cis_banner_final_en.png
Khủng hoảng Covid-19: Hợp tác Nam-Nam hỗ trợ phục hồi kinh tế như thế nào

05/06/2020


Khủng hoảng Covid-19: Hợp tác Nam-Nam hỗ trợ phục hồi kinh tế như thế nào

Cuộc khủng hoảng Covid-19 là phép thử đối với những thỏa thuận về mặt quản trị trong việc đối phó với những cú sốc bất ngờ.


Phép thứ này mang lại nhiều cấp độ kết quả khác nhau tại từng quốc gia khác nhau, nhưng khó có thể chấm điểm trên mức trừ B cho những biện pháp ở cấp độ hợp tác đa phương.
 
Báo cáo Phát triển và Thương mại của Diễn đàn Thương mại và Phát triển Liên Hiệp quốc (UNCTAD) cho thấy cách thức hợp tác Nam-Nam, mặc dù không là biện pháp hợp tác quốc tế phù hợp với khủng hoảng, vẫn có thể hướng chúng ta đến một tương lai tốt đẹp hơn.

Suy giảm kinh tế do phong tỏa
Vì Covid-19 rõ ràng đe dọa sức khỏe con người, nên các quốc gia bắt đầu áp dụng lệnh phong tỏa, đóng băng nền kinh tế và đưa ra nhiều gói hỗ trợ khẩn cấp.
 
Mặc dù những gói hỗ trợ này ở quy mô chưa từng thấy trong thời bình, nhưng thiệt hại kinh tế cho nền kinh tế toàn cầu trong năm 2020 được dự báo sẽ rất lớn. Đi kèm với đó là việc không có sự phối hợp mạnh mẽ để điều phối những nỗ lực của từng quốc gia.
 
Đối với nhiều nước đang phát triển, nơi có tới 90% lực lượng lao động tham gia vào hoạt động không chính thức và phong tỏa là một đề xuất khó khăn, những tác động đầu tiên của cuộc khủng hoảng là tác động đến kinh tế, sau đó mới đến sức khỏe.
 
Một số quốc gia có chính sách và nguồn tài chính phù hợp để đối phó, nhưng hầu hết các quốc gia bị ảnh hưởng bởi một vòng tròn kinh tế không lối thoát, sụp đổ tiền tệ, thu nhập ngoại hối bị thu hẹp, và thu hẹp không gian tài khóa.
 
Với mức nợ cao kỷ lục trước khi khủng hoảng xảy ra, UNCTAD ước tính rằng, các nước đang phát triển sẽ cần ít nhất 2,5 nghìn tỷ USD trong hai năm tới để đáp ứng nhu cầu được cấp vốn từ bên ngoài.
 
Phản ứng từ hệ thống đa phương đối với căng thẳng tài chính cực đoan này đã không đáp ứng mức UNCTAD, cùng với nhiều nhà bình luận khác, kỳ vọng và đề xuất để tránh cho tình hình suy thoái chuyển sang trầm trọng hơn, dẫn đến hệ lụy suy thoái cho cả thập kỷ.
 
Kế hoạch chi tiết cho phối hợp quốc tế
Hợp tác giữa các quốc gia phía Nam bán cầu không thể thay thế cho các hành động mà cộng đồng quốc tế mong đợi, nhưng nó có thể giảm nhẹ thiệt hại và hỗ trợ sự phục hồi.
 
Quan trọng là, nó có thể cung cấp một kế hoạch chi tiết cho cách thức phối hợp và hợp tác quốc tế cần thiết để phục hồi tốt hơn so với giai đoạn phục hồi của các cuộc khủng hoảng trước đây.
 
Như vậy, cần thiết lập chương trình hợp tác Nam-Nam xung quanh ba mục tiêu lớn: tăng cường nguồn lực tài chính; tăng cường không gian chính sách; và xây dựng khả năng phục hồi.
 
Các ngân hàng phát triển phía Nam bán cầu đang có vị thế mạnh hơn so với một thập kỷ trước, nhờ những ngân hàng mới thành lập, tỷ lệ vốn sở hữu cao so với tỷ lệ cho vay, và liên tục tục tiếp cận thị trường vốn quốc tế.
 
Ngân hàng Phát triển Mới và Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á, cùng với Ngân hàng Phát triển Hồi giáo, đã bắt đầu chuyển hướng các chương trình cho vay sang các dự án đầu tư liên quan đến sức khỏe.
 
Ngoài ra, UNCTAD ước tính rằng, nếu hạ thấp một cách thận trọng tỷ lệ vốn sở hữu cao so với tỷ lệ cho vay, các ngân hàng phát triển tiểu vùng, ở Mỹ Latinh và Caribbean, châu Á và châu Phi, có thể mở rộng danh mục cho vay của họ lên gần 25 tỷ USD.
 
Các quốc gia phía Nam bán cầu cũng có thể sử dụng các quỹ dành riêng cho phía Nam hiện có để mở rộng thanh khoản rất cần thiết. Chẳng hạn, BRICS có thể mở rộng Thỏa thuận dự trữ dự phòng (CRA) trị giá 100 tỷ USD cho các nước đang phát triển khác đang phải đối mặt với tình trạng thiếu thanh khoản cấp tính và sử dụng nguồn dự trữ ngoại tệ lớn để mở rộng CRA một cách đáng kể.
 
Ngoài ra, các quỹ thanh khoản khu vực được thành lập từ lâu như Quỹ Tiền tệ Ả Rập, Quỹ dự trữ Mỹ Latinh (FLAR) và Sáng kiến Chiềng Mai (Chiang-mai) có thể là các nguồn thanh khoản mở rộng khác, đặc biệt là đối với các quốc gia nhỏ, có ít hoặc không có giải pháp thay thế.
 
Cần điều chỉnh chính sách thương mại và công nghiệp
Tuy nhiên, các khoản trợ cấp tài chính khổng lồ được tung ra ở phía Bắc bán cầu để duy trì các doanh nghiệp trong đại dịch và được coi là hỗ trợ khẩn cấp trong tình huống đặc biệt, sẽ có tác động làm méo mó hệ thống thương mại quốc tế.
 
Sự hỗ trợ như vậy không thể phù hợp với các nước đang phát triển. Thay vào đó, các nước đang phát triển sẽ cần áp dụng các chính sách thương mại và công nghiệp chiến lược để hỗ trợ các ngành thiết yếu và bảo toàn việc làm.
 
Các hiệp định thương mại Nam-Nam, đặc biệt ở cấp khu vực, có thể đảm bảo thị trường đa dạng, tận dụng các cơ hội xuất khẩu.
 
Nhưng Covid-19 là hoàn cảnh đặc biệt, vì vậy cần có Điều khoản tạm thời áp dụng trong thời bình để triển khai trong tất cả các lĩnh vực của pháp luật của WTO, để gỡ bỏ các rào cản cho việc sử dụng các chính sách thương mại và công nghiệp.

Các nước đang phát triển cũng nên điều chỉnh giữa luật và thực tiễn áp dụng trong lĩnh vực thuế nông nghiệp và công nghiệp, nhằm giúp giảm thiểu thiệt hại của cuộc khủng hoảng và tăng doanh thu thuế cần thiết để xây dựng khả năng phục hồi trong tương lai.
 
Khoảng cách công nghệ lớn trên cả hai khía cạnh sản xuất và tiêu dùng của nền kinh tế kỹ thuật số, đã được thể hiện rất rõ trong cuộc khủng hoảng hiện nay.
 
Chương trình hợp Nam-Nam về kỹ thuật số của UNCTAD để thúc đẩy các cơ hội công nghiệp hóa và hội nhập mới giữa các nước đang phát triển có thể đưa ra lộ trình chính sách để xây dựng khả năng phục hồi ở phía Nam bán cầu.
  
Cơ hội hợp tác trong lĩnh vực sức khỏe
Nhu cầu cấp thiết cho các giải pháp ứng phó với Covid-19 đã mở ra một cơ hội cho việc đề xuất sáng kiến hợp tác Nam-Nam trong lĩnh vực y tế và các lĩnh vực liên quan.
 
Trong các sáng kiến y tế khu vực, nên ưu tiên hàng đầu cho những nỗ lực nghiên cứu và phát triển của tập thể trong y học trong những năm tới.
 
Bất kỳ loại thuốc hoặc phát hiện y tế nào quan trọng cho sự sống còn của con người cần được chia sẻ rộng rãi và mọi người đều có quyền truy cập, sử dụng, đặc biệt là tại các quốc gia và cộng đồng dễ bị tổn thương nhất.
 
Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc biến các khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS) thành có giá vĩnh viễn, ngăn cấm những khiếu nại không vi phạm về quyền sở hữu trí tuệ.

Một hệ thống chính sách mới có thể được áp dụng, liên quan đến việc tăng cường chuỗi giá trị khu vực trong các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến sức khỏe.
 
Đảm bảo cung cấp thực phẩm trong thời kỳ khủng hoảng
Đại dịch cũng cho thấy sự cần thiết của chính sách linh hoạt của các quốc gia trong việc mua sắm và phân phối thực phẩm, đặc biệt là vào thời điểm khủng hoảng.
 
Hơn nữa, xây dựng tính độc lập tự chủ trong cung cấp thực phẩm là một cách để phục hồi trong đại dịch. Hầu hết các nước đang phát triển đều có vị trí tốt để phát triển hợp tác khu vực trong chuỗi giá trị nông nghiệp vì nền kinh tế của họ có sự bổ sung đáng kể về mặt này.
 
Có thể tận dụng các quỹ khu vực và các hiệp định thương mại cho các trường hợp khẩn cấp để đảm bảo lương thực. Các nguồn tài chính nhắm tới mục tiêu cụ thể có thể cứu các nhà sản xuất vừa và nhỏ, đồng thời tăng cường chuỗi cung ứng khu vực.
 
Để đối phó với Covid-19, các quốc gia Nam bán cầu cần tăng cường quan hệ đối tác chiến lược ở trung tâm hợp tác Nam-Nam, và xây dựng tình đoàn kết hữu nghị xung quanh các cải cách đối với kiến trúc đa phương nhằm thúc đẩy quản trị toàn cầu toàn diện hơn.
 
Tác giả: Richard Kozul-Wright, Giám đốc Chiến lược Toàn cầu hóa và Phát triển, Diễn đàn Thương mại và Phát triển Liên hiệp quốc, UNCTAD.
 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn: https://www.indepthnews.net/index.php/opinion/3590-covid-19-crisis-how-south-south-cooperation-can-support-economic-recovery
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn