cis_banner_final_en.png
Việt Nam - một ví dụ điển hình trong cuộc chiến đấu chống Covid-19

23/05/2020


Việt Nam - một ví dụ điển hình trong cuộc chiến đấu chống Covid-19

Trong số các quốc gia châu Á, ba quốc gia Hàn Quốc, Đài Loan và Việt Nam đã thành công hơn các quốc gia châu Âu và các quốc gia châu Á khác trong việc ngăn chặn sự lan truyền của đại dịch Covid-19. Giống như Hàn Quốc và Đài Loan, Việt Nam đang được coi là điển hình tiên tiến cho các quốc gia khác học tập.


Việt Nam đã chống Covid-19 như thế nào? Khi Covid-19 ngày càng lan rộng với những hậu quả thảm khốc trên cả nước, khẩu hiệu của Việt Nam, chìa khóa để chiến đấu với Covid-19, vẫn là phòng bệnh hơn chữa bệnh. Ba biện pháp ban đầu mà Việt Nam đã thực hiện và thành công là xét nghiệm trên diện rộng, truy tìm những người bị nghi ngờ và nhanh chóng cách ly họ. Các biện pháp khác bao gồm giữ ổng định trật tự xã hội, kiểm tra thân nhiệt của những người nước ngoài và nhiều chiến dịch truyền thông cộng đồng để khuyến khích người dân tuân thủ các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt.
 
Việt Nam có thể cho thế giới bài học gì về chiến lược ngăn chặn?
Sau thành công ban đầu, Việt Nam đã gia nhập nhóm năm quốc gia cùng với Hy Lạp, Slovenia, Jordan và Iceland, được chính thức quốc tế công nhận có cách làm phẳng đường cong, tức là giảm rõ rệt số ca mắc mới Covid-19, và cũng thành công trong điều trị bệnh nhân, phần lớn các trường hợp mấc bệnh được phục hồi hoàn toàn và tái hòa nhập trở lại cộng đồng. Do có nhiều thành công, Việt Nam đã cho phép các trường học mở cửa trở lại, các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động và mọi người trở lại cuộc sống bình thường.
 
Các biện pháp phổ biến mà năm quốc gia này - ba ở châu Âu, một ở Tây Á và một ở Đông Nam Á - đã ngăn chặn sự lây lan của vi rút là phong tỏa, xét nghiệm hàng ngàn người, và cách ly người bệnh, khuyến khích giãn cách xã hội và sử dụng khẩu trang. Do những biện pháp ban đầu này, năm quốc gia đã trở lại bình thường trong thời gian nhanh chóng.
 
Việt Nam là một quốc gia đông dân, có chung đường biên giới dài 1.281 km với Trung Quốc, nơi dịch bệnh bùng phát lần đầu tiên. Du lịch xuyên biên giới tương đối dễ dàng đối với người dân cả Trung Quốc và Việt Nam. Rõ ràng, đã có ý kiến lo sợ rằng, Việt Nam sẽ dễ bị bùng phát vi rút như ở Vũ Hán, Trung Quốc. Việt Nam đã cho thấy nhận thức tuyệt vời về mối nguy hiểm gây ra bởi sự lây lan của vi-rút và thực hiện các bước kịp thời để kiểm tra sự lây lan của nó. Trên thực tế, Việt Nam hành động kịp thời ngay trước khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đây là trường hợp khẩn cấp về Y tế Công cộng và cần quốc tế quan tâm. Hành động kịp thời của Việt Nam đã góp phần vào việc hiện chưa có trường hợp nào tử vong do Covid-19.
 
Không mất nhiều thời gian, Việt Nam bắt đầu xét nghiệm ngay sau khi ba người trở về từ Vũ Hán được xác nhận là mang vi rút chết người. Cho đến giữa tháng 5/2020, khoảng 300.000 người đã được xét nghiệm. Những người được xét nghiệm là những người đến từ các khu vực bị Covid-19 và các vùng dịch, và những người đã tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ, những người có triệu chứng nhiễm vi rút. Vẫn chưa xác nhận trường hợp tử vong do căn bệnh này. Việt Nam đã ban hành hướng dẫn vào tháng 12 năm 2019 khi có thông tin về tình hình ở Trung Quốc.
 
Với mật độ dân số cao, Việt Nam có hệ thống chăm sóc sức khỏe còn yếu và ngân sách thấp để phòng chống Covid-19, nhưng thật đáng kinh ngạc là, ngay cả khi đại dịch hoành hành ở các nước châu Âu giàu có cách Trung Quốc hơn 10.000 km, Việt Nam vẫn không có nhiều ca lây nhiễm. Việt Nam đã làm thế nào để giữ tỷ lệ nhiễm Covid-19 thấp? Tại thời điểm viết bài này (18 tháng 5 năm 2020), Việt Nam đã báo cáo 320 ca nhiễm (260 đã hồi phục) và không có trường hợp tử vong nào kể từ khi dịch bệnh bắt đầu vào tháng 1 năm 2020. Khi vi rút vẫn còn ở Trung Quốc và thậm chí chưa đến Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đã “tuyên chiến với Covid-19”. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố “chống dịch như chống giặc”.
 
Tuy nhiên, như đã đề cập ở phần trước, Việt Nam có một số thiếu sót như tài trợ của chính phủ không đầy đủ và không phải là nước có hệ thống y tế công cộng mạnh mẽ. Việt Nam không có đủ năng lực để thực hiện cuộc chiến theo kiểu Hàn Quốc chống lại Covid-19. Năng lực của hệ thống, cũng như hệ thống y tế, cũng bị hạn chế. Chẳng hạn, thành phố Hồ Chí Minh là thành phố thương mại có 8 triệu dân có tổng cộng 900 giường chăm sóc đặc biệt trong các bệnh viện. Nếu dịch bệnh lây lan thì điều kiện y tế này không đảm bảo chữa bệnh.
 
Để khắc phục những thiếu sót đó, Việt Nam đã đưa ra nhiều chính sách kiểm dịch nghiêm ngặt và thực hiện truy tìm đầy đủ tất cả những người tiếp xúc với vi rút. Việt Nam đã đi trước Trung Quốc trong việc thực hiện các biện pháp như vậy và đã không dùng đến biện pháp phong tỏa các thành phố như Trung Quốc đã làm để ngăn chặn vi rút lây lan hơn nữa. Khác với nhiều nước châu Âu, Việt Nam phong tỏa toàn bộ một thôn gần Hà Nội trong ba tuần từ ngày 12/2/2020 khi cả nước chỉ có 10 trường hợp Covid-19. Hơn nữa, danh sách những người tiếp xúc với những người bị bệnh đã được thực hiện một cách tỉ mỉ. Ngược lại, các nước phương Tây chỉ ghi nhận những người bị nhiễm và người tiếp xúc trực tiếp với người bệnh. Việt Nam cũng theo dõi các cấp độ người tiếp xúc F2, F3 và F4 với những người bị nhiễm bệnh, tất cả những người này sau đó phải cách ly, hạn chế di chuyển và tiếp xúc. Thêm vào đó là bất cứ ai đến Việt Nam từ một khu vực có nguy cơ cao đều bị cách ly trong 14 ngày. Tất cả các trường học và đại học đã đóng cửa từ đầu tháng 2/2020.
 
Hệ thống giám sát của nhà nước Việt Nam cũng có hiệu quả. Mặc dù còn yếu về hệ thống y tế, năng lực và công nghệ, Việt Nam đã sử dụng bộ máy an ninh nhà nước mạnh mẽ của mình để giám sát công khai và rộng rãi. Nhà nước cũng được hỗ trợ bởi lực lượng quân đội được người dân tin tưởng. Sự giám sát chặt chẽ của bộ máy nhà nước giữ cho mọi người không bị thiệt mạng và không thể trốn tránh các quy định.
 
Nhưng cũng có một nhược điểm. Ấn Độ và nhiều quốc gia cũng mắc nhược điểm này. Đó là dân chúng nói chung sợ hãi dịch bệnh này đến mức những người mắc bệnh bị tẩy chay trong cộng đồng và trên phương tiện truyền thông xã hội. Nhưng mặt khác, nỗi sợ hãi bị xã hội tẩy chay gây áp lực buộc người dân phải tuân theo các quy định của chính phủ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc nhở mọi người rằng, mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân, mỗi khu dân cư đều phải là một pháo đài để ngăn chặn dịch bệnh. Những lời hùng biện như thời chiến tranh đã được người dân đón nhận, tự hào về khả năng sát cánh cùng nhau trong một cuộc khủng hoảng và chịu đựng những khó khăn. Vai trò của các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát trong việc thực hiện chiến dịch thông tin lớn cũng không thể đánh giá thấp.
 
Người dân Việt Nam tự hào về chủ nghĩa dân tộc của họ và cảm thấy vô cùng tự tin về khả năng chống lại bất kỳ kẻ thù nào để bảo vệ đất nước, hợp tác hoàn toàn với chính phủ trong các biện pháp theo chế độ thời chiến. Điều này có thể được chứng minh từ thực tế là đất nước này đã tương đối tốt trong việc phòng chống  khủng hoảng. Một số nhà phê bình từng cáo buộc Đảng Cộng sản vi phạm các quyền dân sự lại trở thành những người ngưỡng mộ các biện pháp của chính phủ ngay cả khi những điều đó có nghĩa là kiểm soát chặt chẽ hơn các phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, chi phí kinh tế rất nặng nề tuy có ít số ca lây nhiễm, nhưng người dân được cho là đã chấp nhận khó khăn để chiến thắng vi rút.
 
Chính phủ đã quyết liệt thực hiện các biện pháp phòng chống, cả khi điều đó có nghĩa là đóng cửa 3.000 doanh nghiệp trong hai tháng đầu năm 2020. Các tập đoàn lớn như Tập đoàn Vin đã đóng cửa hàng chục khách sạn và khu nghỉ dưỡng do du lịch giảm, khiến nhân viên mất việc. Để giảm bớt gánh nặng, chính phủ đã tung ra 1,1 tỷ USD để bơm thanh khoản vào nền kinh tế. Tuy nhiên, có ý kiến lo sợ rằng, doanh thu thuế có thể cạn kiệt vì khủng hoảng. Chính phủ đã kêu gọi quyên góp tự nguyện và người dân đang phản ứng tích cực để chính phủ có thể đối phó với cuộc khủng hoảng và chiến đấu chống lại Covid-19.
 
Số lượng ca nhập khẩu Covid-19
Có chung đường biên giới dài với Trung Quốc, Việt Nam đã không tránh khỏi vấn đề nhập khẩu Covid-19. Mặc dù chính phủ đã phản ứng nhanh chóng với các biện pháp ngăn chặn vi rút lây lan, nhưng nền kinh tế vẫn bị ảnh hưởng. Trong số hơn 30.000 người Việt Nam được xét nghiệm, 37 người nước ngoài và 136 người Việt Nam bị nhiễm Covid-19. Một số thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng và Hải Phòng đã xác nhận các trường hợp nhiễm mới.
 
Lo sợ rằng người Việt Nam trở về từ nước ngoài và những người nước ngoài  đến Việt Nam có thể là những người mang virút tiềm ẩn, người Việt Nam ở nước ngoài được khuyên nên xem xét lại kế hoạch trở về của họ vì lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, nhiều trường hợp mới được phát hiện là người Việt Nam ở nước ngoài trở về nước để tránh dịch Covid-19 lan rộng ở Anh, Ý và Mỹ. Tại thành phố lớn nhất nước là thành phố Hồ Chí Minh, hầu hết các trường hợp nhiễm bệnh đều là người trở về từ nước ngoài. Chính quyền thành phố đã buộc phải ra lệnh đóng cửa tất cả các quán bar, nhà hàng và trung tâm giải trí cho đến cuối tháng 3/2020.
 
Vào ngày 22/3/2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ra lệnh cho các cơ quan hữu quan tạm ngừng nhập cảnh đối với công dân từ nước ngoài, bao gồm người gốc Việt và các thành viên gia đình được miễn thị thực. Ngay cả khi họ đã vào nước này, họ vẫn được yêu cầu thực hiện khai báo sức khỏe và thực hiện quy trình kiểm dịch 14 ngày. Các chuyên gia nước ngoài, quản lý doanh nghiệp, công nhân có tay nghề cao mang theo các tài liệu chính thức chứng thực kế hoạch di chuyển của họ và được Chính phủ Việt Nam chấp thuận, được phép vào Việt Nam nhưng bị cách ly bắt buộc tại các cơ sở lưu trú của họ. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng ra lệnh đình chỉ tất cả các chuyến bay quốc tế đến Việt Nam, mà không đưa ra khung thời gian cụ thể để nối lại các chuyên bay này. Nhập cảnh vào Việt Nam cũng bị hạn chế bằng đường hàng không, đường bộ và đường biển. 
 
Chính phủ lập một danh sách những người Việt Nam ở nước ngoài và những sinh viên cần trở về nước và tổ chức các chuyến bay cho họ. Các đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài được hướng dẫn rằng, họ nên khuyên người Việt sống ở nước ngoài không nên trở về nước nếu không thực sự cần thiết. Nhưng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: tất cả những người vào Việt Nam phải bị cách ly nghiêm ngặt và những người vi phạm sẽ bị phạt nặng. Việt Nam đã đình chỉ thị thực của tất cả những người nước ngoài đến Việt Nam và tất cả những người đến đây đã bị cách ly trong hai tuần. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng kêu gọi người dân tăng cường giao dịch trực tuyến, sử dụng điện thoại nhiều hơn tại nơi làm việc và ít liên lạc trực tiếp để tránh nguy cơ lây nhiễm. Ông kêu gọi các tín đồ cầu nguyện và thực hành nghi lễ tôn giáo tại nhà và yêu cầu không tổ chức lễ kỷ niệm, đám cưới và bữa tiệc đông người để đối phó với mọi khía cạnh của cuộc sống như trong thời chiến. Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines tuyên bố tạm dừng tất cả các chuyến bay quốc tế từ ngày 25/3/2020. Trong khi hãng hàng không giá rẻ Vietjet Air đình chỉ tất cả các chuyến bay đến Trung Quốc và Hàn Quốc và tạm dừng các chuyến bay đến các nước Đông Nam Á, hãng vẫn tiếp tục khai thác một số chuyến bay đến Ấn Độ, Đài Loan và Nhật Bản. Tất cả các doanh nghiệp không thiết yếu đã bị đóng cửa và chính phủ áp đặt chế độ hạn chế di chuyển.
 
Người dân Việt Nam sẵn sàng hy sinh vì mục tiêu lớn. Sự hy sinh của một số binh sĩ Việt Nam như cung cấp nơi ăn ở cho người dân khi họ đến trung tâm kiểm dịch do quân đội điều hành đã trở thành chủ đề của nhiều cuộc thảo luận về sự hy sinh và sự hợp tác sâu sắc vì lợi ích quốc gia. Người ta có thể thấy một niềm tự hào dân tộc trong nhân dân Việt Nam đểngăn chặn Covid-19. Những lãnh đạo chính trị của Việt Nam đã có những biện pháp phản ứng mạnh mẽ thực sự đáng khen ngợi. Cho đến nay, những nỗ lực đã thành công và không có một trường hợp tử vong nào vì Covid-19. Nhưng đất nước cần cảnh giác thêm trong thời gian tới.
 
Giống như ở Ấn Độ, người dân đã quyên góp để hỗ trợ chính phủ chống lại đại dịch. Chẳng hạn, Nestle Vietnam, một công ty dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe, đã quyên góp 12 tỷ đồng (515.129 USD). Người dân được khuyến khích có lối sống lành mạnh và chung tay vượt qua đại dịch. Công ty La Vie, một công ty con của Tập đoàn Nestle, đã thực hiện một loạt các hoạt động để hỗ trợ bác sĩ, y tá, an ninh công cộng và quân đội, và các tình nguyện viên đang ở tuyến đầu của cuộc chiến chống lại căn bệnh này. Thực phẩm, đồ uống dinh dưỡng và tiền mặt, gần 300.000 gói cứu trợ và khẩu trang y tế được gửi đến bệnh viện, trung tâm y tế, lực lượng chức năng và tình nguyện viên ở một số địa phương trên toàn quốc.
 
Lời khen cho mô hình chi phí thấp
Với những nguồn lực hạn chế, Việt Nam vẫn đạt thành công trong kiểm dịch và theo dõi những người tiếp xúc với các ca lây nhiễm, và đã được quốc tế khen ngợi. Với sự lãnh đạo kiên quyết, Việt Nam bắt đầu được coi là một mô hình trong việc ngăn chặn căn bệnh này. Hàn Quốc bắt tay vào xét nghiệm hàng loạt vì họ có thể đủ khả năng đầu tư nguồn lực vào việc xử lý. Nhưng Việt Nam tập trung vào việc cách ly người nhiễm bệnh và theo dõi những người F1 và F2. Bên cạnh việc truy tìm ráo riết những người bị nhiễm bệnh, các biện pháp của Việt Nam còn bao gồm các biện pháp kiểm dịch bắt buộc, và huy động sinh viên y khoa, bác sĩ và y tá đã nghỉ hưu để tham gia chiến đấu.
 
Carl Thayer, giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales, Canberra, nhận xét: “Việt Nam là một xã hội vận động. Đó là một nhà nước độc đảng; có lực lượng an ninh công cộng lớn, quân đội và chính đảng; và đó là một chính phủ từ trên xuống giỏi đối phó với các thảm họa tự nhiên”. Ngay cả với làn sóng thứ hai, khi các ca bệnh bắt nguồn từ những người đến từ nước ngoài, Việt Nam thậm chí không có một trường hợp tử vong nào. Tính đến ngày 20/3/2020, Việt Nam đã xét nghiệm 15.637 người, chỉ là một phần trong số 339.000 người được xét nghiệm ở Hàn Quốc. Mặc dù số lượng ca bệnh thực sự ở các quốc gia khác ở Đông Nam Á có thể cao hơn nhiều so với báo cáo do xét nghiệm còn hạn chế, nhưng biện pháp của Việt Nam là nổi bật trong việc ngăn chặn vi rút tăng lên. Việt Nam là quốc gia đầu tiên sau Trung Quốc phong tỏa một khu dân cư lớn từ ngày 13/2/2020 và áp dụng kiểm dịcphong tỏa 21 ngày tại một thôn của tỉnh Vĩnh Phúc, phía bắc Hà Nội, có hơn 10.000 người sinh sống. Tại đây, công nhân Việt Nam trở về từ Vũ Hán bị phát hiện nhiễm bệnh.
 
Đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới tại Hà Nội, Kidong Park, ca ngợi Việt Nam vì sự chủ động và nhất quán trong suốt quá trình ứng phó với đại dịch. Liệu mô hình của Việt Nam dựa trên huy động mạng lưới nhân viên y tế và lực lượng quân đội, theo dõi xã hội và dựa vào những người là “tai mắt” cung cấp thông tin cho nhà nước có phù hợp với Mỹ hoặc các nước châu Âu? Mô hình của Hàn Quốc có thể phù hợp với châu Âu và Mỹ hơn so với mô hình của Việt Nam.
 
Trong những sáng kiến ​​của chính phủ cần có sự tham gia của đông đảo người dân để cùng giải quyết vấn đề, sự hợp tác của người dân là không thể thiếu. Cách một quốc gia nhỏ đối phó với những thách thức lớn với nguồn lực hạn chế nhận được sự khen ngợi quốc tế. Công dân sớm hiểu được mức độ nghiêm trọng của vấn đề và hợp tác với chính phủ trong việc thực hiện các biện pháp, một ví dụ đáng được các nước khác ở Châu Âu và Mỹ học tập. Ấn Độ có thể học được một số kinh nghiệm. Mặc dù Chính phủ ở Ấn Độ đã có hành động kịp thời, như phong tỏa, nhưng còn nhiều thiếu sót. Thiếu sót là không thể tránh khỏi vì quy mô dân số khổng lồ và phạm vi địa lý rộng lớn của Ấn Độ. Vấn đề lao động di cư trở về nhà ở vùng sâu vùng xa trong thời gian phong tỏa đặt ra thách thức lớn cho Ấn Độ. Tuy nhiên, một bộ phận nhỏ trong số những người được giáo dục cũng đã không hợp tác hoàn toàn với Chính phủ Ấn Độ. Ví dụ của Việt Nam rất đáng để học theo vì thử thách chưa kết thúc. Hy vọng rằng Thủ tướng Ấn Độ Modi cần lên tiếng kêu gọi rằng, sự bất cẩn và quan niệm không đúng đắn của một số ít như trường hợp như Tablighi Jamaat có thể khiến cả nước lâm nguy và rơi vào tình trạng nghiêm trọng.
 
Việt Nam giúp đỡ quốc gia khác
Là một quốc gia có trách nhiệm và luôn nêu cao chủ nghĩa hợp tác như một khẩu hiệu mới trong thế giới đương đại, Việt Nam là một đối tác sẵn sàng giúp đỡ và hợp tác các quốc gia khác chống lại mối đe dọa toàn cầu này. Trong khả năng của mình, Việt Nam đã chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, đồng thời cung cấp vật tư và thiết bị y tế cho các quốc gia khác mặc dù vẫn có những hạn chế riêng. Vào ngày 8/4/2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tái khẳng định cam kết của Việt Nam trong một thông điệp gửi tới hội nghị trực tuyến của các Bộ trưởng Y tế của Vùng Tây Thái Bình Dương của WHO theo chủ đề Đoàn kết để chống lại Covid-19. Trở thành Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam nhận thêm trách nhiệm mở rộng hợp tác sang các nước khác để chiến đấu với Covid-19. Trong một tuyên bố, Việt Nam cũng kêu gọi các hành động phối hợp hợp tác với các quốc gia thành viên ASEAN để đấu tranh chống lại Covid-19. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị WHO tiếp tục đi đầu trong việc huy động và phối hợp các nỗ lực, đặc biệt là phát triển vắc-xin, thuốc điều trị, cung cấp vật tư và thiết bị y tế.
 
Vào ngày 8/5/2020, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã trao 140.000 khẩu trang y tế từ Chính phủ Việt Nam cho các đối tác của họ tại Nhật Bản. Điều này phù hợp với thỏa thuận giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Thủ tướng Abe Shinzo của Nhật Bản trong cuộc điện đàm 4/5/2020. Cả Nhật Bản và Việt Nam là đối tác chiến lược, chia sẻ thông tin và hợp tác chặt chẽ trong việc chống lại Covid-19 trong khuôn khổ song phương và đa phương, bao gồm ASEAN + 3, và cùng có trách nhiệm trong khu vực. Thứ trưởng Lê Hoài Trung cũng bày tỏ sự đánh giá cao về Chính phủ Nhật Bản trong việc hỗ trợ và giúp đỡ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản trong thời điểm khủng hoảng này. Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam nhận xét Việt Nam là hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh.
 
Tương tự, Farmacia Orient, một doanh nghiệp của Việt Nam, đã tặng 600 bộ dụng cụ xét nghiệm Covid-19 sản xuất tại Đức cho Cơ quan Y tế Công cộng Quốc gia Moldova. Tính đến tháng 5/2020, tại quốc gia Đông Âu 3 triệu dân này, hơn 300.000 người đã bị nhiễm Covid-19. Các biện pháp phòng ngừa được áp dụng bởi chính phủ Moldova, đặc biệt là các giải pháp kiểm dịch, đã chứng minh hiệu quả và sự hỗ trợ thiết thực của công ty Việt Nam đã giúp củng cố niềm tin của người Moldova nhằm chiến thắng trong cuộc chiến chống lại Covid-19.
 
Là một trong những đối tác trong nhóm ASEAN, Việt Nam có vị trí đặc biệt trong tính toán chiến lược của Ấn Độ. Vì vậy, không có gì lạ khi vào thời điểm quan trọng này, Thủ tướng Modi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Việt Nam, cũng như một số nhà lãnh đạo khác của các quốc gia đối tác, để thảo luận về tình hình đại dịch Covid-19 và các bước được thực hiện để giải quyết thách thức này. Cả hai nguyên thủ đều đồng ý về tiềm năng hợp tác song phương trong việc chống lại Covid-19, bao gồm cả việc tạo điều kiện cung cấp thiết bị y tế cần thiết, bên cạnh việc cam kết thực hiện những hỗ trợ cần thiết cho công dân của nước này đang sinh sống trên lãnh thổ nước kia. Hai nguyên thủ cũng xem xét sự phát triển của khu vực và quốc tế.
 
Thách thức từ phía Trung Quốc
Như đã biết, Việt Nam có tranh chấp lâu dài với nước láng giềng khổng lồ về các vấn đề lãnh thổ trên Biển Đông của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam có quan hệ kinh tế mạnh mẽ với Trung Quốc. Trước đây, các thành phố lớn của Việt Nam đã chứng kiến các cuộc bạo loạn chống Trung Quốc, gây thiệt hại nặng nề cho các cơ sở của Trung Quốc, để phản ứng với các cuộc xâm lăng của Trung Quốc vào lãnh hải Việt Nam. Mặc dù có tranh chấp lãnh thổ, nhưng không bao giờ hai bên muốn làm phương hại đến mối quan hệ kinh tế hưng thịnh. Điều này không có nghĩa là các tranh chấp biến mất. Đối thoại vẫn diễn ra nhưng không có dấu hiệu giải quyết sớm.
 
Vào thời điểm Trung Quốc nhận thấy hình ảnh đất nước méo mó đáng kể do việc xử lý Covid-19 không hiệu quả, họ đang cố gắng lấy lại vị thế đã mất bằng cách cố gắng chia sẻ chuyên môn và tặng khẩu trang và các thiết bị bảo vệ cho các quốc gia khác. Nhưng trong vấn đề ngoại giao Covid-19, Trung Quốc hiện đang thua kém Việt Nam.
 
Có quan điểm cho rằng, về mặt ngoại giao Covid-19, Việt Nam đang trội hơn Trung Quốc, với việc Việt Nam quyên tặng vật tư y tế cho châu Âu và Đông Nam Á, và thậm chí giành được sự khen ngợi từ tổng thống Mỹ Donald Trump khi một lô hàng đồ bảo hộ được gửi từ Việt Nam đến Mỹ. Trong khi hình ảnh của Việt Nam được cải thiện trên trường quốc tế, thì hình ảnh Trung Quốc liên tục bị xói mòn. Mặc dù nguồn lực hạn chế, Việt Nam đã tặng 550.000 khẩu trang cho Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha và Anh, và 390.000 khẩu trang cho nước láng giềng Campuchia và 340.000 khẩu trang cho một nước láng giềng khác là Lào. Việt Nam đã không so sánh rõ ràng ngoại giao Covid-19 của Việt Nam với Trung Quốc nhưng Việt Nam đã nhanh chóng gửi đồ tiếp tế cho các đồng minh truyền thống là Lào và Campuchia, tuy ảnh hưởng của Việt Nam lên những nước đồng minh này đã suy yếu trong những năm gần đây trong khi ảnh hưởng của Trung Quốc lại gia tăng.
 
Việt Nam cũng hỗ trợ Chính phủ Mỹ mua và vận chuyển 450.000 bộ quần áo bảo hộ của hang DuPont sản xuất tại Việt Nam. Việt Nam đã đề cập đến các gói hỗ trợ thiết bị bảo hộ và y tế một cách công khai trên các phương tiện truyền thông nhà nước. Từ chỗ coi Mỹ là kẻ thù, đến nay Việt Nam đã giành được vị trí là người bạn của Trump và nước Mỹ. Trong khi đó, trong khi Việt Nam đang chuẩn bị chống lại một làn sóng virus thứ hai, thì đồng thời, Việt Nam cũng đang tập trung vực dậy hoạt động kinh tế.
 
Đáp ứng nhu cầu và nhu cầu của thế giới chống lại đại dịch, Việt Nam tăng cường năng lực sản xuất khẩu trang. Có tới 40 công ty tăng công suất sản xuất 7 triệu khẩu trang vải và 5,72 triệu khẩu trang y tế mỗi ngày. Công ty lớn nhất của Việt Nam trên sàn chứng khoán, Vingroup, cũng tuyên bố rằng họ sẽ bắt đầu sản xuất tới 55.000 máy thở mỗi tháng, kể cả cho thị trường nước ngoài. Nhà nghiên cứu Thayer quan sát: mặc dù Việt Nam không thể so với Trung Quốc về khối lượng và giá trị tiền viện trợ cho thế giới, nhưng thế giới ghi nhận những đóng góp của Việt Nam để chống lại đại dịch vào thời điểm quan trọng này.
 
Danh tiếng của Trung Quốc đã bị giảm sút khi nhiều quốc gia gửi trả lại vật tư y tế do Trung Quốc bán hoặc tặng khi phát hiện đó là những thiết bị bị lỗi và chất lượng kém. Đồng thời, chất lượng sản phẩm sản xuất tại Việt Nam nhận được sự khen ngợi trên toàn thế giới. Tổn thất của Trung Quốc lại là lợi ích cho Việt Nam.
 
Tuy nhiên, Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất muốn chứng minh rằng họ có thể hỗ trợ cho thế giới. Giống như Việt Nam, Đài Loan, một quốc gia nhỏ bé mà Trung Quốc tuyên bố là của họ, với năng lực sản xuất 13 triệu khẩu trang mỗi ngày, đang thách thức chính sách ngoại giao Covid-19 của Trung Quốc bằng cách tặng 16 triệu khẩu trang, chủ yếu cho châu Âu và Mỹ. Cử chỉ này đã giúp Đài Loan nổi bật hiếm có trên trường thế giới. Tôi sẽ phân tích sự thành công của Đài Loan trong đại dịch Covid-19 trong một bài viết khác.

Tác giả: Rajaram Panda, Nghiên cứu viên thuộc Hạ viện Ấn Độ, Quản lý Hội đồng các vấn đề thế giới, và Trung tâm Nghiên cứu An ninh và Chính sách Ấn Độ.
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn:
https://www.vifindia.org/article/2020/may/20/after-south-korea-vietnam-another-example-to-emulate-in-fighting-covid-19

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn