cis_banner_final_en.png
Mối quan hệ đối tác Ấn Độ - Úc

04/02/2020


Mối quan hệ đối tác Ấn Độ - Úc

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bài bình luận “Mối quan hệ đối tác Ấn Độ - Úc”, của Tiến sĩ Rajeswari Pillai Rajagopalan, trưởng nhóm Nghiên cứu Chính sách Hạt nhân và Không gian, Quỹ Các nhà quan sát Ấn Độ (ORF). Bài viết đã được ORF xuất bản tháng 2/2020.


Quan hệ đối tác chiến lược của Ấn Độ và Úc đã phát triển khá nhanh trong vài năm qua. Điều này trái với sự thờ ơ giữa New Delhi và Canberra vào một thập kỷ trước. Sự thay đổi của mối quan hệ giữa hai nước bắt nguồn từ những lo ngại chung về sự trỗi dậy của Trung Quốc, và ý nghĩa chiến lược của sự trỗi dậy đó đối với trật tự châu Á- Thái Bình Dương.
 
Mặc dù hai nước có nhiều chuyến thăm chính trị cấp cao và trao đổi quân sự, ví dụ như Đối thoại 2 + 2, nhưng vẫn còn nhiều hoài nghi về mối quan hệ này. Mối quan tâm chung của hai nước vẫn chưa được chuyển hóa thành những cách tiếp cận chung trong chính sách. Nhà nghiên cứu Frederic Grare đã đưa ra quan điểm này vào năm 2014
[1], nhưng sáu năm sau, Ấn Độ và Úc vẫn không thể tạo ra một chiến lược mạch lạc hoặc một cách tiếp cận chính sách chung đối với Trung Quốc.
 
Từ trước tới nay, các nhà phân tích an ninh Úc có nhiều nghi ngại về mối quan hệ Ấn Độ - Úc, và ngược lại. Nhưng khi mối đe dọa từ Trung Quốc gia tăng, New Delhi và Canberra nên tìm ra những cách sáng tạo hơn để hợp tác với nhau, để định hình một trật tự chiến lược châu Á ổn định. Hai nước đã hợp tác trong các tổ chức chiến lược lớn, như Đối thoại An ninh Tứ giác (Quad).
 
Một trở ngại mới trong mối quan hệ hai nước, đó là bản sắc chính trị của Chính phủ Modi. Nhiều ý kiến cho rằng, những diễn biến trong nội bộ của Ấn Độ gần đây đi ngược lại các giá trị cốt lõi của mối quan hệ đối tác chiến lược, vốn dựa trên các giá trị dân chủ tự do.

Liệu các mối quan tâm chung về Trung Quốc có đủ lớn để loại bỏ những lo lắng về định hướng chính trị nội bộ của Ấn Độ và vun đắp mối quan hệ đối tác chiến lược Ấn Độ - Úc vừa chớm nở hay không?

Các quan chức Úc có những dự báo lạc quan về hướng phát triển của mối quan hệ giữa hai nước. Tại Đối thoại Raisina lần thứ tư vào tháng 1/2019, Ngoại trưởng Úc Marise Payne lưu ý rằng: “cho dù cạnh tranh gia tăng, Úc và Ấn Độ đã và đang chia sẻ lợi ích trong việc đảm bảo sự phát triển hòa bình trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng mở, bao trùm và thịnh vượng, một khu vực mà ở đó quyền của tất cả các quốc gia lớn hay nhỏ đều được tôn trọng”.
 
Năm 2014, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Úc Tony Abbott đã ký kết Khung hợp tác an ninh chung giữa Ấn Độ và Úc. Đây là cơ sở rất cần thiết để hai nước có những chương trình hợp tác an ninh. Hai nước hiện đang hoàn thiện thỏa thuận hỗ trợ hậu cần lẫn nhau, thỏa thuận trao đổi thông tin và mở rộng phạm vi của thỏa thuận hàng hải. Những điều này được kỳ vọng sẽ tăng khả năng tương tác quân sự và giúp nâng cấp mối quan hệ đối tác chiến lược.
 
Mối quan hệ giữa hai nước vẫn cần có những nội dung cần làm sáng tỏ. Một trong những vấn đề trong mối quan hệ Ấn Độ - Úc là hai nước có những mối quan tâm khác nhau về Trung Quốc. Úc quan ngại về sự gia tăng hoạt động của Trung Quốc tại khu vực Thái Bình Dương, trong khi đó, Ấn Độ lo ngại về sự hiện diện và ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương. Ấn Độ cũng không chắc chắn về mức độ đáng tin cậy của Úc kể từ khi Canberra rút lui khỏi Quad năm 2007, cho dù sự không chắc chắn này đang dần biến mất. Canberra cũng có mối lo tương tự khi New Delhi vẫn mơ hồ về việc nên đứng giữa hay chọn theo phe nào. Những khác biệt này có thể bắt nguồn từ lịch sử, vì Úc từ lâu đã là đồng minh của Mỹ, trong khi Ấn Độ vẫn giữ lập trường không tham gia các liên minh.

