cis_banner_final_en.png
COVID-19 tăng áp lực và cơ hội cho Quad

17/05/2020


COVID-19 tăng áp lực và cơ hội cho Quad

Trước khi Chính phủ Ấn Độ phong tỏa toàn quốc từ ngày 25 tháng 3 năm 2020, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ đã tham gia một cuộc điện đàm với đại diện của một số quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.


Trước khi Chính phủ Ấn Độ phong tỏa toàn quốc từ ngày 25 tháng 3 năm 2020, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ đã tham gia một cuộc điện đàm với đại diện của một số quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Các vấn đề liên quan đến việc ứng phó với cuộc khủng hoảng COVID-19 đã được thảo luận. Các quốc gia tham gia bao gồm Mỹ, Úc và Nhật Bản (cũng là thành viên của Đối thoại An ninh Tứ giác - Quad) và Hàn Quốc, New Zealand và Việt Nam cùng tham gia. Cuộc điện đàm đã mở ra con đường cho những ý tưởng về việc mở rộng nhóm. Nó cũng dẫn đến khả năng các thành viên của nhóm thảo luận về các mối đe dọa an ninh toàn cầu truyền thống và phi truyền thống trong tương lai. Nhưng cuộc khủng hoảng trên toàn thế giới do COVID-19 đã ảnh hưởng tiêu cực đến các quốc gia trong Quad, và ngày càng nhiều những thách thức đặt ra từ phía Trung Quốc.
 
Cuộc diễn tập quân sự của Trung Quốc giữa đại dịch
Ba ngày trước khi Chính phủ Ấn Độ tuyên bố phong tỏa toàn quốc, có thông tin rằng Trung Quốc đã triển khai máy bay không người lái cùng với các tàu nghiên cứu đại dương tại khu vực Ấn Độ Dương (IOR)
[1]. Mục đích của các máy bay không người lái này là khảo sát để khai thác tài nguyên dưới nước sâu và các hoạt động thương mại khác. Báo cáo cụ thể này không được hải quân Ấn Độ xác nhận, nhưng Ấn Độ vẫn tiếp tục theo dõi các tàu Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương (IOR)[2]. Nhà ngoại giao và học giả nổi tiếng của Ấn Độ, K.M Pannikar cho rằng, sự phát triển, tăng trưởng và cấu trúc chính trị của Ấn Độ phụ thuộc vào việc Ấn Độ Dương có được tự do và bờ biển được bảo vệ tốt hay không.[3]  
 
Trong khi đó, xung đột Mỹ-Trung ở Biển Đông đã gia tăng khi hải quân Trung Quốc buộc một tàu hải quân tiền tuyến của Mỹ ra khỏi lãnh thổ mà gần đây Bắc Kinh tuyên bố là của họ.
[4] Bắc Kinh đã có nhiều động thái hiếu chiến trong khu vực, đặc biệt là tại Biển Đông và Đài Loan, ngay sau khi COVID-19 có dấu hiệu lắng xuống tại Trung Quốc đại lục. Trung Quốc đã điều máy bay tuần tra bay thường xuyên gần Đài Loan, dẫn đến việc lực lượng không quân Mỹ triển khai trên Biển Đông Trung Hoa với lý do là để đảm bảo “tự do cho hoạt động hàng hải”. Chuyến bay được thực hiện ngay sau khi Trung Quốc lên tiếng phản đối “hải quân của các cường quốc nước ngoài hiện diện ở Biển Đông”. Căng thẳng leo thang trong khu vực đã khiến Indonesia kêu gọi các bên kiềm chế giữa đại dịch.[5]
 
Luôn cảnh giác để tránh bị người khác bao vây hoặc lừa dối là một trong chín nguyên tắc của cuộc thi Marathon Bách niên Trung Quốc. Nguyên tắc này phơi bày cảm giác bất an sâu sắc của Trung Quốc và được lấy cảm hứng từ trò chơi cờ tướng. Trong môn cờ tướng, người chơi phải tránh bị đối thủ bao vây mới có thể giành chiến thắng. Trung Quốc đã đến New Delhi và Canberra năm 2007 trong lần gặp đầu tiên của Quad, và Trung Quốc nhất quán trong quan điểm phê phán Quad kể từ khi nhóm này tái khởi động vào năm 2017. Nguyên tắc này đã ăn sâu vào lịch sử của Trung Quốc, đặc biệt là thời Chiến Quốc. Quad, vẫn còn trong giai đoạn non trẻ, nhưng đã có nhiều nhà tư tưởng chiến lược Trung Quốc, đặc biệt là nhóm diều hâu, cho rằng Quad bao vây Trung Quốc vì họ có niềm tin rằng các quốc gia đối thủ của nhau sẽ bao vây nhau.
[6]
 
Sự phục hồi sớm của Trung Quốc sau COVID-19 đã mang đến cho họ cơ hội vượt qua Quad (mà họ coi là bao vây). Đại dịch làm cho mối quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc tốt lên. Chính phủ Nhật Bản cung cấp các gói tài chính cho các công ty để tái định cư cơ sở sản xuất của họ cho Nhật Bản tại Trung Quốc, với lý do kinh doanh đơn thuần. Đại dịch không được đưa ra là lý do để miễn trách nhiệm cho Trung Quốc.
[7] Sự cố quân sự Mỹ-Trung ở Biển Đông được đề cập ở trên đã được Trung Quốc sử dụng để đưa ra tuyên bố chống lại việc Mỹ xử lý vấn đề COVID-19.[8] Trung Quốc đe dọa cắt giảm nhập khẩu từ Úc khi Chính phủ Úc kêu gọi điều tra minh bạch về nguồn gốc của COVID-19.[9] Trung Quốc cũng cáo buộc Ấn Độ phân biệt đối xử khi Bộ Xúc tiến Công nghiệp và Thương mại nội bộ Ấn Độ (DPIIT) thay đổi quy tắc FDI đối với các nước và các thực thể tương ứng có chung biên giới trên bộ với Ấn Độ.[10] Nỗi sợ chiến lược lớn nhất của Trung Quốc là sợ bị bao vây.[11] Cách tiếp cận tập thể của Quad để thúc đẩy Trung Quốc chịu trách nhiệm về virus, cùng với việc kiểm tra các chuyển động của hải quân trong IOR sẽ làm trầm trọng thêm cảm giác bất an của Trung Quốc, và có thể làm Trung Quốc lùi bước vì họ sẽ không mạo hiểm với bất kỳ hành động liều lĩnh nào, đặc biệt là khi Đảng Cộng sản Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm 100 năm ngày thành lập vào năm 2021. 
 
Các thành viên nhóm Quad là những quốc gia có nền dân chủ tự do, dựa trên lý thuyết rằng, hòa bình dân chủ là điều gần nhất với luật pháp trong chính trị quốc tế.
[12] Trong Quad, duy nhất Mỹ là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (UNSC), trong khi Ấn Độ và Nhật Bản ủng hộ việc mở rộng UNSC. Hành động của Mỹ trong cuộc khủng hoảng toàn cầu hiện nay đặt dấu hỏi cho cam kết của Mỹ đối với các tổ chức đa phương, các liên minh và các nhóm như Quad. Các lãnh đạo cấp cao trong Đảng của Trung Quốc đã đặt chân vào ít nhất bốn trong số mười lăm cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc, trong khi Mỹ chỉ lãnh đạo một cơ quan Liên hợp quốc. Nếu Mỹ tiếp tục chính sách nước Mỹ trên hết, thì điều này sẽ làm phai nhạt các giá trị tự do ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, và Trung Quốc sẽ có người trong hệ thống các cơ quan Liên hợp quốc.[13]
 
Xây dựng hợp tác quân sự trong Quad
Trong tuần cuối tháng 4/2020, Bộ Quân sự Ấn Độ đã chỉ thị cho các lực lượng vũ trang Ấn Độ tạm dừng tất cả các vụ mua lại vốn do dịch COVID-19. Đại dịch sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chương trình hiện đại hóa quân sự của Ấn Độ, và dự đoán việc cắt giảm ngân sách sẽ dẫn đến trì hoãn các nỗ lực hiện đại hóa.
[14] Theo Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) vẫn chưa rút quân khỏi căn cứ quân sự duy nhất của Nhật Bản ở nước ngoài tại Djibouti khi virus lây lan ở đó.[15] Năm nhân viên quốc phòng của Úc ở Trung Đông đã bị nhiễm COVID-19[16].
 
So với các thành viên khác của Quad, Mỹ dường như ở vị trí phức tạp hơn vì có nhiều quân nhân đang phục vụ tại nước ngoài, cùng với số lượng lớn các nhà thầu, thân nhân của họ và công dân làm việc trong Bộ Quốc phòng Mỹ đã mắc COVID-19.
[17] Đại dịch là một trong vô vàn vấn đề mà quân đội Mỹ phải đối mặt khi tham gia vào những gì mà Chính quyền Trump gọi là “cuộc cạnh tranh chiến lược” với Trung Quốc. Các vấn đề bao gồm chi phí vượt định mức cho tàu chỉ huy và tàu đi theo đoàn, cùng với việc nâng cấp các nhà máy đóng tàu hải quân, đang ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của Hải quân Mỹ.[18] Khi Mỹ tiếp tục chứng kiến sự gia tăng ca nhiễm COVID-19 trong quân đội và các hàng không mẫu hạm (biểu tượng của sức mạnh quân sự Mỹ), các lựa chọn của Mỹ hiện bị giới hạn.[19]
 
Sự hồi sinh của nhóm Quad bị Trung Quốc coi là một cơ chế ngăn chặn Trung Quốc. Nhưng Quad không phải là một liên minh quân sự. Ba thành viên của tổ chức, Mỹ, Nhật Bản và Úc là những đồng minh chính thức, nhưng Ấn Độ thì không. Trong những tháng tới, trong khi Trung Quốc tăng các cuộc diễn tập quân sự, xây dựng căn cứ và sự hiện diện hải quân ở Ấn Độ Dương, chúng ta có thể sẽ thấy Ấn Độ tăng cường hợp tác quân sự với ba nước kia, mở rộng cuộc tập trận Malabar và các cuộc tập trận khác, phòng thủ hợp tác công nghiệp, và chia sẻ thông tin tình báo.
 
Như đã đề cập trước đó, Trung Quốc đã triển khai máy bay không người lái dưới nước trong IOR và Nhóm tấn công tàu sân bay Liêu Ninh đi qua eo biển Đài Loan
[20] làm gia tăng căng thẳng Mỹ-Trung trong đại dịch, và Trung Quốc lặp lại dai dẳng những hành vi lấn chiếm lãnh thổ ở Biển Đông của Việt Nam. Trong tương lai, các thành viên của Quad có thể phải xem xét khả năng tương tác giữa các lực lượng vũ trang của họ, đặc biệt là lực lượng hải quân có trang bị vũ khí, để chống lại chủ nghĩa bành trướng và chủ nghĩa xét lại của Trung Quốc trong khu vực.
 
Phần kết luận
Cho dù mối quan hệ giữa Ấn Độ và Trung Quốc rất phức tạp, Ấn Độ nên tăng cường tiếp cận chính sách đối ngoại với các thành viên khác trong Quad để thách thức lập trường chiến lược xét lại chiến lược của Trung Quốc. Tuy nhiên, sự lây lan của COVID-19 gây thiệt hại cho nhiều nhân mạng và nền kinh tế đã làm tăng thêm nhiều thách thức cho tiềm năng của nhóm, đòi hỏi nhóm phải mở rộng hợp tác để thiết kế lại chuỗi cung ứng khu vực hiện đang tập trung vào Trung Quốc, giúp phục hồi kinh tế khu vực và kiềm chế tham vọng quân sự xâm lược của Trung Quốc.
 
Quad có triển vọng hơn là chỉ giới hạn trong các cuộc thảo luận về các mối đe dọa an ninh truyền thống giữa các quốc gia thành viên. Sự bùng phát của COVID-19 đã gây áp lực lên chủ nghĩa đa phương và toàn cầu hóa. Các cuộc thảo luận và hợp tác Quad mở rộng (Quad và các quốc gia khác) có thể đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong sự hồi sinh sau đại dịch khu vực. Thật không may, việc thiết lập nhóm Quad mở rộng vẫn chưa được thể chế hóa đầy đủ để đối phó hiệu quả với những thách thức đang gia tăng ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và biến Quad thành một tổ chức hợp tác mạnh mẽ và phù hợp với tình hình mới.
 
Tác giả:
Aayush Mohanty, VIF
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn:
https://www.vifindia.org/2020/may/14/covid-19-opens-up-pressures-and-opportunities-for-quad

[1] Pandit, Rajat. “India on Alert as 'China Deploys Dozen Underwater Drones in IOR': India News - Times of India.” The Times of India. TOI, March 24, 2020. https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-on-alert-as-china-deploys-dozen-underwater-drones-in-ior/articleshow/74783818.cms
[2] Như trên đã dẫn
[3] Joshi, Yogesh. “Whither Non-Alignment? Indian Ocean Zone of Peace and New Delhi’s Selective Alignment with Great Powers during the Cold War, 1964–1979.” Diplomacy & Statecraft 30, no. 1 (February 2019): 26–49. https://doi.org/10.1080/09592296.2019.1557414.
[4] Patranobis, Sutirtho. “Beijing Scrambles Jets and Ships to Expel US Warship in South China Sea: PLA.” Hindustan Times, April 29, 2020. https://www.hindustantimes.com/world-news/focus-on-covid-19-at-home-beijing-to-us-after-expelling-us-warship-from-south-china-sea/story-NdLhhq4Rcqx6AFbI4I0BcM.html
[5] Pinandita, Apriza. “Indonesia Calls for Parties to Exercise Self-Restraint in South China Sea amid Pandemic.” The Jakarta Post, May 7, 2020. https://www.thejakartapost.com/news/2020/05/07/indonesia-calls-for-parties-to-exercise-self-restraint-in-south-china-sea-amid-pandemic.html.
 
[6] Pillsbury, Michael. The Hundred-Year Marathon: Chinas Secret Strategy to Replace America as the Global Superpower. New York: St. Martins Griffin, 2016. Pg.142
[7] Mishra, Sandip Kumar. “Strange Bedfellows: COVID-19 and the New Japan-China Camaraderie.” IPCS, April 30, 2020. http://www.ipcs.org/comm_select.php?articleNo=5683
[8] Patranobis, Sutirtho. “Beijing Scrambles Jets and Ships to Expel US Warship in South China Sea: PLA.” Hindustan Times, April 29, 2020. https://www.hindustantimes.com/world-news/focus-on-covid-19-at-home-beijing-to-us-after-expelling-us-warship-from-south-china-sea/story-NdLhhq4Rcqx6AFbI4I0BcM.html
[9] “Tensions Flare up between Australia, China over Covid-19 Probe - Times of India.” The Times of India, April 29, 2020. https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/tensions-flare-up-between-australia-china-over-covid-19-probe/articleshow/75449984.cms.
[10] Roche, Elizabeth. “Beijing Calls New Delhi's Move to Amend FDI Norms Discriminatory.” Livemint, April 20, 2020. https://www.livemint.com/news/india/china-objects-to-india-tweaking-fdi-rules-says-move-violates-wto-norms-11587368297241.html.
[11] Pillsbury, Michael. The Hundred-Year Marathon: Chinas Secret Strategy to Replace America as the Global Superpower. New York: St. Martins Griffin, 2016. pp. 85-87
[12] Chellaney, Brahma. “'Quad Initiative': an Inharmonious Concert of Democracies.” The Japan Times, July 19, 2007. https://www.japantimes.co.jp/opinion/2007/07/19/commentary/quad-initiative-an-inharmonious-concert-of-democracies/#.Xq7HDagzbIU.
[13] Lee, Kristine. “Coming Soon to the United Nations: Chinese Leadership and Authoritarian Values.” Foreign Affairs, September 20, 2019. https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2019-09-16/coming-soon-united-nations-chinese-leadership-and-authoritarian-values.
[14] Negi, Manjeet Singh. “Halt All Acquisitions, Armed Forces Told as Covid-19 Threatens Budget.” India Today, April 23, 2020. https://www.indiatoday.in/india/story/halt-all-acquisitions-armed-forces-told-as-covid-19-threatens-budget-1670098-2020-04-23
[15] Takahashi, Kosuke. “Covid-19: Kono Says Japan May Withdraw JSDF Troops from Djibouti Base over Coronavirus.” Jane, April 8, 2020. https://www.janes.com/article/95417/covid-19-kono-says-japan-may-withdraw-jsdf-troops-from-djibouti-base-over-coronavirus.
[16] Ledwidge , Angus. “Australian Defence Force Struck by Cluster of COVID Cases.” 7NEWS.com.au, April 30, 2020. https://7news.com.au/lifestyle/health-wellbeing/coronavirus-australia-five-defence-personnel-catch-covid-19-in-the-middle-east-c-1010048.
[17] Shinkman, Paul D. “1,500 Troops Have Tested Positive for COVID-19 as Military Struggles with Virus' Spread.” U.S. News & World Report, April 7, 2020. https://www.usnews.com/news/health-news/articles/2020-04-07/1-500-troops-have-tested-positive-for-covid-19-as-military-struggles-with-virus-spread.
[18] Mohanty, Aayush. “The US-China Naval Balance in East Asia.” Vivekananda International Foundation, December 10, 2019. https://www.vifindia.org/article/2019/december/10/the-us-china-naval-balance-in-east-asia 
[19] Hennigan, W.J., and John Walcott. “U.S. Adversaries Take Advantage as Coronavirus Hits Military.” Time, April 16, 2020. https://time.com/5821729/coronavirus-hits-us-military/?fbclid=IwAR2LF9_27Fhqia2YuWdRX4IvBpokXyB0zvH6NbvjwIK8C9eXOXzqO4ewqgA.

Bình luận của bạn