cis_banner_final_en.png
Ấn Độ đang trở thành quốc gia có vai trò chủ chốt trong các vấn đề thế giới

09/01/2020


Ấn Độ đang trở thành quốc gia có vai trò chủ chốt trong các vấn đề thế giới

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bài bình luận của hai tác giả Tiến sĩ Arvind Kumar, Giáo sư Địa chính trị và Quan hệ quốc tế tại Học viện Giáo dục Đại học Manipal (MAHE), và Seshadri Chari, nhà bình luận chính trị và nhà phân tích chiến lược nổi tiếng của Ấn Độ.


Vị thế của Ấn Độ được đánh giá rất cao trên trường quốc tế vì cách hành xử chuẩn mực của Ấn Độ phù hợp với nguyên tắc và trật tự thế giới. Thế giới hiểu rằng, Ấn Độ là một quốc gia có tinh thần trách nhiệm cao và các quốc gia khác có thể trông cậy vào Ấn Độ. Ấn Độ đã chuyển đổi từ chỗ chỉ chú trọng đến mối quan hệ với các quốc gia Á-Phi trong thập niên 1950 đến thiết lập và phát triển mối quan hệ với tất cả các cực, các cường quốc, trên khắp các lục địa trong thế kỷ XXI, cho thấy khát vọng ngày càng mãnh liệt của Ấn Độ để trở thành cường quốc ở châu Á. Nhiều cuộc tranh luận hiện nay về sự trỗi dậy của Ấn Độ đã tính đến tất cả các yếu tố bao gồm cả việc xem xét Ấn Độ có tiềm năng dẫn dắt các vấn đề thế giới hay không. Sức mạnh quốc gia toàn diện của Ấn Độ đang trở thành hiện thực. Thế giới bắt đầu quan tâm đặt biệt đến cách Ấn Độ xử lý khéo léo tất cả mâu thuẫn cả trong nước và toàn cầu.

Một năm là khoảng thời gian quá ngắn để đánh giá những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ. Sau nhiều thập kỷ theo đuổi chính sách đối ngoại tập trung vào vấn đề Pakistan, việc thay đổi chính sách đối ngoại của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi từ năm 2014 đã chuyển trọng tâm của chính sách đối ngoại sang các quốc gia lân cận, sang các khu vực, và hướng tới vai trò là một nhà hoạch định chính sách toàn cầu. Nhưng năm 2019 đã chứng kiến việc Ấn Độ chuyển hướng đưa chính sách đối ngoại quay trở lại vấn đề liên quan tới Pakistan, có lẽ là do sức ép của tình hình chính trị trong nước và một số tình huống bất khả kháng.

Các hành động khủng bố xuyên biên giới kèm theo nhiều cuộc tấn công liều chết chống lại lực lượng an ninh đã khiến New Delhi không còn cách nào khác là phải trả đũa. Năm 2019 bắt đầu với việc Không quân Ấn Độ tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ và có tính quyết định nhằm vào cơ sở hạ tầng khủng bố tại Balakot ở Khyber Pakhtunkhwa. Cuộc không kích đã tạo ra những gợn sóng trên trường quốc tế, nhưng các chuyên gia đầu não về ngoại giao Ấn Độ đã chuẩn bị tốt để xử lý tình huống này. Các phái đoàn ngoại giao Ấn Độ ở nhiều quốc gia đã ngay lập tức thuyết phục thế giới hiểu cách giải quyết của Ấn Độ. Đồng thuận với lập trường của Ấn Độ, thế giới đánh giá cao quan điểm của Ấn Độ và hiểu được tình huống khó xử của Ấn Độ. Vấn đề Karshmir do Pakistan chiến đóng (POK) đã được Pakistan lợi dụng làm trung tâm khủng bố để tấn công Ấn Độ. Bên cạnh đó, Pakistan mở cửa vùng này cho Trung Quốc dùng làm điểm đi vào Ấn Độ Dương. Các cuộc đàm phán liên quan tới tranh chấp biên giới giữa Ấn Độ và Trung Quốc không bao giờ đề cập tới POK. Cuộc không kích Balakot là lời cảnh báo cho cả Pakistan và Trung Quốc rằng, Ấn Độ không nhân nhượng trong vấn đề chiến lược và an ninh.

Bắc Kinh đã có những điều chỉnh chiến lược trong cách tiếp cận ngoại giao và gửi thông điệp rằng Bắc Kinh sẵn sàng làm cầu nối hòa bình giữa hai nước láng giềng. Nhưng New Delhi đã kiểm soát được tình hình, đảm bảo rằng, thông qua các kênh ngoại giao, các quốc gia khác sẽ nhìn nhận Ấn Độ là một quốc gia có trách nhiệm và sẽ không cho phép căng thẳng leo thang.
Sau chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng 5/2019, Thủ tướng Ấn Độ Modi chuyển sự chú ý sang một vấn đề khác đang chờ xử lý, đó là của Điều 370 trong Hiến pháp Ấn Độ. Với việc bãi bỏ Điều 370 và tạo ra hai tỉnh mới thay cho tỉnh Jammu và Kashmir, Chính phủ của ông Modi đã gửi đưa ra một tín hiệu mạnh mẽ tới Islamabad và Bắc Kinh rằng, New Delhi đang kiểm soát chặt chẽ tình hình và Trung Quốc nên dừng điều khiển quân bài Pakistan chống lại Ấn Độ. Bắc Kinh cố gắng trừng phạt Ấn Độ bằng cách đưa vấn đề này ra Hội đồng bảo an Liên hợp quốc. Nhưng họ đã không thành công vì các quốc gia thành viên trong cuộc họp kín từ chối đề xuất của Trung Quốc. Kết quả là, Ấn Độ đã có chiến thắng về mặt ngoại giao, không chỉ cô lập Pakistan một cách hiệu quả mà còn thành công trong việc vạch trần các tiêu chuẩn kép của Trung Quốc về vấn đề khủng bố.

Do gánh nặng của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, Bắc Kinh phải giữ Ấn Độ như cánh tay phải. Thách thức chính sách đối ngoại tiếp theo đối với Ấn Độ là tiếp tục các cuộc đàm phán cấp cao nhằm tiếp nối tinh thần Vũ Hán và đồng thời tham gia các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ.

Trong khi đó, trong tuần cuối năm 2019, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã đề xuất một khuôn khổ để giải quyết những tranh chấp tại vùng biên giới giữa hai quốc gia. Trong khi Trung Quốc muốn tiếp cận theo hướng “gặt lúa non”, tức là cố gắng thỏa thuận xong ở những vùng không có tranh cãi trước, thì Ấn Độ đã kiên quyết giải quyết một lần tất cả các vấn đề liên quan đến vùng biên giới. Cả hai quốc gia sẽ phải tối đa hóa các cam kết ngoại giao, không chỉ để giải quyết các vấn đề đang chưa thể xử lý xong, mà còn giữ cho biên giới không bị ảnh hưởng và tránh các tình huống như đã xảy ra ở Doklam.

Sẽ không sai khi nói rằng, trong khi bộ phận chính sách ngoại giao của Chính phủ Ấn Độ đã làm tốt phần việc của họ, thì các Bộ Việc làm, Bộ Thương mại và Kinh tế, cần phải làm tốt hơn phần việc của mình. Các Bộ liên quan đều ghi nhận sự đóng góp to lớn của các chuyên gia như Arun Jaitley, Sushma Swaraj và Manohar Parrikar, cả ba người đều là thành viên của Ủy ban Nội các về An ninh (CCS) Ấn Độ, và đã qua đời trong năm 2019.

Trong thế kỷ trước, địa lý và quân sự có thể quyết định vị thế của một quốc gia. Nhưng trong thế giới toàn cầu hóa cao độ như hiện nay, thương mại và kinh tế có thể quyết định sức mạnh của một quốc gia. New Delhi sẽ phải kết hợp sức mạnh của các kênh ngoại giao và các Bộ trong lĩnh vực kinh tế thương mại để tiếp tục giao thương với các nước láng giềng phía đông Ấn Độ và các tổ chức đa phương khác trong khu vực.

Những khu vực lân cận mở rộng về phía Đông của Ấn Độ bao gồm một số tổ chức đa phương như ASEAN và BIMSTEC, đóng vai trò quan trọng trong kiến trúc thương mại khu vực. Những tổ chức này cực kỳ quan trọng đối với việc tiếp cận chiến lược của Ấn Độ, kết hợp với sự phát triển kinh tế của khu vực và vùng Đông Bắc của Ấn Độ. Ấn Độ phải tập trung vào các khía cạnh phát triển của vùng Đông Bắc một cách toàn diện, và sau đó tập trung vào việc tận dụng BIMSTEC vì lợi ích kinh tế. Ấn Độ cần gia tăng nỗ lực trong việc tăng cường mối quan hệ với ASEAN và củng cố khối lượng trao đổi thương mại.

Trong kỷ nguyên Chiến tranh Lạnh, do chính sách đối ngoại còn quá thận trọng, Ấn Độ đã thất bại trong việc lãnh đạo khu vực. Không gian chiến lược bị bỏ trống bởi Liên Xô cũ đã bị Trung Quốc lấp đầy, do Ấn Độ khi đó còn có nhiều bất về an ninh và kinh tế. Một sự điều chỉnh hiệu quả là cần thiết đã được chính phủ của thủ tướng Modi thực hiện vào năm 2014, nhấn mạnh vào chính sách Hướng Đông, và sau đó là chính sách Hành động Phía Đông, hướng đến các nước láng giềng phía đông Ấn Độ. Tuy nhiên, việc tiếp cận thương mại còn thiếu và yếu, đáng lẽ đã có thể đạt được nếu Ấn Độ tiếp tục thực hiện Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), mang lại sự bổ sung tuyệt vời cho ngoại giao kinh tế. Việc Ấn Độ có nên tham gia RCEP hay không cũng là chủ đề tranh luận trong năm 2019 vừa qua.

Không còn nghi ngờ gì nữa, Ấn Độ chắc chắn đã tạo ra dấu ấn sâu đậm trong các hệ thống quyền lực trên trường quốc tế. Ấn Độ đã phát triển mối quan hệ đặc biệt với các nhà lãnh đạo thế giới, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, cùng một lúc. Tương tự như vậy, Ấn Độ đã cho thấy sự trưởng thành trong ngoại giao khi phát triển mối quan hệ với cả Israel và Palestine. Ấn Độ sẽ có nhiều việc phải làm với vấn đề Iran đang mở rộng. Chính sách đối ngoại của Ấn Độ sẽ cần chú trọng đến nhu cầu năng lượng ngày càng tăng. Ấn Độ có đạt được hoài bão trở thành một cường quốc có trách nhiệm của thế giới hay không sẽ phụ thuộc vào việc Ấn Độ sẽ làm như thế nào để tạo ra môi trường thuận lợi trong khu vực, và làm việc với phần còn lại của thế giới trên tinh thần không giữ vững quyền quyền tự chủ chiến lược trong quá trình ra quyết định. Ấn Độ tiến chậm mà chắc, và sẽ nổi lên như một nhân vật chủ chốt trong việc thiết lập tất cả các chương trình nghị sự toàn cầu. Ấn Độ sẽ có vị trí cao trong đàm phán để thực hiện khát vọng chiến lược lớn hơn nữa.

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Nguồn:
https://www.sundayguardianlive.com/opinion/india-emerges-key-player-world-affairs

 

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn