốc đang thúc đẩy Đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số, Ấn Độ cần một cơ chế cho đồng Rupee kỹ thuật số.

Trước đây, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã khuyến khích đổi mới trong thanh toán bằng cách cho phép các cổng thanh toán, ví điện tử, thanh toán qua ngân hàng và cuối cùng là ứng dụng thanh toán BHIM UPI, đưa hàng trăm triệu người dùng vào nền kinh tế chính thức. Có những công ty đi đầu trong những loại hình đổi mới kể trên, và mang lại nhiều ưu đãi cho các công ty sử dụng thanh toán kỹ thuật số. Đồng tiền Rupee kỹ thuật số được xây dựng bằng công nghệ chuỗi khối blockchain sẽ là dạng tổng hợp bao gồm tất cả các chu kỳ đổi mới trước đây, đồng thời tạo ra một khuôn khổ cho “Giao diện Ngân hàng Thống nhất”. Cuộc cách mạng tài chính mới sử dụng đồng tiền Rupee kỹ thuật số có khả năng làm giảm bớt làn sóng công nghệ tài chính (fintech) đang có hiện nay. Hiện tại, các dạng fintech khi chưa có đồng tiền Rupee kỹ thuật số giống như điện thoại di động trước khi iPhone xuất hiện. Nhưng trước tiên, để hiểu được tầm quan trọng của đồng tiền Rupee kỹ thuật số, chúng ta phải phân biệt việc số hóa tiền pháp định với tiền kỹ thuật số. Việc số hóa tiền pháp định bắt nguồn từ sự ra đời của thanh toán điện tử và hệ thống Công nghệ thông tin liên ngân hàng, cho phép các ngân hàng thương mại tạo ra các luồng tín dụng hiệu quả và độc lập hơn để mở rộng nguồn cung tiền. Ngược lại, tiền kỹ thuật số được kích hoạt bởi công nghệ chuỗi khối blockchain, ảnh hưởng đến đồng tiền cơ sở cho phép ngân hàng trung ương bỏ qua các ngân hàng thương mại và lấy lại quyền kiểm soát việc tạo và cung cấp tiền tệ từ đầu đến cuối.

Đã từ lâu, đồng đô la Mỹ đã không có đối thủ khi nó được coi là đồng tiền dự trữ của thế giới, mang lại cho Mỹ đòn bẩy trong hệ thống tài chính thế giới, và cũng cho phép Mỹ dùng đồng đô la Mỹ để áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các nước. Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung gần đây là một sự thức tỉnh đối với Trung Quốc, và nước này hiện đang thúc đẩy hệ thống tài chính tiên tiến hơn, sử dụng đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số. Ấn Độ có nguy cơ bị cuốn vào cơn lốc của cuộc chiến tiền tệ kỹ thuật số giữa hai quốc gia khi Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh quyết liệt để giành thượng quyền trên thị trường của các quốc gia khác bằng cách giới thiệu các sản phẩm tài chính của thời đại mới. Ngày nay, chủ quyền đồng tiền Rupee kỹ thuật số không chỉ là vấn đề đổi mới tài chính mà còn là biện pháp chống lại cuộc chiến tranh tiền tệ giữa các nước lớn, hiện cuộc chiến như vậy được coi là tất yếu sẽ xảy ra, đe dọa an ninh tài chính và an ninh quốc gia của Ấn Độ. Điều này cũng tạo cơ hội cho Ấn Độ, quốc gia sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ ba trong vòng một thập kỷ tới, để tạo ra bước nhảy vọt và thiết lập sự thống trị của đồng Rupee kỹ thuật số như một loại tiền tệ vượt trội trong giao dịch với các đối tác chiến lược, từ đó giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ. Ấn Độ cần tận dụng cơ hội do những mối bất hòa giữa Mỹ và Trung Quốc, và Ấn Độ cần thể hiện xu hướng tiến lên trên các biểu đồ mô tả sự thống trị về kinh tế và tài chính, và sẵn sàng đối phó với sự thống trị này theo cách có chiến lược.

Đồng tiền Rupee kỹ thuật số sẽ không chỉ khiến cuộc cạnh tranh về các dịch vụ tỷ suất chiết khấu thương nhân (MDR) trở nên lỗi thời (vì các khoản thanh toán và hợp đồng tài chính sẽ được đi kèm với đồng tiền kỹ thuật số) mà còn biến tiền mặt, kiều hối, các khoản vay, bảo hiểm, cổ phiếu và các sản phẩm tài chính khác thành một phần mở rộng tự nhiên bằng cách sử dụng hợp đồng thông minh có thể lập trình. Việc sử dụng đồng tiền này sẽ tạo ra ý tưởng về hệ thống ngân hàng cốt lõi mới, dựa trên đó Infosys và TCS đã trở thành hai công ty gia công phần mềm lớn nhất thế giới. Ngày nay, các công ty công nghệ tài chính bị hạn chế bởi những gì có thể làm, và được phép làm với những thay đổi hào nhoáng đối với các sản phẩm ngân hàng với chi phí giành khách hàng rất lớn. Không giống như các sản phẩm tài chính hiện tại hoạt động trong các hầm ủ và tạo ra các khu vườn có tường bao quanh, đồng tiền Rupee kỹ thuật số sẽ có khả năng được lập trình từ cốt lõi với cơ sở hạ tầng mã nguồn mở. Điều này sẽ biến mọi công ty công nghệ lớn thành công ty công nghệ tài chính mà không cần ngân hàng cho phép hoặc hợp tác với ngân hàng. Điều này sẽ dẫn đến sự đổi mới chưa từng có bằng cách củng cố mô hình ngân hàng hiện tại và tạo ra các ưu đãi mới cho các công ty giao dịch qua ngân hàng những khoản chưa qua ngân hàng, đồng thời cung cấp dịch vụ tài chính cho những công ty đang chịu sự chi phối của các ngân hàng khu vực công cho đến nay.
 
Kế hoạch chi tiết cho tương lai 
Hiện tại, Chính phủ và Ngân hàng Trung ương Ấn Độ đang là đầu mối quản lý. Họ có hai mô hình để thực hiện số hóa đồng Rupee, đó là mô hình do khu vực tư nhân quản lý (ví dụ như đồng Libra) hoặc mô hình do Ngân hàng Trung ương quản lý (ví dụ như đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số). Mặc dù cả hai mô hình đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, nhưng mô hình phù hợp với Ấn Độ có thể là sự kết hợp của cả hai, đó là mô hình Đối tác công tư (PPP). Mô hình này đòi hỏi các công ty thuộc khu vực công và tư trong các dịch vụ Viễn thông, Bán lẻ, Công nghệ và Tài chính kết hợp với nhau và tạo ra đồng Rupee kỹ thuật số thống nhất theo hướng dẫn của Ngân hàng Trung ương. Vì đây rất có thể là một sáng kiến chiến lược, nên cần thành lập một cơ quan độc lập tương tự như Tập đoàn Thanh toán Quốc gia Ấn Độ (NPCI) để tạo ra xương sống công nghệ và cho phép phổ biến đồng Rupee kỹ thuật số một cách công bằng không thiên vị. Điều cuối cùng mà một sáng kiến chiến lược cần là nhiều công ty tư nhân nỗ lực tạo ra các phiên bản đồng Rupee kỹ thuật số của riêng họ.

Trong khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ RBI vẫn đang nghiên cứu về đồng Rupee kỹ thuật số, cần phải nhận thấy rằng, đồng Rupee kỹ thuật số trao quyền cho Ngân hàng Trung ương bằng cách mang lại cho Ngân hàng Trung ương các công cụ trực tiếp để kiểm soát chính sách tiền tệ và cũng giúp họ bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền. Ảnh hưởng trực tiếp đến việc tạo và cung ứng sử dụng đồng Rupee kỹ thuật số sẽ phản ánh ngay lập tức các tác động của thay đổi chính sách thay vì trông chờ các ngân hàng thương mại thực hiện những thay đổi đó khi họ thấy phù hợp. Quan trọng nhất là, các cơ quan quản lý sẽ được trao quyền giám sát các giao dịch và dòng tín dụng trên toàn bộ nền kinh tế, giúp nhà quản lý loại bỏ các trò gian lận và lừa đảo ngay lập tức và bảo đảm an toàn tiền gửi cho người gửi tiền. Điều này trái ngược hoàn toàn với cách Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ RBI hiện đang giám sát các thực thể bằng các quy định kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập từ bên ngoài, trong nhiều trường hợp, các báo cáo kiểm soát bị sai, dẫn đến hành vi lừa đảo.

Điều này rất quan trọng vì niềm tin vào hệ thống ngân hàng đang giảm xuống. Một báo cáo gần đây của Tập đoàn tư vấn quản trị McKinsey cho thấy rằng, phần lớn các ngân hàng trên toàn cầu có thể không hiệu quả về mặt kinh tế và phân tích thêm rằng, nhiều mô hình kinh doanh của ngân hàng còn có thiếu sót, và cảm giác phải thay đổi là rất cấp bách. Cuộc khủng hoảng của công ty tài chính phi ngân hàng Ấn Độ (NBFC) gần đây dẫn đến sự suy thoái như hiện tại của nền kinh tế, và vụ bê bối của Ngân hàng Hợp tác Punjab & Maharashtra (PMC) đã không cho người gửi tiền được rút tiền do nợ xấu (NPA) cao là minh chứng cho sự yếu kém của mô hình ngân hàng và chính sách tiền tệ hiện tại của Ấn Độ.

Hiện nay, lượng tiền mặt trong lưu thông đã cao hơn 20% so với thời điểm Ấn Độ rút bớt lượng tiền mặt (ngày 8/11/2016), một động thái để chống lại tiền phi pháp và tạo ra một nền kinh tế không dùng tiền mặt. Tiền Rupee kỹ thuật số là một giải pháp khác để đạt được mục tiêu tương tự. Thanh toán kỹ thuật số hiện nay vẫn không thể cạnh tranh với tiền mặt về sự tiện lợi, và tiền mặt vẫn được coi là một cách để thực hiện các giao dịch hoàn toàn riêng tư và không kiểm soát. Cách tiếp cận hướng tới quyền riêng tư triệt để, chọn sử dụng bằng chứng không có kiến thức cho các giao dịch đến một giới hạn nhất định, với thuế giao dịch được tích hợp, có thể tạo ra một loại tiền kỹ thuật số tương đương, điều mà ngay cả tiền Libra và tiền Nhân dân tệ kỹ thuật số hiện nay cũng không đạt được. Việc tạo ra đồng Rupee kỹ thuật số là cơ hội để Ấn Độ trao quyền cho công dân của mình, cho phép họ sử dụng nó một cách tự do trong nền kinh tế kỹ thuật số đang ngày càng mở rộng, và tránh lệ thuộc vào hệ thống ngân hàng đang dần lỗi thời. Đã đến lúc Ấn Độ cần coi đồng Rupee kỹ thuật số là một trong những vấn đề an ninh và chủ quyền quốc gia.

 
 Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Nguồn: https://www.orfonline.org/expert-speak/indias-need-for-a-sovereign-digital-currency-57860/

Bình luận của bạn