cis_banner_final_en.png
Nguy cơ Trung Quốc xâm lược biển giữa đại dịch COVID-19

16/04/2020


Nguy cơ Trung Quốc xâm lược biển giữa đại dịch COVID-19

Hành vi của Bắc Kinh đối kháng với các nước láng giềng không làm cho giới quan sát ngạc nhiên.


Trong khi hầu hết các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang chiến đấu với đại dịch Covid-19, Trung Quốc đã hoạt động chống lại lợi ích của Indonesia và Việt Nam ở Biển Đông. Hành vi hiếu chiến của Trung Quốc, bao gồm các cuộc diễn tập quân sự và triển khai khí tài quân sự quy mô lớn đến khu vực, trong khi nhiều nước láng giềng và Mỹ mất cảnh giác vì đang bận tâm đối phó với đại dịch. Hành vi hung hăng như vậy, giữa một cuộc khủng hoảng mà lỗi do Trung Quốc, chỉ có khả năng tăng mức độ đối nghịch với các nước láng giềng của Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong vài tuần vừa qua, Trung Quốc đã săn lùng các tàu cá Indonesia ở vùng biển Indonesia ngoài khơi quần đảo Natuna. Các đội tàu đánh cá của Trung Quốc với sự hỗ trợ của các tàu Cảnh sát biển Trung Quốc có vũ trang đã xâm lấn vào các khu vực mà Indonesia coi là đặc quyền của nước này. Ngư dân Indonesia đang lo lắng rằng, Chính phủ Jakarta không thể làm gì để bảo vệ họ. Ngesti Yuni Suprapti, Phó đại diện chính quyền quần đảo Natuna, cho biết: “Có một khoảng thời gian Trung Quốc rời đi, sau đó Trung Quốc quay trở lại. Ngư dân của chúng tôi cảm thấy sợ hãi”.
 
Những chuyến đi xâm phạm vùng biển đảo của Trung Quốc đang diễn ra với tần suất dày hơn. Vào tháng 1/2020, các tàu cá Trung Quốc đã đến vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia (EEZ) quanh quần đảo Natuna, nhưng họ đã rút ra phía ngoài vùng đặc quyền kinh tế ngay trước chuyến thăm của Tổng thống Indonesia Joko Widodo đến khu vực này. Bộ Tư lệnh Khu vực phòng thủ chung (Kogabwilhan) Chỉ huy Chuẩn Đô đốc Yudo Margono, nhận xét về tình hình, cho biết: “Khoảng 30 tàu nước ngoài hiện đang nằm trên biên giới vùng đặc quyền kinh tế đảo Natuna”, nhưng khẳng định rằng, không cần rút quân, các hoạt động quân sự của Indonesia trong khu vực sẽ tiếp tục. Ông nói thêm rằng, vẫn còn bốn máy bay chiến đấu ở chế độ chờ tại căn cứ không quân Natuna.
 
Indonesia đã không muốn nêu vấn đề này thông qua các kênh chính trị hoặc ngoại giao với Bắc Kinh vì e ngại tác động tiêu cực đến mối quan hệ kinh tế giữa hai nước. Nhưng điều đó không giúp được gì, vì Bắc Kinh hiện tuyên bố rằng, đây là những ngư trường truyền thống của Trung Quốc, và hợp pháp theo UNCLOS. Tuy nhiên, các quan chức Indonesia vẫn tuyên bố rằng: “Indonesia không có gì bàn cãi với Trung Quốc trên quần đảo Natuna và vùng biển xung quanh đảo, vì theo phân loại của UNCLOS không có loại nào là ngư trường truyền thống”.
 
Nhưng trong khi các nhà ngoại giao Indonesia có thể không cảm thấy cần phải mở bất kỳ cuộc đàm phán nào với Bắc Kinh về vấn đề này, thì quân đội lại có một quan điểm khác. Quân đội cho biết: “Quan điểm của Trung Quốc là hoàn toàn không thể chấp nhận được và nên có những hành động cụ thể để xử lý. Ngoài ra, trong khi người Indonesia cư xử bình thường, Trung Quốc trong thời gian gần đây đã trở nên quá hung hăng. Trong một ý kiến gần đây, Kornelius Purba đã viết trên tờ Bưu điện Jakarta rằng: “Đối với hàng triệu người Indonesia, ngoại giao Trung Quốc đã vượt qua giới hạn bằng cách công khai thách thức sự toàn vẹn lãnh thổ của Indonesia. Cho dù họ phản ứng đúng hay sai thì niềm tự hào dân tộc của họ đã bị tổn thương.” “Trung Quốc có thể dễ dàng “bắt nạt” các thành viên nhỏ yếu của ASEAN, nhưng không được làm thế với chúng tôi” - đây là phản ứng chung trên mạng xã hội của người Indonesia. Đây là những phản ứng sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra những tuyên bố khá gay gắt về quyền của ngư dân Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia.
 
Trong khi đó, mới đây, Trung Quốc đã đâm vào và đánh chìm một tàu đánh cá của Việt Nam có tám ngư dân đang đi đánh cá ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam mà hiện Trung Quốc xâm chiếm. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam tuyên bố rằng, hành động của Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. . . [và] không có lợi cho sự phát triển quan hệ song phương giữa hai nước cũng như duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông. Việt Nam cũng gửi công hàm chính thức phản đối Trung Quốc tại Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội.
 
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng trả lời bằng một tuyên bố mạnh mẽ, bày tỏ mối quan ngại về hành vi của Trung Quốc. Tuyên bố của Mỹ lưu ý thêm rằng, đây chỉ là hành động mới nhất trong chuỗi hành động dài của Trung Quốc nhằm khẳng định các yêu sách hàng hải bất hợp pháp và gây bất lợi cho các nước láng giềng Đông Nam Á trên Biển Đông. Tuyên bố cũng chỉ ra rằng, kể từ khi đại dịch bùng phát, Trung Quốc đã tuyên bố thành lập cái gọi là “trạm nghiên cứu” mới trên các căn cứ quân sự được xây dựng trên đảo Đá chữ thập và đảo Subi của Việt Nam, và hạ cánh máy bay quân sự đặc biệt trên đảo Đá chữ thập, tiếp tục bổ sung triển khai lực lượng bán quân sự trên biển quanh quần đảo Trường Sa. Tất nhiên, Trung Quốc đã dự đoán được Mỹ sẽ có tiếng nói, nên Trung Quốc đã đưa ra những lời chỉ trích gay gắt về tuyên bố của Mỹ. Trung Quốc kêu gọi Washington tập trung vào ứng phó với COVID-19 thay vì gửi tàu và máy bay tới Biển Đông.
 
Trong một động thái đáng ngạc nhiên, Bộ Ngoại giao Philippines cũng đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ bày tỏ mối quan ngại về việc tàu Trung Quốc làm đắm tàu Việt Nam, và đề cập đến một sự cố tương tự liên quan đến một tàu cá Philippines năm 2019. Tuyên bố của Philippines cho biết: “Kinh nghiệm tương tự của chính chúng tôi cho thấy lòng tin và tình bạn đã bị phá hủy vì những hành động xâm phạm chủ quyền; và lòng tin đã được gây dựng ra sao sau khi Việt Nam có hành động nhân đạo trực tiếp cứu mạng sống của ngư dân Philippines chúng tôi. Chúng tôi sẽ không bao giờ quên ơn Việt Nam. Với suy nghĩ đó, chúng tôi đưa ra tuyên bố này để thể hiện tình đoàn kết”.
 
Tuyên bố nhấn mạnh thêm tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông, và nói rằng, những sự cố như vậy “làm mất đi cơ hội tạo dựng mối quan hệ khu vực thực sự sâu sắc và đáng tin cậy giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc [và do đó] điều quan trọng là phải tránh những sự cố tương tự, và sự khác biệt phải được giải quyết theo cách tăng cường đối thoại và tin tưởng lẫn nhau”.
 
Có vẻ như ngoài việc xử lý sai sự bùng phát vi rút corona ở Vũ Hán, và đi sai các nước cờ quan hệ công chúng trong viện trợ cho các nước bị đại dịch, thì Trung Quốc còn bỏ ngoài tai những lời tuyên bố của các bên và hung hăng hơn nữa trong các hành động đối với các nước láng giềng. Khi làm như vậy, Trung Quốc có khả năng tự bắn vào chân mình: đẩy các nước láng giềng đến hợp tác sâu hơn với Mỹ và các cường quốc khác trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
 
Tác giả: Tiến sĩ Rajeswari Pillai Rajagopalan là người đứng đầu Sáng kiến chính sách hạt nhân và không gian tại Tổ chức nghiên cứu những nhà quan sát Ấn Độ (ORF). Bà cũng là Cố vấn kỹ thuật cho nhóm chuyên gia chính phủ (GGE) tại Liên hợp quốc về phòng chống vũ khí ngoài vũ trụ (PAROS).
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn:
https://www.orfonline.org/research/the-danger-of-chinas-maritime-aggression-amid-covid-19-64423/
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn