cis_banner_final_en.png
Hội nghị trực tuyến về mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

04/06/2020


Hội nghị trực tuyến về mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Toan, Giám đốc Sáng lập, Chủ tịch Hội đồng khoa học Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ đã tham gia Hội nghị truyền hình trực tuyến về “Thương mại Ấn Độ - ASEAN và các cam kết địa chính trị” do cơ quan Nghiên cứu Chính sách và Trao quyền (SPRE) tổ chức tại New Delhi, ngày 30/5/2020. Sau đây là tường thuật chi tiết về Hội nghị này.


Phát biểu tại Hội nghị truyền hình trực tuyến về “Thương mại Ấn Độ - ASEAN và các cam kết địa chính trị” do cơ quan Nghiên cứu Chính sách và Trao quyền (SPRE) tổ chức tại New Delhi, ngày 30/5/2020, bà Dato Nazirah Hussain, cựu Đại sứ Malaysia tại Thái Lan, cựu Cao ủy Thái Lan tại Sri Lanka và Maldives nói: “Chúng tôi luôn coi Ấn Độ là người bạn thân thiết. Chúng ta nên tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa để củng cố mối quan hệ song phương và tăng cường ngoại giao nhân dân”.
 
Đại sứ Hussain là một nhà ngoại giao nổi tiếng. Bà cũng đã làm việc trong phái đoàn Ngoại giao Malaysia tại Trung Quốc và Singapore. Bà cũng là Tổng giám đốc của Văn phòng ASEAN thuộc Bộ Ngoại giao Malaysia. Tại hội thảo, bà chia sẻ kinh nghiệm tham gia các cuộc đàm phán ASEAN - Ấn Độ. Bà cũng nhấn mạnh rằng, ngay cả ở cấp lãnh đạo cũng cần đối thoại trực tiếp về các vấn đề gây tranh cãi mới có thể giải quyết vấn đề. Đại sứ Hussain cũng ca ngợi vai trò của Ấn Độ trong lĩnh vực dược phẩm. Bà nói rằng, Ấn Độ là cha đẻ của các loại thuốc gốc (thuốc generic là loại được sản xuất sau khi loại thuốc có thương hiệu không còn quyền sở hữu công nghiệp).
 
Hội thảo truyền hình trực tuyến do TS Faisal Ahmed điều hành. TS Ahmed là chuyên gia thương mại và địa chính trị hàng đầu trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Phó Giáo sư Kinh doanh Quốc tế tại Trường Quản lý FORE. TS Ahmed hoan nghênh các diễn giả và những người tham gia và trình bày nhận xét ban đầu. Ông nói rằng, ASEAN là một khối tiến bộ về kinh tế, văn hóa và có ý nghĩa địa chính trị. Ông cũng nói rằng, Ấn Độ và các nước ASEAN có chung những mối quan hệ văn hóa và liên kết văn minh. TS Ahmed đã trích dẫn một số thống kê để nhấn mạnh khối lượng thương mại giữa Ấn Độ và ASEAN. Ông đề cập rằng, trong năm 2018-2019, thương mại hàng hóa giữa Ấn Độ và ASEAN đạt 97 tỷ USD. Thương mại dịch vụ giữa Ấn Độ và ASEAN là 45 tỷ USD.
 
Trong bài phát biểu khai mạc, TS Ahmed đã đề cập cụ thể đến một số khuôn khổ chính bao gồm Chính sách Hành động phía Đông, và các hiệp định thương mại tự do FTA Ấn Độ - ASEAN về hàng hóa và dịch vụ. Ông cũng nhấn mạnh rằng, Ấn Độ và ASEAN cùng có vị trí quan trọng tương đương về tài nguyên, tuyến đường biển, quốc phòng, đầu tư, chuỗi giá trị, kết nối khu vực và hợp tác văn hóa. Về mặt địa chính trị cũng vậy, ông nói rằng, Ấn Độ và ASEAN là những đối tác không thể thiếu của nhau vì cùng chia sẻ tài nguyên Ấn Độ Dương và kiến trúc an ninh trong khu vực. Hơn nữa, ông nhấn mạnh rằng, việc coi ASEAN là trung tâm có vai trò chiến lược trong cấu trúc Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. TS Ahmed cho rằng, cả Ấn Độ và ASEAN đều có ý nghĩa chiến lược và kinh tế quan trọng đối với nhau.
 
Sau Đại sứ Hussain, diễn giả nổi tiếng tiếp theo là GS Rajaram Panda. Ông là nghiên cứu viên của Hạ viện Ấn Độ, thành viên Hội đồng quản trị của Hội đồng các vấn đề thế giới Ấn Độ (ICWA). Ông là một học giả nổi tiếng và từng là Giáo sư Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Văn hóa Ấn Độ (ICCR) tại Đại học Reitaku, Nhật Bản.
 
GS Panda nói rằng, Ấn Độ và ASEAN đã có mối quan hệ chặt chẽ lâu đời, với đặc trưng là các mối liên kết văn minh. Nói về khía cạnh an ninh và chính trị, ông nhấn mạnh rằng, Ấn Độ là nước tham gia mạnh mẽ và đóng vai trò có tính xây dựng trong Hội nghị thượng đỉnh Đông Á, ADMM + và các thỏa thuận thể chế khác. Về địa chính trị Biển Đông, ông nói rằng, Biển Đông đã trở thành điểm nóng. Ông nhấn mạnh rằng, các động thái hiếu chiến của Trung Quốc trên Biển Đông đang đe dọa an ninh của một số nước ASEAN, trong đó có Việt Nam. Ông đã nói về phán quyết năm 2016 của Tòa án Trọng tài Thường trực, trong đó bác bỏ các yêu sách tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông. Để phủ nhận cái gọi là “đường chín đoạn”, ông nói rằng, đã đến lúc Ấn Độ không cần ngại ngùng khi lên tiếng bày tỏ quan điểm ủng hộ các nước ASEAN trong vấn đề này.
 
Tiếp theo, GS Lê Văn Toan, một học giả uyên bác tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, Việt Nam, đã trình bày quan điểm về quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Giáo sư Toan là Giám đốc sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ tại Việt Nam, và đã tham gia vào một số tư vấn chính sách cũng như đối thoại Kênh II với Ấn Độ. GS Toan nói rằng, tương lai của mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ phụ thuộc vào những gì chúng ta làm hôm nay.
 
Theo GS Toan, cho đến nay, Việt Nam đã đóng góp rất có trách nhiệm trong những vấn đề toàn cầu. Ông cũng nói rằng, chúng ta cần xem xét các truyền thống văn hóa đã định hình mối quan hệ Ấn Độ - Việt Nam trong những năm qua. Nói về mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, ông cho rằng, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 198 quốc gia trên thế giới, tuy nhiên, Việt Nam chỉ thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với ba nước là Ấn Độ, Trung Quốc và Nga. Ông nói rằng, mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc là một mối quan hệ rất nhạy cảm,  Trung Quốc liên tục gây áp lực đe dọa Việt Nam, trong khi Việt Nam luôn cố gắng đáp trả một cách thân thiện. Ông nói rằng, trong số ba đối tác chiến lược toàn diện, Ấn Độ là người bạn đáng tin cậy nhất của Việt Nam.
 
Diễn giả tiếp theo là TS Rajan Sudesh Ratna, cán bộ Ủy ban Kinh tế và Xã hội của Liên hợp quốc về Châu Á và Thái Bình Dương (UNESCAP) tại New Delhi. TS Ratna từng có thời gian 20 năm làm việc tại Bộ Thương mại và Công nghiệp, Chính phủ Ấn Độ, từng giữ trọng trách đồng Tổng Giám đốc Ngoại thương, đã thảo luận về kinh nghiệm đàm phán hiệp định khung Ấn Độ - ASEAN năm 2003. Ông nói rằng, toàn bộ Chương trình thu hoạch sớm (EHP) của Hiệp định khung ASEAN-Ấn Độ đã bị hủy bỏ vì phía Ấn Độ đặt ra những yêu cầu khắt khe về quy tắc xuất xứ (ROO) đối với hàng hóa ASEAN, vì Ấn Độ lo ngại rằng, Trung Quốc sẽ lách luật để đưa hàng sang Ấn Độ thông qua các nước ASEAN. Ông cũng khẳng định rằng, khi hai bên bắt đầu đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào năm 2010, Ấn Độ tất nhiên nhận thức được những vấn đề như vậy liên quan đến đàm phán với Trung Quốc. Ông tin rằng, có lẽ điều đó đã ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán của Ấn Độ, nên tới năm 2019, Ấn Độ vẫn chưa sẵn sàng tham gia RCEP.
 
TS Ratna, từng là Giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu WTO tại Viện Ngoại thương Ấn Độ, New Delhi, cũng đề cập rằng, Trung Quốc là nhà cung cấp rẻ nhất thế giới. Nếu chúng ta mua các nguyên vật liệu theo yêu cầu nhập khẩu từ các nhà cung cấp khác với chi phí cao hơn, khả năng xuất khẩu thành phẩm của chúng ta với giá cạnh tranh cũng sẽ bị ảnh hưởng. Ông đã đưa ra một ví dụ từ ngành dược phẩm, và nói rằng, lĩnh vực này phụ thuộc vào thành phần dược phẩm hoạt động (API) từ Trung Quốc. Nói về các dịch vụ, TS Ratna cho rằng, vấn đề chính không phải là tiếp cận thị trường, mà là Thỏa thuận công nhận lẫn nhau, trong đó Chính phủ Ấn Độ và ASEAN công nhận các văn bằng, chứng chỉ của nhau. Ngoài ra, ông nhấn mạnh rằng, Ấn Độ và ASEAN vẫn chưa thiết lập được liên kết chuỗi cung ứng dịch vụ  hàng hóa. Chẳng hạn, ông nói rằng, trong những năm 2000, ASEAN là một trung tâm sản xuất phần cứng, và Ấn Độ chuyên về phần mềm, tuy nhiên không thể thiết lập mối liên kết cùng có lợi giữa phần cứng và phần mềm.
 
Trình bày quan điểm từ Thái Lan, học giả nổi tiếng GS Jaran Maluleem, GS Khoa học Chính trị tại Đại học Thammasat, Bangkok, đã nói về một số vấn đề từ thương mại đến giáo dục. Ông nói rằng, kể từ đầu thế kỷ XXI, mối quan hệ giữa Ấn Độ và Thái Lan đã được tăng cường ở mức độ cao. Đề cập đến hiệp định thương mại Thái Lan-Ấn Độ, ông nói rằng, nó giúp xóa bỏ những trở ngại đối với thương mại song phương và tăng khối lượng thương mại giữa hai nước. Ông cũng thảo luận về vai trò tích cực của các phòng công nghiệp ở cả Ấn Độ và Thái Lan trong việc tăng cường quan hệ song phương.
 
GS Maluleem cũng nhấn mạnh về mối quan hệ lịch sử và văn hóa giữa hai nước và tiềm năng hợp tác về du lịch, khoa học và công nghệ, đầu tư, các vấn đề chiến lược và quân sự và các lĩnh vực khác. Là một nhân vật hàng đầu trong việc thiết lập Chương trình nghiên cứu Ấn Độ tại Thái Lan, GS Maluleem cũng nói về sự hợp tác giáo dục giữa Ấn Độ và Thái Lan, và cho rằng, có một tiềm năng rất lớn trong trao đổi giáo dục và hợp tác về lĩnh vực này.
 
Một diễn giả khác, TS Mohd. Faheem, Giảng viên Đại học Quốc tế Pridi Banomyong tại Đại học Thammasat, Bangkok, nhấn mạnh về các vấn đề kết nối. Ông trình bày quan điểm về các cơ hội và thách thức trong kết nối vật lý giữa Ấn Độ và ASEAN. Ông nói rằng, ngay sau khi Ấn Độ tiến hành cải cách kinh tế vào năm 1991, Ấn Độ đã quyết định tập trung vào các nước Đông Nam Á và áp dụng Chính sách Hướng Đông vào năm 1992. Sau đó, Chính sách Hướng Đông được chuyển thành Chính sách Hành động phía Đông. TS Faheem nhấn mạnh thêm rằng, Thái Lan có vị trí chiến lược để tăng cường kết nối giữa Ấn Độ và ASEAN. Ông nói rằng, chính sách ngoại giao với các nước láng giềng của Ấn Độ đã giúp Ấn Độ tập trung vào các nhóm tiểu vùng trong khu vực, trong đó Thái Lan có một vai trò quan trọng. Ông  cho rằng, thông qua kết nối, chúng ta có thể cải thiện hội nhập kinh tế và thương mại, đồng thời cũng tăng cường khả năng di chuyển của người dân giữa Ấn Độ và các nước ASEAN.
 
TS Faheem cũng tập trung vào tầm quan trọng của việc thu hút giới trẻ để tăng cường quan hệ song phương. Ông nói rằng, hơn một nửa dân số ASEAN dưới 35 tuổi, điều này mang đến cơ hội tốt cho sự hợp tác trong tương lai. Là một nhà địa lý học, TS Faheem nói rằng, hai khu vực địa lý quan trọng nhất, phù hợp nhất với các dự án kết nối Ấn Độ - ASEAN là Đông Bắc Ấn Độ và Myanmar. Ông trích dẫn ví dụ về hai dự án kết nối là dự án đa phương thức Kaladan và Đường cao tốc ba bên Ấn Độ - Myanmar - Thái Lan, đều là những dự án rất quan trọng và có ý nghĩa đối với cả Ấn Độ và ASEAN.
 
Tiếp theo, TS Mana Southichack, nhà kinh tế thương mại quốc tế, Giám đốc điều hành Lao Intergro, một công ty tư vấn có trụ sở tại Viêng Chăn (Vientiane), Lào, đã trình bày quan điểm về các cam kết giữa Lào và Ấn Độ. Ông cho biết, Lào là một quốc gia nhỏ, không giáp biển, với dân số 7 triệu người. Mối quan hệ song phương Ấn Độ-Lào đã phát triển trong những năm gần đây về các khía cạnh kinh tế cũng như chiến lược. Ông tuyên bố rằng, Lào đã dần dần được hưởng lợi ích từ việc thành lập Cộng đồng kinh tế ASEAN. Ông nhấn mạnh rằng, mức độ phát triển ở Lào đã tăng lên trong những năm gần đây với một tỷ lệ đáng kể. Ngoài ra, ông nói rằng, cơ sở hạ tầng nguồn nhân lực ở Lào cần phải hài hòa với hệ thống của ASEAN. Sau khi gia nhập ASEAN, Lào đã trải qua một số thay đổi trong thương mại và đầu tư và điều đó tốt cho sự phát triển kinh tế của nước này. Là một quốc gia không giáp biển, Lào đang cố gắng tăng cường tốc độ phát triển bằng cách thu hút đầu tư. Ông lấy ví dụ về dự án tàu hỏa cao tốc nối với Trung Quốc. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Lào, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 3; và Ấn Độ là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Lào. Ông nhấn mạnh rằng, Lào và Ấn Độ có mối quan hệ hợp tác kinh tế tốt và dần cải thiện.
 
Cuối cùng, TS Mahjabin Banu, Chủ tịch SPRE, và thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam tại New Delhi, đã trình bày quan điểm của bà về mối quan hệ Việt Nam, ASEAN và Ấn Độ. Bắt đầu bài nói chuyện với nội dung về lịch sử và văn hóa Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng, Việt Nam đã có uy tín về việc tổ chức thành công các cuộc đối thoại toàn cầu và khu vực. Việt Nam cam kết lâu dài cho hội nhập ASEAN. Bà nói rằng, vào năm 1998, Việt Nam đã tổ chức một hội nghị thượng đỉnh ASEAN và kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các nước thành viên.
 
Tiến sĩ Banu đã thảo luận về Kế hoạch hành động Hà Nội kêu gọi hợp tác kinh tế và tài chính vĩ mô, hài hòa các thủ tục hải quan, và tự do hóa thương mại. Bà đề cập đến Kế hoạch hành động Hà Nội, và kêu gọi tăng cường nỗ lực giải quyết tranh chấp Biển Đông. Cụ thể, bà nhấn mạnh rằng, nếu chúng ta nói về khu vực ASEAN, chúng ta không thể không bàn tới những lo ngại của Việt Nam về tranh chấp Biển Đông. Bà nói rằng, trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã nhiều lần xâm nhập trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Bà kêu gọi thực hiện bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông một cách có hiệu quả hơn. TS Banu cũng thảo luận về hợp tác song phương Ấn Độ - Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục cũng như trong các vấn đề quốc phòng và chiến lược.
 
Cuối cùng, người điều hành hội nghị, TS Faisal Ahmed đã điều hành phiên hỏi đáp. Phần này có sự tham gia tích cực của các đại biểu và diễn giả tham gia từ Ấn Độ và nước ngoài, bao gồm cả những người từ Việt Nam, Lào, Thái Lan, Malaysia, Nepal, Jordan, Thụy Sĩ, Hàn Quốc, Ethiopia và Mỹ.
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn:
https://diplomatist.com/2020/06/01/eminent-scholars-discuss-india-asean-engagements-through-video-conference/
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn