cis_banner_final_en.png
Đánh giá tác động của chuyến thăm Ấn Độ của Trump đối với mối quan hệ Mỹ - Ấn Độ

10/03/2020


Đánh giá tác động của chuyến thăm Ấn Độ của Trump đối với mối quan hệ Mỹ - Ấn Độ

Mặc dù, tác động của cuộc gặp giữa Modi và Trump đối với việc thúc đẩy các dự định song phương trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ là vấn đề cần phân tích trong tương lai, nhưng hiện có một số khía cạnh nhất định cần phân tích chuyên sâu.


Ngoại giao đạt được nhiều hướng phát triển mới khi lãnh đạo cấp cao nhất gặp nhau để thảo luận về mối quan hệ song phương. Điều này thể hiện rõ qua chuỗi sự kiện được tổ chức khi Tổng thống Mỹ Trump đến thăm Ấn Độ vào tuần cuối tháng 2/2020. Chính sách đối ngoại đa liên kết đã khiến cho Ấn Độ gắn kết ngày càng sâu sắc hơn với Mỹ. Ấn Độ ngày càng có vai trò tích cực trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và điều này được sự ủng hộ của Mỹ. Tuy nhiên, quan hệ đối tác Ấn Độ - Mỹ cũng bị xáo trộn bởi nhiều vấn đề liên quan đến thương mại, nhập cư và mối quan hệ riêng của Ấn Độ với các nước như Iran cũng gây ra một số căng thẳng trong quan hệ Ấn Độ - Mỹ. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm đầu tiên của Donald Trump đến Ấn Độ mang theo rất nhiều hy vọng và những dự đoán về tương lai của mối quan hệ, được minh chứng rõ ràng bằng sự hiện diện của số lượng người khổng lồ tại sân vận động Motera ở Ahmedabad, và những luồng ý kiến có thiện chí từ dư luận xã hội.  
 
Tình bạn của Thủ tướng Ấn Độ Modi và Tổng thống Mỹ Trump được phô diễn nhân chuyến thăm. Và mặc dù cả hai nhà lãnh đạo không đưa ra bất kỳ tuyên bố quan trọng nào trong lĩnh vực thương mại song phương, họ đã thống nhất rằng, một thỏa thuận thương mại lớn sẽ được hoàn tất vào cuối năm 2020. Ấn Độ và Mỹ luôn phải đối mặt với các vấn đề trong các cuộc đàm phán thương mại song phương. Chuyến thăm của Trump kết thúc mà không có thỏa thuận nào chứng tỏ rằng không bên nào sẵn sàng nhượng bộ trên bàn đàm phán, và hai bên đều đang có những quân bài bất lợi cho bên kia. Trong số các vấn đề được thảo luận, Mỹ đã gây áp lực cho Ấn Độ để được thâm nhập sâu hơn vào thị trường Ấn Độ, nhưng Mỹ không phục hồi trạng thái Hệ thống Ưu tiên Tổng quát (GPS) cho Ấn Độ - trong khi Ấn Độ đang cần trạng thái này. Và hơn nữa, Mỹ đã loại Ấn Độ ra khỏi danh sách các nước đang phát triển, khiến tất cả hàng xuất khẩu của Ấn Độ trở thành đối tượng bị điều tra xem Ấn Độ có làm hại các ngành công nghiệp Mỹ bằng các khoản trợ cấp không chính đáng hay không.
 
Trong số các kết quả tích cực của chuyến thăm này, những tiến bộ đạt được trong năng lượng và lĩnh vực quốc phòng được coi là quan trọng. Thương mại năng lượng song phương đã tăng lên trong bốn năm qua, và chuyến thăm của Trump đảm bảo một thỏa thuận năng lượng được ký kết giữa Chính phủ Ấn Độ và tập đoàn Mỹ Exonn Mobil, sẽ tạo điều kiện cho nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên của Ấn Độ. Ngoài một thỏa thuận hợp tác năng lượng thành công, một thỏa thuận quốc phòng trị giá 3,5 tỷ USD đã được ký kết, cung cấp cho Ấn Độ sáu máy bay trực thăng Apache trị giá 930 triệu USD, 24 trực thăng Seahawk hoặc Romeo trị giá 2,6 tỷ USD và hợp đồng trị giá 1,9 tỷ USD cho hệ thống phòng thủ tên lửa.
 
Động lực lớn của chuyến thăm là củng cố trật tự khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Mặc dù, tác động của cuộc gặp giữa Modi và Trump đối với việc thúc đẩy các dự định song phương trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ là vấn đề cần phân tích trong tương lai, nhưng hiện có một số khía cạnh nhất định cần phân tích chuyên sâu. Không phải nói quá lên khi khẳng định rằng, thỏa thuận quốc phòng được ký giữa Ấn Độ và Mỹ, trên thực tế, sẽ củng cố vị trí của Ấn Độ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với những cân nhắc về vấn đề an ninh hiện tại. Điều quan trọng cần đề cập ở đây là, máy bay trực thăng Seahawk, được coi là một trong những chiếc trực thăng tốt nhất có khả năng chống tàu ngầm, sẽ mang lại cho Hải quân Ấn Độ vị thế chiến lược lớn hơn ở khu vực Ấn Độ Dương. Hơn nữa, máy bay trực thăng Apache được trang bị hệ thống tên lửa không đối đất Hellfire Longbow và hệ thống tên lửa không đối không Stinger sẽ tăng sức mạnh của Quân đội Ấn Độ lên một phạm vi rộng lớn hơn.
 
Một điểm đặc trưng liên quan đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là vị trí Ấn Độ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và sự tham gia của Ấn Độ vào mạng lưới Biển Xanh (Blue Dot). Các sáng kiến liên quốc gia đã thúc đẩy như cầu kết nối xuyên quốc gia và phát triển cơ sở hạ tầng hơn bao giờ hết, và việc Mỹ có ý định xây dựng cơ sở hạ tầng một cách minh bạch hơn trong khu vực này đã thúc đẩy việc Mỹ mời Ấn Độ làm bên liên quan chính trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Bên cạnh đó, Úc và Nhật Bản đã là thành viên của mạng lưới Blue Dot, cung cấp các nhóm đa phương cho việc thực hiện nhiều dự định của Ấn Độ. Ấn Độ hợp tác với Mỹ, đặc biệt là vào thời điểm Trung Quốc đang vật lộn với đại dịch Covid-19, tạo cơ hội cho Ấn Độ củng cố vị trí của mình trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
 
Mặc dù sự thận trọng của Tổng thống Mỹ Trump về mối quan hệ giữa Ấn Độ với Iran là điều đáng hoan nghênh, nhưng sắc thái của mối quan hệ Mỹ - Ấn Độ đang ảnh hưởng đến mối quan hệ của Ấn Độ với Iran hơn bao giờ hết. Trong quá khứ, Ấn Độ đã giảm bớt việc nhập khẩu năng lượng từ Iran dưới sự ép buộc của các lệnh trừng phạt của Mỹ. Điều quan trọng cần lưu ý ở đây là, quan hệ Ấn Độ với Iran không chỉ giới hạn trong việc nhập khẩu dầu, mà Iran còn cung cấp cho Ấn Độ vị trí địa chiến lược để đối phó với Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Các khoản đầu tư của Ấn Độ vào cảng Chabahar ở Iran là một động thái cạnh tranh lại với khoản đầu tư của Trung Quốc vào cảng Gwadar ở Pakistan, và có khả năng thúc đẩy vị thế của Ấn Độ trong khu vực nói chung và các chiến lược của Ấn Độ nói riêng.
 
Quy mô hoành tráng của sự kiện “Namaste Trump” có thể làm lu mờ các kết quả thực sự của chuyến thăm, nhưng người ta không thể phủ nhận rằng, cuộc gặp mặt này đã đưa mối quan hệ song phương tiến xa hơn. Mặc dù thỏa thuận quốc phòng và hợp tác năng lượng là những điều cần thiết của quan hệ song phương, Ấn Độ vẫn nên thận trọng trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ. Vị trí của Ấn Độ trong trật tự khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương chỉ có thể được nhận diện sau khi quan sát cách Ấn Độ chấp nhận khái niệm và thực hành khái niệm này. Điều tối quan trọng là Ấn Độ vẫn giữ quyền tự trị của mình trong khu vực, điều này giúp Ấn Độ đã có thể đàm phán ngoại giao mà không ảnh hưởng nhiều đến lợi ích địa kinh tế-chính trị.

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Tác giả Sampurna Goswami, Trợ lý giáo sư khoa học Chính trị, Đại học Calcutta.
 
Nguồn:
http://www.kiips.in/research/assessing-the-impact-of-trumps-visit-on-us-india-relations/
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

 

Bình luận của bạn