cis_banner_final_en.png
Sức mạnh của công nghệ 5G

13/01/2020


Sức mạnh của công nghệ 5G

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu phần trích trong nghiên cứu “Cơ sở hạ tầng 5G, lợi thế kinh tế - kỹ thuật của Huawei và vấn đề an ninh quốc gia của Ấn Độ” của tác giả Gautam Chikermane, Phó Giám đốc Quỹ Các nhà quan sát Ấn Độ (ORF), một cơ quan nghiên cứu độc lập, lâu đời và có uy tín hàng đầu của Ấn Độ, cơ quan tham mưu của Chính phủ Ấn Độ. Báo cáo nghiên cứu số 226, do ORF xuất bản tháng 12/2019.


Truyền thông dùng công nghệ 5G đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng vì những lợi ích mà nó mang lại. Công nghệ này được đánh giá là một trong những cơ sở hạ tầng quan trọng của đất nước. Cơ sở hạ tầng quan trọng được hiểu là những cơ sở vật chất nếu bị phá hủy sẽ ảnh hưởng xấu đến an ninh, kinh tế hoặc an toàn của quốc gia. Nó có thể là cơ sở hạ tầng vật lý (đường bộ, cảng, năng lượng, đường sắt); cơ sở hạ tầng ảo (công nghệ thông tin, internet, băng thông rộng); cơ sở hạ tầng hệ thống (ngân hàng, tài chính); cơ sở hạ tầng mạng lưới (viễn thông); và các lĩnh vực khác (không gian, hạt nhân, y tế công cộng). Ở Ấn Độ, những cơ sở hạ tầng như vậy được thiết lập và vận hành bởi những dự án hợp tác giữa Chính phủ và khu vực tư nhân, thông qua quan hệ đối tác công tư (PPP). Chính phủ phải xác định rõ rủi ro và mức độ tổn thương của từng cơ sở hạ tầng, từ đó có sự chuẩn bị phù hợp.
 
Sự quan trọng của 5G và các hệ thống quản lý rủi ro liên quan tới 5G, cả về vật chất và chính sách, do Chính phủ xây dựng sẽ tăng theo cấp số nhân trong tương lai. Hệ thống mạng di động 5G là một công cụ sẽ hỗ trợ các công ty luôn luôn trong trạng thái đang hoạt động, nhóm người tiêu dùng có tính chuyển động cao, và trên hết, là các xã hội được kết nối hoàn toàn. Công nghệ này sẽ nằm ở trung tâm của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4IR), Internet vạn vật (IoT), thành phố thông minh và xe tự lái. Mạng 5G có thể mang thông lượng dữ liệu gấp 100 lần so với 4G
[1]. Về cơ bản, công nghệ này cho phép các mạng phức tạp tương tác không ngừng với nhau. 5G có thể được hình dung như một mạng lưới bao trùm các mạng.
 
Sự phát triển từ 0G đến 5G là một quỹ đạo của sự phát triển công nghệ liên quan đến các ứng dụng và trao quyền cho người dùng mạng. Dựa trên các mốc thời gian do nhà nghiên cứu Firooz B. Saghezchi và các cộng sự cung cấp
[2], công nghệ viễn thông nói chung phát triển lên một thế hệ mới sau 4 đến 14 năm: bảy năm từ 1G đến 2G, năm năm từ 2G đến 2,5G, bốn năm từ 2,5G lên 3G, và 14 năm từ 3G sang 4G. Việc chuyển đổi từ 4G sang 5G ước tính sẽ mất khoảng tám năm, và 5G sẽ có mặt khắp nơi trên thế giới từ năm 2021. Sự thay đổi từ 4G sang 5G không chỉ đơn thuần là vì tốc độ tải xuống nhanh hơn, mặc dù yếu tố tốc độ là một trong những thành phần thiết yếu mà công nghệ 5G có thể cung cấp. Theo Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU)[3], khuôn khổ phát triển các tiêu chuẩn viễn thông di động quốc tế (IMT) 2020 có tính đến 5G, với phổ hiệu suất dự kiến sẽ cao hơn gấp ba lần so với hiện nay (với độ trễ trong không gian rất thấp), và sẽ hỗ trợ các phương tiện siêu tốc hoặc các tình huống giao tiếp giữa các loại máy lớn (MMTC)[4], với đặc trưng là có một số lượng lớn các thiết bị được kết nối, truyền cho nhau khối lượng thấp dòng dữ liệu nhạy cảm không chậm trễ, rất hữu ích khi áp dụng cho IoT, nông nghiệp thông minh, thành phố thông minh, giám sát năng lượng, nhà thông minh và giám sát từ xa[5].
 
Tuy nhiên, công nghệ 5G mang lại lợi ích nhiều bao nhiêu thì, ngược lại, nó có khả năng hủy hoại nhiều bấy nhiêu. Trong tương lai gần, 5G được thiết lập để trở thành trụ cột của các thành phố thông minh và IoT. Thông qua băng thông rộng di động nâng cao, công nghệ này có thể cung cấp chức năng thực tế ảo và thực tế tăng cường. Đây là điều kiện để thực hiện nông nghiệp khí hậu thông minh, thành phố thông minh, và nhà thông minh thông qua MMTC. Nó còn có thể điều khiển xe tự vận hành, điện lưới thông minh, theo dõi bệnh nhân từ xa, khám sức khỏe từ xa, và tự động hóa công nghiệp thông qua dữ liệu liên lạc siêu tin cậy và có độ trễ thấp
[6]. Tất cả đều phụ thuộc vào khả năng của công nghệ 5G để hỗ trợ, liên kết và cung cấp năng lượng cho IoT. D. Minoli và B. Occhiogrosso đã định nghĩa IoT như sau[7]:
 
IoT cho phép các đồ vật có khả năng cảm nhận, kích hoạt và giao tiếp với nhau, làm cho dữ liệu bên trong hoặc bên ngoài đồ vật có thể được thu thập, xử lý, truyền đi, tập trung và phân tích cho các mục đích tương tác vật lý và qua mạng (hoặc trên đường di chuyển dữ liệu), hoặc cho các quy trình/môi trường/hệ thống (có tính chất dự đoán tương lai hoặc phân tích quy luật từ những gì xảy ra trong quá khứ) tại một trung tâm xử lý dữ liệu, thường là tại “đám mây”. Các ứng dụng bao gồm từ cơ sở hạ tầng và sự hỗ trợ dành cho những cơ sở hạ tầng quan trọng (ví dụ: điện lưới thông minh, thành phố thông minh, tòa nhà thông minh và giao thông vận tải), cho đến các ứng dụng dành cho người dùng cuối, như y tế điện tử, cảm nhận đám đông, và hơn thế nữa, cho đến vô số ứng dụng khác chỉ có trong trí tưởng tượng và không có giới hạn. Một số người coi lĩnh vực này như công nghệ kết nối. Tuy vậy, phạm vi của IoT (dự kiến sẽ là hoặc sẽ trở nên) bao gồm tất cả, một tập hợp con được thiết lập tốt hơn của sự giao tiếp giữa các máy (M2M), trong đó một số cấu trúc kiến trúc và trường hợp sử dụng cụ thể đã được xác định bởi cộng đồng tiêu chuẩn hóa”.
 
Theo Saghezchi và các cộng sự, công nghệ 5G vẫn đang phát triển
[8]:
 
Các cơ quan quản lý tiêu chuẩn hóa vẫn còn đang trong quá trình xác định rõ công nghệ 5G là gì. Đó sẽ là một hệ thống dữ liệu có siêu dung lượng với tốc độ truyền dẫn và xử lý siêu tốc, có thiết kế mới phù hợp với yêu cầu của các hệ thống tự cấp năng lượng và giảm chi phí vận hành cho các nhà khai thác. Trong bối cảnh này, có thể dự báo rằng, 5G không chỉ là một công nghệ được phát minh ra, mà còn là một hệ sinh thái công nghệ của các mạng không dây hoạt động phối hợp với nhau để cung cấp phương tiện truyền thông liền mạch cho người dùng cuối. Do đó, chúng ta có thể nói rằng, việc chuyển từ 4G sang 5G có nghĩa là sự thay đổi trong mô hình thiết kế từ một hệ thống do một đầu mối kiểm soát sang hệ thống do nhiều đầu mối cùng kiểm soát”.
 
Hệ sinh thái này là gì? Sự phức tạp của công nghệ 5G là nó cần chuyên môn cao và thiết bị chuyên biệt đẳng cấp thế giới cho các hợp phần khác nhau của công nghệ 5G. Ví dụ, Huawei chỉ mua một số hợp phần của Trung Quốc, bao gồm máy ảnh, bộ khuếch đại laser và pin. Huawei đặt hàng mua ăng-ten, bộ nhớ lưu trữ dữ liệu, modem, phần mềm và giấy phép sản xuất từ Mỹ; thiết bị và công nghệ bán dẫn từ Đức, Hà Lan, Thụy Sĩ hoặc Đài Loan; thẻ nhớ và bảng hiển thị từ Nhật Bản. Kể từ khi Mỹ ban hành lệnh cấm kinh doanh với Huawei, công ty này đang phải tìm nơi khác để đặt nguồn cung cấp một số hợp phần thiết yếu
[9].
 
Một thực tế rất đáng lưu ý là, sự phức tạp của công nghệ 5G đòi hỏi các nhà cung cấp thiết bị phải mua linh kiện từ nhiều quốc gia và nhiều công ty khác nhau, và các nguồn này bao gồm cả các nhà sản xuất Trung Quốc. Do đó, ngay cả khi Ấn Độ cấm nhập linh kiện hay thiết bị của Trung Quốc, thì một số linh kiện và thiết bị của Trung Quốc vẫn có thể tìm đường vào thị trường Ấn Độ thông qua các nhà cung cấp của các nước khác.
 
Ví dụ, cảm biến radar là một hợp phần quan trọng để chẩn đoán và phẫu thuật y tế từ xa, thông tin liên lạc giữa các phương tiện giao thông, và giữa phương tiện giao thông đến cơ sở hạ tầng cho xe tự lái, giao thông thông minh và công nghiệp thông minh. Đây là một thị trường mà Huawei đang cố gắng tham gia
[10], và hệ sinh thái của nó bao gồm các nhà thiết kế chip, nhà sản xuất linh kiện, nhà cung cấp công nghệ và nhà tích hợp hệ thống. Các công ty sản xuất những thiết bị này có mặt tại Đức, Nhật Bản, Anh, Hà Lan, Mỹ và Thụy Điển. Do đó, các nhà sản xuất cảm biến radar cần mua được các hợp phần tốt nhất từ khắp nơi trên thế giới để lắp ráp. Câu hỏi đặt ra sau đó là: Vậy quốc gia nào sẽ được công nhận là quốc gia xuất xứ phù hợp nhất của sản phẩm như vậy? Giống như Iphone của Apple, có các linh kiện từ khắp các công ty trên thế giới. Một cách để xác định xuất xứ quốc gia là dựa vào thực tế việc lắp ráp thành phẩm cuối cùng đã diễn ra ở đâu. Từ đó, có thể xác định quốc gia nào có quyền kiểm soát và có trách nhiệm đối với sản phẩm, và quốc gia đó phải chịu sự giám sát của người dân, tuân thủ theo các nguyên tắc công bằng, dân chủ.
 
Là một cơ sở hạ tầng viễn thông quan trọng mang tính toàn cầu, 5G có thể mang lại trải nghiệm băng thông rộng vô tận, tốc độ cao, đáng tin cậy và an toàn; tạo ra các mạng lưới tương lai sáng tạo; cung cấp các mạng lưới và nền tảng để thúc đẩy số hóa và tự động hóa các quy trình và sản xuất công nghiệp (bao gồm cả cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư); và cung cấp năng lượng cho IoT cũng như các dịch vụ truyền thông quan trọng
[11]. Nó cũng có thể mang lại những thay đổi xã hội từ mỗi cá nhân, doanh nghiệp, đến các quy định và chính phủ. 5G trong thế kỷ XXI sẽ giống như máy tính và vệ tinh trong thế kỷ XX, hay động cơ hơi nước trong thế kỷ XIX. Thông qua IoT, công nghệ này được kỳ vọng sẽ biến đổi căn bản vai trò của viễn thông trong cuộc sống của chúng ta, không chỉ mang đến một tương lai nơi tất cả mọi người được kết nối với nhau, mà còn tạo ra một xã hội nơi mọi thứ và mọi người được kết nối[12].
 
Mặc dù lợi ích của 5G là không thể tưởng tượng được, nhưng công nghệ cũng có thể tàn phá chính phủ, người dân, dòng vốn tài chính và các doanh nghiệp, trên quy mô chưa từng có và qua những cuộc xâm nhập chưa từng có.
 
Hãy tưởng tượng sự hủy diệt có thể sẽ diễn ra như thế nào nếu xe tự lái bị gửi tín hiệu đã bị làm sai, phẫu thuật từ xa dựa trên hình ảnh không chính xác, đèn giao thông trong thành phố thông minh bị can thiệp, thao túng để cố tình gây ra tai nạn, cơ sở hạ tầng truyền thông của các hãng hàng không hoặc đường sắt bị phá vỡ, bí mật kinh doanh của các công ty đối thủ thật ra chỉ là thông tin ngụy tạo. Trên hết, hãy tưởng tượng khả năng cài phần mềm gián điệp vào cơ sở hạ tầng bảo mật hoặc vào hệ thống tài chính của thị trường chứng khoán, hoặc trao đổi tiền tệ, hàng hóa, tất cả đều là hành vi phát động chiến tranh.
                                      Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
                                                  (Lược dịch)
Click vào đây để đọc bài viết liên quan:

[1] Robert L. Slayer, “U.S. Policy on 5G Technology, Foreign Press Centers Briefing”, 28/8/ 2019, truy cập ngày 25/10/2019.
[2] Firooz B. Saghezchi, Jonathan Rodriguez, Shahid Mumtaz, Ayman Radwan, William C. Y. Lee, Bo Ai, Mohammad Tauhidul Islam, Selim Akl4 and Abd‐Elhamid M. Taha, “Drivers for 5G: The ‘Pervasive Connected World’”, trong Fundamentals of 5G Mobile Networks (John Wiley & Sons, Ltd., 2015), 3-4, truy cập ngày 19/9/2019.
[3] ITU là một cơ quan của Liên hợp quốc về công nghệ thông tin và truyền thông, có thành viên từ 193 quốc gia, 900 công ty, trường đại học và các tổ chức quốc tế và khu vực.
[4] ITU-R Recommendation M.2083-0, trích trong “Setting the Scene for 5G: Opportunities & Challenges”, International Telecommunication Union, 2018.
[5]Study Paper on 5G-Key Capabilities & Applications”, FN Division, Telecommunication Engineering Centre, Department of Telecommunications, Ministry of Communications, Government of India, 3/2019, truy cập ngày 28/11/ 2019.
[6]Study Paper on 5G-Key Capabilities & Applications”, FN Division, Telecommunication Engineering Centre, Department of Telecommunications, Ministry of Communications, Government of India, 3/2019, truy cập ngày 28/11/ 2019.
[7] D. Minoli và B. Occhiogrosso, “IoT Applications to Smart Campuses and a Case Study”, EAI Endorsed Transactions on Smart Cities, DVI Communications, European Alliance for Innovation, 19/12/2017, truy cập ngày 31/10/ 2019.
[8] D. Minoli và B. Occhiogrosso, “IoT Applications to Smart Campuses and a Case Study”, EAI Endorsed Transactions on Smart Cities, DVI Communications, European Alliance for Innovation, 19/12/2017, truy cập ngày 31/10/ 2019.
[9] Alex Kliment and Ari Winkleman, “Graphic Truth: Huawei’s Supply Chain Bind”, Gzero, 12/6/2019, truy cập ngày 22/10/2019.
[10]Huawei to develop radars for self-driving cars, top executive says”, Reuters, 22/10/2019, truy cập ngày 25/10/2019.
[11] Emeka Obiodu and Mark Giles, “The 5G era: Age of boundless connectivity and intelligent automation”, GSMA, 2017, truy cập ngày 26/9/2019.
[12]Road to 5G: Introduction and Migration”, GSMA, April 2018, truy cập ngày 31/10/2019.

Bình luận của bạn