cis_banner_final_en.png
Khái niệm của Ấn Độ về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

24/02/2020


Khái niệm của Ấn Độ về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Khái niệm Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã được công nhận là một khu vực chiến lược duy nhất nối liền vùng biển tiếp giáp phía tây Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Khái niệm này đã thu hút được sự chú ý trong những năm qua và thay đổi trung tâm địa chính trị của khu vực.


Toàn cầu hóa, sự phụ thuộc thương mại, sự kết nối hàng hải liền mạch và sự thay đổi trong bản chất của những mối đe dọa trên biển đã trở thành những vấn đề xuyên quốc gia, làm mờ ranh giới vật lý và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn cho các vùng biển, cho sự di chuyển thương mại và năng lượng không bị cản trở.
 
Điều này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang có những động thái trỗi dậy chưa từng có trong lịch sử, với quy mô và tham vọng tuyệt đối. Các yêu sách lãnh thổ ở Biển Đông Việt Nam, sự hiếu chiến của nước này ở Biển Hoa Đông và quá trình Trung Quốc tiến nhanh vào Ấn Độ Dương thông qua các sáng kiến chiến lược và kinh tế đầy tham vọng, như Sáng kiến Vành đai Con đường, đã thách thức hệ thống luật pháp quốc tế vốn tôn trọng các đại dương như di sản chung của nhân loại.

Các quốc gia có khái niệm khác nhau về cấu trúc Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đối với Mỹ, khu vực này kéo dài đến bờ biển phía tây Ấn Độ, cũng là ranh giới địa lý của bộ chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, trong khi đối với Ấn Độ, khu vực này bao gồm toàn bộ Ấn Độ Dương và tây Thái Bình Dương, như Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nhấn mạnh trong bài diễn văn quan trọng tại Đối thoại Shangrila năm 2018.
 
Thủ tướng Ấn Độ Modi đã nói gì tại Đối thoại Shangrila năm 2018?
Trong bài phát biểu, Thủ tướng đã chỉ rõ ý tưởng của Ấn Độ về phạm vi địa lý của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bắt đầu từ Châu Phi đến Châu Mỹ, bao gồm cả Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, kéo dài tới Nhật Bản.

Thủ tướng Ấn Độ cũng đã nhấn mạnh vào một số khía cạnh chính phản ánh quan điểm chính sách của Ấn Độ về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm “tính bao trùm” và “tính cởi mở”, “lấy ASEAN làm trung tâm”, và khái niệm này không chống lại bất kỳ quốc gia nào.

Tương tự như vậy, trong khi Mỹ không coi Trung Quốc là một phần của khu vực  Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thì Ấn Độ đã nỗ lực hết sức để làm nổi bật ý tưởng rằng, khái niệm này bao gồm toàn bộ khu vực, thực tế này đã được Thủ tướng Modi nhấn mạnh tại Đối thoại Shangrila. Các cường quốc khác có thể định hình môi trường hàng hải khu vực, như Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và các quốc gia ASEAN, cũng có những quan điểm khác nhau về ranh giới khu vực này.
 
Trọng tâm của sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là kết nối, tăng cường an ninh hàng hải, chống khủng bố, không phổ biến hạt nhân, và các vấn đề không gian mạng. Tháng 11/2018, các quan chức cấp cao từ Mỹ, Úc, Ấn Độ và Nhật Bản đã gặp nhau tại Singapore để tham khảo ý kiến của các nước về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tất cả những nước này đã khẳng định lại một cam kết chung để duy trì và củng cố trật tự dựa trên các quy tắc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trong đó tất cả các quốc gia đều có chủ quyền, mạnh mẽ và thịnh vượng. Và các nước cùng hỗ trợ cho một khu vực tự do, rộng mở và bao trùm, thúc đẩy sự tôn trọng phổ quát đối với luật pháp quốc tế, tự do hàng hải và hàng không và phát triển bền vững.
 
Hợp tác hàng hải Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được hình thành dựa trên các đại dương, đại dương là sợi chỉ chung kết nối tất cả các quốc gia. Các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia, Singapore và Sri Lanka, chủ yếu là các quốc gia có biển chiếm các vị trí chiến lược quan trọng nhất ở Ấn Độ Dương.

Chính phủ đã đưa ra khái niệm SAGAR (An ninh và tăng trưởng cho tất cả mọi người trong khu vực) và tin tưởng vào một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở và bao trùm, và được thành lập theo trật tự dựa trên các quy tắc hợp tác và cộng tác.
 
Đối thoại & tập trận trên biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Tiếp nối quá trình thu hút cộng đồng chiến lược toàn cầu tham gia đánh giá thường niên về các cơ hội và thách thức của Ấn Độ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vòng Đối thoại thứ hai của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPRD) 2019 đã được tổ chức tại New Delhi vào tháng 3/2019.

Các nước tham gia đã thảo luận năm vấn đề chính, bao gồm các giải pháp để đạt được sự gắn kết trong khu vực thông qua kết nối hàng hải; những biện pháp cụ thể để đạt được và duy trì một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở; cách tiếp cận khu vực đối với quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế “nâu” sang nền kinh tế “biển xanh”; cơ hội và thách thức phát sinh từ tác động hàng hải của “Công nghiệp 4.0”; SAGAR và SAGARMALA của Ấn Độ có thể củng cố lẫn nhau ở cấp độ khu vực.
 
Các quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, gồm Úc, Bangladesh, Canada, Trung Quốc, Indonesia, Israel, Nhật Bản, Xây-sen, Singapore, Hàn Quốc, Sri Lanka, Vương quốc Anh và Mỹ đã tham gia đối thoại. Chủ đề của cuộc đối thoại thường niên này là đánh giá về các cơ hội và thách thức của Ấn Độ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Thận trọng trong mối quan hệ với Trung Quốc, Ấn Độ đã cố gắng không tham gia một số cuộc tập trận quân sự và hải quân.
 
Từ quan điểm kinh tế, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ. Từ quan điểm an ninh, bế tắc ở thung lũng Doklam đã đưa hai nước đến một cuộc đối đầu. Tiếp theo, hội nghị thượng đỉnh không chính thức tại Vũ Hán đã cải thiện mối quan hệ giữa hai nước.

Mặc dù là một trong những cường quốc tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng Ấn Độ đã không cho các nước như Úc tham gia cuộc tập trận Malabar đa quốc gia do Ấn Độ khởi xướng hàng năm.
 
Cuộc tập trận hải quân Malabar đầu tiên là giữa Ấn Độ và Mỹ bắt đầu vào năm 1992. Tuy nhiên, có một quãng thời gian 1998-2002 cuộc tập trận bị ngưng lại do các vụ thử vũ khí hạt nhân của Ấn Độ. Kể từ năm 2002, hằng năm đã có cuộc tập trận hải quân, và Nhật Bản đã tham gia thường niên từ 2015.

Trong lần tập trận hải quân Malabar thứ 22, năm 2018, lần đầu tiên được tổ chức ở vùng biển ngoài khơi đảo Guam, có sự tham gia của máy bay và tàu của Hải quân Ấn Độ, Hải quân Mỹ, và Lực lượng phòng vệ hàng hải Nhật Bản (JMSDF). Và một lần nữa, Ấn Độ không cho Úc tham gia vào cuộc tập trận.
 
Vòng tập trận Malabar tiếp theo diễn ra vào cuối tháng 8 đầu tháng 9/2019, một lần nữa, nó là một cuộc tập trận giữa Ấn Độ, Mỹ và Nhật Bản.

Ngoài ra, vào tháng 11/2019, cuộc tập trận “Triumph” ba lực lượng Bộ binh, Hải quân và Không quân của ba quốc gia này sẽ diễn ra. Phần tập trận hải quân của của cuộc tập trận này sẽ diễn ra tại căn cứ Hải quân Ấn Độ ở Kakinada.

Sách trắng Quốc phòng Canberra 2016 tuyên bố Úc muốn tham gia vào nhiềucác cuộc tập trận đa quốc gia trên khắp Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và do đó, Úc đã tham gia vào nhiều cuộc tập trận khác nhau trong khu vực. Úc cũng đã thận trọng khi tham gia vào các hoạt động ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì có thể trực tiếp đối đầu và chọc giận Trung Quốc.
 
Trong khi khái niệm Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, là sáng kiến hàng hải do Mỹ lãnh đạo, vẫn chưa tìm được cách hiểu thống nhất giữa các quốc gia đối tác, thì trên thực tế, Trung Quốc đã thực sự mở rộng dấu ấn của hải quân Trung Quốc, từ Djibouti tại cực tây của Ấn Độ Dương nơi Trung Quốc đã thiết lập căn cứ, đến cực đông của phía tây Thái Bình Dương, nơi Trung Quốc đưa ra yêu sách đối với các thực thể trên đất liền và trên biển.

Tác giả: Bà Huma Siddiqui, phóng viên cao cấp của tờ báo Express Financial, New Delhi
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn: Bộ Ngoại giao Ấn Độ
 

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article
 
 

Bình luận của bạn