Điều này không phải là trở ngại cho mối quan hệ chiến lược nếu hai nước có thể tạo dựng mối quan hệ đối tác dựa trên một số nguyên tắc, chuẩn mực và lý tưởng cốt lõi. Cả hai quốc gia cần dựa trên nền tảng tư tưởng về Nhà nước pháp quyền, tôn trọng luật pháp và quy tắc, tôn trọng quyền con người và các chuẩn mực hành vi có trách nhiệm.

Cuộc tập trận hải quân chung AUSINDEX (bắt đầu từ năm 2015) phản ánh các phương pháp tiếp cận của Ấn Độ và Úc đối với an ninh hàng hải và khu vực. Hai nước đã tiến hành AUSINDEX lần thứ ba vào tháng 4/2019. Cuộc tập trận này được Chính phủ Ấn Độ báo cáo là có quy mô lớn nhất về sự tham gia của hải quân hai nước
[2].
 
Vấn đề thứ hai trong mối quan hệ này là sự thiếu hụt năng lực quân sự, đặc biệt là về phía Ấn Độ. Trong khi quân đội hai nước đã có thể thể hiện năng lực của họ trong các cuộc tập trận, khả năng họ hỗ trợ lẫn nhau trong các tình huống xung đột vẫn còn là câu hỏi. Thỏa thuận dịch vụ hậu cần chung sẽ là một bước tiến dài nhằm giải quyết vấn đề này, vì nó sẽ cho phép quân đội hai nước được sử dụng các cơ sở quân sự của nhau.

Thứ ba, cần có sự thỏa thuận nhiều hơn nữa giữa các quốc gia thành viên Quad về chia sẻ gánh nặng. Nhóm Quad cần thảo luận về các khía cạnh của sự hợp tác nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp lớn hơn nữa giữa các lực lượng khi xử lý các vấn đề chung.
 
Từ quan điểm của Úc, vấn đề khó khăn thứ tư, và cũng là vấn đề cuối cùng trong mối quan hệ Ấn Độ - Úc là, Ấn Độ không muốn liên quan đến Úc trong cuộc tập trận hải quân ba bên Malabar
[3] cùng với ba quốc gia khác trong nhóm Quad là Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ. Báo chí Ấn Độ đưa tin[4], Ấn Độ có thể để mở khả năng hợp tác với Úc trong cuộc tập trận hải quân Malabar lần tới, dự kiến diễn ra vào cuối mùa hè năm 2020.
 
Việc Ấn Độ miễn cưỡng khi kết hợp với Úc trong cuộc tập trận Malabar đã không tạo ra những diễn biến tiêu cực đáng kể cho Ấn Độ, đặc biệt trong bối cảnh mối quan hệ song phương Ấn Độ - Úc đang rộng mở với nhiều tín hiệu tích cực. Nhưng nếu Ấn Độ nghĩ rằng Úc là một đối tác an ninh đáng tin cậy, thì Ấn Độ phải mở rộng mối quan hệ ba bên, bao gồm cả Úc. Việc Úc tham gia vào các cuộc tập trận quân sự song phương và đa quốc gia khác không phải là lý do chính đáng để Ấn Độ từ chối hợp tác với Úc trong Malabar.

Quan hệ đối tác chiến lược của Ấn Độ - Úc đã có nhiều tiến bộ ấn tượng trong vài năm qua, nhưng tiềm năng của mối quan hệ cùng những cam kết giữa hai nước vẫn chưa được thực hiện đầy đủ. Mối quan hệ này đòi hỏi sự quan tâm tận tình và sự lãnh đạo chính trị từ cả hai Chính phủ để có thể phát triển xa hơn hiện nay.

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Nguồn:
https://www.orfonline.org/research/the-push-and-pull-in-the-australia-india-partnership-60984/
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết/Click here to read the English version of this article

[1] https://carnegieendowment.org/files/india_australia_strat_rel.pdf
[2] https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=189774
[3] https://www.eastasiaforum.org/2020/01/05/china-trade-questions-confound-australias-indo-pacific-shift/
[4] https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-planning-to-invite-australia-for-malabar-naval-exercise/articleshow/73715057.cms

Bình luận của bạn