cis_banner_final_en.png
Mỹ dao động trong vấn đề Kashmir

10/02/2020


Mỹ dao động trong vấn đề Kashmir

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu bài bình luận “Mỹ dao động trong vấn đề Kashmir”. Bài viết của GS Chintamani Mahapatra, Hiệu trưởng Đại học Jawaharlal Nehru, đối tác thân thiết của Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ. Bài đã được xuất bản trên tạp chí Kalinga Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.


Khi Thủ tướng Pakistan Imran Khan chuẩn bị có chuyến thăm Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã yêu cầu ông giúp giải quyết vấn đề Kashmir, Pakistan ngay lập tức cảm thấy đắc thắng và vui mừng. Tuy nhiên, Ấn Độ đã rất ngạc nhiên và tức giận.

Sau đó Tổng thống Trump lại đưa ra một tuyên bố khác và làm rõ rằng, ông muốn những người giỏi nhất trong Chính quyền Mỹ sẽ cùng tìm kiếm giải pháp cho vấn đề Kashmir với điều kiện cả Ấn Độ và Pakistan đều muốn như vậy, thì không khó để nhận ra sự bất an từ Islamabad. Rõ ràng Ấn Độ đã phản ứng nhanh chóng và các nỗ lực ngoại giao thành công đã mang lại sự thay đổi trong cách tiếp cận của Trump.
 
Niềm vui của Pakistan là điều tự nhiên, khi các chính phủ liên tiếp ở Islamabad đã cố gắng hết sức để thuyết phục Chính quyền Mỹ thay mặt họ để can thiệp giải quyết vấn đề Kashmir. Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên Mỹ lật lọng trong chính sách về vấn đề Kashmir.

Khi Bill Clinton trở thành Tổng thống Mỹ, ông đã tuyển dụng bà Robin Raphel, Bí thư chính trị thứ nhất của Đại sứ quán Mỹ tại Delhi, vào vị trí Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách khu vực Nam Á. Raphel đã quá phấn khích trong bối cảnh chiến lược mới của thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh và vị thế đang lên của Mỹ trong các vấn đề thế giới sau khi Liên Xô sụp đổ.
 
Một trong những sai lầm đầu tiên của bà Raphel là thách thức tính hợp pháp của tài liệu pháp lý Công cụ Tiếp cận - một tài liệu tuyên bố Jammu và Kashmir là phần lãnh thổ không tách rời khỏi Ấn Độ. Ấn Độ ngay lập tức biểu tình lớn để nêu thông điệp rõ ràng. Ngoại giao giữa New Delhi và Washington gặp thách thức lớn. Trong những năm đầu nhiệm kỳ, Bill Clinton không muốn khơi mào cho một cuộc tranh cãi không đáng có. Ông không còn cách nào khác ngoài việc cử cấp trên của Raphel là ông Peter Tarnoff, người giữ vị trí Thứ trưởng Ngoại giao, tới Ấn Độ để truyền tải thông điệp rằng, không có thay đổi nào trong chính sách của Mỹ đối với Kashmir.
 
Mỹ luôn khẳng định rằng, vấn đề Kashmir là tranh chấp giữa Ấn Độ và Pakistan cần giải quyết thông qua các cuộc đàm phán hòa bình. Mỹ sau đó đã hỗ trợ ngoại giao cho Thỏa thuận Shimla năm 1972 giữa Ấn Độ và Pakistan yêu cầu các bên bắt buộc phải giải quyết vấn đề Kashmir thông qua đối thoại song phương. Trọng tài, hòa giải, sử dụng bên trung gian có uy tín, hay bất kỳ sự can thiệp nào khác của bên thứ ba đều bị loại trừ trong giải quyết vấn đề Kashmir.
 
Việc Đông Pakistan được giải phóng và khai sinh ra nước Bangladesh đã khiến Pakistan hoàn toàn thất vọng. Nước này đã ký kết Thỏa thuận Shimla nhưng vẫn tìm kiếm các lựa chọn khác ngoài đối thoại song phương hòa bình theo quy định trong thỏa thuận. Khi Liên Xô thất bại tại Afghanistan năm 1989, và tan rã năm 1991, Pakistan đã liên kết với Robin Raphel để giải quyết các vấn đề về Kashmir. Khi điều đó không đi đến kết quả như mong muốn, Islamabad đã dùng đến xung đột cường độ thấp bằng cách đào tạo, trợ giúp và tiếp tay cho các nhóm khủng bố để tàn phá cuộc sống của người Kashmir.

Ngay cả trong những chiến thuật bạo lực này, Pakistan đã không thành công. Vụ tấn công khủng bố 11/9 vào Mỹ đã gây khó khăn cho Chính quyền Bush con trong việc hỗ trợ bất kỳ loại hoạt động khủng bố nào dưới danh nghĩa chiến đấu giành tự do hoặc bất kỳ khẩu hiệu nào khác. Trong khi tìm kiếm sự hỗ trợ của Pakistan để tiến hành chiến tranh ở Afghanistan, Chính quyền Bush con đã rất nỗ lực chống khủng bố xuyên biên giới do Pakistan tài trợ.
 
Tuy nhiên, người kế nhiệm của ông, Tổng thống Barak Obama, một lần nữa lật lại chính sách của Kashmir, khi ông chỉ định Richard Holbrooke là một đặc phái viên để giải quyết các vấn đề ở Afghanistan và khu vực Pakistan. Có những ý kiến rằng, ông sẽ phụ trách khu vực Afghanistan-Pakistan-Ấn Độ, và điều đó có nghĩa là vấn đề Kashmir có thể là một phần trong chương trình nghị sự ngoại giao của ông. Ấn Độ đã gửi một thông điệp rất mạnh mẽ chống lại việc chỉ định bất kỳ khu vực nào như vậy. Chính quyền Obama đã lùi lại kịp thời và tránh cho một thảm họa ngoại giao.

Lần này đến lượt Tổng thống Trump. Trump tuyên bố trước đó rằng, Thủ tướng Ấn Độ Modi đã yêu cầu ông can thiệp vào vấn đề Kashmir, đây chính là một quả bom ngoại giao. Nếu không được làm rõ kịp thời, quả bom này có thể đã phát nổ làm hỏng cấu trúc của quan hệ đối tác chiến lược Ấn Độ-Mỹ. Tổng thống Trump, một nhà đàm phán cứng rắn, đã lật lại vấn đề một lần nữa, nhưng lật lại rất đúng thời điểm.
 
Chúng ta tự hỏi, làm thế nào Tổng thống Trump thậm chí có thể nghĩ ông ta là người trung gian về vấn đề Kashmir. Ông ta có thể giải quyết vấn đề Palestine hay không? Ông ta có thể giải quyết vấn đề Liên Triều hay không? Ông ta có thể giải quyết sự khác biệt giữa Iran và Saudi? Hay ông ta có thể làm gì để giải quyết tranh chấp lãnh thổ Nhật-Nga?

Lợi ích của quan hệ đối tác chiến lược Ấn Độ-Mỹ đã ngăn Mỹ không bao giờ đặt ra vấn đề hòa giải trong những vấn đề liên quan đến Kashmir. Pakistan chắc chắn sẽ tiếp tục quốc tế hóa vấn đề Kashmir trong mọi diễn đàn. Tuy nhiên, một quốc gia như Mỹ mắc mưu chiến dịch tuyên truyền thông tin sai lệch của Islamabad là một điều bất ngờ.
 
Tổng thống Trump đang cố gắng hết sức để thúc đẩy các hoạt động quân sự lớn của Mỹ ở Afghanistan. Làm thế nào ông ta có thể đề nghị trở thành trung gian hòa giải vấn đề Kashmir giữa Ấn Độ và Pakistan? Nếu Pakistan không trung thành với Mỹ và sử dụng hỗ trợ kinh tế và quân sự của Mỹ để hỗ trợ những kẻ khủng bố đã giết nhân viên quân sự Mỹ ở Afghanistan, làm sao Trump có thể tin tưởng Pakistan hay thậm chí mong đợi Ấn Độ sẽ tin tưởng Pakistan?

Những gì Ấn Độ mong đợi từ một đối tác chiến lược như Mỹ là một cam kết không ủng hộ một quốc gia tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố, đặc biệt là một quốc gia khoe khoang về khả năng hạt nhân trong khi không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh rằng họ có vũ khí hạt nhân.
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn: http://www.kiips.in/research/flip-flopped-us-approach-to-kashmir-issue/

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

 

Bình luận của bạn