cis_banner_final_en.png
Ấn Độ xử lý đại dịch tin giả

09/08/2020


Ấn Độ xử lý đại dịch tin giả

Ấn Độ hiện là quốc gia bị ảnh hưởng nặng thứ ba bởi Covid-19, với gần 900.000 người nhiễm bệnh và trên 23.000 người tử vong tính đến ngày 13/7/2020. Ấn Độ cũng là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi đại dịch tin giả.


Theo tất cả các nguồn ước tính, đại dịch Covid-19 tại Ấn Độ vẫn chưa lên tới đỉnh điểm. Tương tự, đại dịch tin giả cũng chưa lên tới cao trào của việc phát tán thông tin giả và thông tin sai trên nhiều nền tảng truyền thông.
 
Hàng nghìn người dùng các nền tảng truyền thông xã hội phổ biến đã xem được những bài của các nghị sĩ quốc hội Ấn Độ ủng hộ các phương pháp chữa bệnh không có căn cứ khoa học, chẳng hạn như dùng nước tiểu bò chữa Covid-19. Vào đầu tháng 2/2020, một video gây hiểu lầm được đăng trên Facebook cho thấy Thủ tướng Trung Quốc đang cầu nguyện bên trong một nhà thờ Hồi giáo sau khi một chủng vi rút corona mới bùng phát ở Trung Quốc.
 
Tuyên bố sai sự thật rằng Covid-19 được phát hiện trong thịt gà ở Mumbai đã được chia sẻ nhiều lần qua Facebook và Twitter. Một đoạn clip âm thanh giả lan truyền trên WhatsApp bao gồm một số tuyên bố sai sự thật của một người đàn ông rằng: “59 người đã được xét nghiệm dương tính” ở Nagpur, một thành phố ở miền tây Ấn Độ.
 
Chính phủ Ấn Độ gần đây đã chỉ thị cho một công ty dược phẩm cổ truyền không quảng cáo một phương pháp điều trị “đột phá”, được một thầy dạy yoga nổi tiếng tuyên bố là “chữa khỏi Covid-19 100%”. Tuyên bố về thảo dược được công khai thông qua các nền tảng truyền thông xã hội, đã được Alt News India kiểm tra và phát hiện là thông tin sai.
 
Ấn Độ không phải là quốc gia duy nhất gặp vấn nạn tin giả trong cơn đại dịch. Những câu chuyện về virus corona chưa được xác minh, gây hiểu lầm, sai sự thật và bịa đặt đang lan truyền khắp thế giới. Tin tức và các nền tảng truyền thông xã hội đăng tải những phát ngôn nguy hiểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sử dụng chất khử trùng như một phương pháp chữa bệnh Covid-19. Nhưng việc này đã bị các chuyên gia y tế tố cáo rõ ràng là thông tin sai.
 
Vào thời điểm thế giới vẫn đang chờ đợi một loại vắc-xin để ngăn ngừa Covid-19, hàng nghìn người Ấn Độ đã chia sẻ và xem một video gây hiểu lầm, trong đó Tổng thống Trump và một giám đốc điều hành dược phẩm Mỹ thông báo rằng, Mỹ đã có vắc-xin và “sẵn sàng" cung cấp.
 
Tin tức giả không phải là hiện tượng mới, nó phổ biến trong chiến dịch vận động bầu cử năm 2019 của Ấn Độ. Giờ đây, những hình ảnh và video về đại dịch đang được chế tác để gây chia rẽ đã đến mức đáng báo động. Tin giả về những lời khuyên y tế, những bài viết thiên vị chống lại cộng đồng thiểu số, những lý thuyết và tin đồn vô căn cứ đang được chia sẻ trên nhiều nền tảng truyền thông xã hội ở Ấn Độ.
 
Những loại tin giả này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Các nhà nghiên cứu tại Quỹ Bruno Kessler đã phân tích 112 triệu bài đăng trên mạng xã hội công khai liên quan đến đại dịch và phát hiện ra rằng, 40% đến từ các nguồn không đáng tin cậy, 42% trong số đó do máy (bot) tự động phát tán trên mạng.

Nhận thấy sự gia tăng của thông tin sai lệch đe dọa cuộc sống và sinh kế của người dân, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc đã kêu gọi các chính phủ làm việc với các công ty công nghệ lớn để giảm thiểu việc lưu hành tin tức giả, đồng thời tài trợ cho các chương trình kiểm chứng thông tin quy mô lớn.
 
Vào tháng 3/2020, Chính phủ Ấn Độ đã thiết lập một chatbot có tên gọi “MyGov Corona Helpdesk” trên WhatsApp để cung cấp thông tin liên quan đến vi rút corona cho người dùng. Chatbot do một công ty viễn thông tư nhân khổng lồ thiết lập và vận hành, sử dụng thông tin do Bộ Y tế Ấn Độ cung cấp để mang tới cho người dân thông tin chính xác và đã được xác minh về Covid-19.
 
Chính phủ Ấn Độ cũng đã ra lệnh cho Tòa án Tối cao hạn chế các hãng tin đăng bất kỳ tin tức nào liên quan đến Covid-19 mà không được chính phủ cho phép, với lý do tin giả hoặc tin sai có thể gây hoảng loạn trong toàn quốc. Nhưng Tòa án tối cao bác bỏ yêu cầu của Chính phủ.
 
Để giảm bớt tác động của tin giả, một số phương tiện truyền thông báo chí, cơ quan từ thiện và chính phủ đã tài trợ cho các hoạt động kiểm chứng thông tin trên khắp thế giới, bao gồm cả ở Ấn Độ. Duke Reporters Lab tuyên bố hiện có 237 người đang làm công việc kiểm chứng thông tin, hoạt động tại 78 quốc gia.
 
Một số tổ chức xác minh thông tin của Ấn Độ, như Boom, Fact Crescendo, NewsMobile Fact Checker, Newschecker.in, Newsmeter, TV Today Network Ltd. và The Quint, đã ký kết tham gia “Bộ nguyên tắc tác nghiệp” do Mạng lưới Tổ chức Kiểm tra Dữ kiện Quốc tế (IFCN) của Viện Poynter, Mỹ, đưa ra.
 
Bộ nguyên tắc IFCN nhấn mạnh tính “phi đảng phái, công bằng và minh bạch trong quá trình kiểm chứng thông tin”. Các bên ký kết IFCN cũng cần phải minh bạch về các nguồn tài trợ, và cung cấp thông tin chi tiết về tất cả các nhân sự chủ chốt làm việc cho tổ chức. Một số tổ chức quốc tế lớn cũng đồng ý ký kết tham gia Bộ nguyên tắc này, bao gồm AFP Fact Check của Pháp, AP Fact Check và PolitiFact của Mỹ, RMIT ABC Fact Check của Úc và Tirdo.id của Indonesia.
 
Tuy nhiên, cần lưu ý là những nỗ lực kiểm chứng thông tin này là rất nhỏ so với lưu lượng truy cập tin tức giả và thông tin sai được tạo ra bởi những người trục lợi từ thông tin giả và thông tin sai.
 
Nhiều câu hỏi vẫn còn chưa có lời giải về tính hiệu quả của việc kiểm chứng thông tin trong việc chống lại sự lan truyền của tin tức giả và thông tin gây hiểu lầm trên mạng, đặc biệt là khi các nền tảng truyền thông xã hội chưa có các động thái khắc phục. Facebook và Twitter gần đây đã dán nhãn các bài đăng của Trump là “sai một phần” hoặc “phương tiện truyền thông bị thao túng”, trong khi WhatsApp đã giảm số lượng kết nối mà người dùng có thể chia sẻ thông tin trên nền tảng của họ.
 
Trong đại dịch Covid-19, chúng ta cần nâng cao nhận thức về mối nguy hiểm của tin tức giả mạo. Đặc biệt, hoạt động kiểm chứng cần được nâng cao và đưa tin tức lên các phương tiện truyền thông chính thống. Hy vọng rằng, do công chúng ngày càng cảnh giác với tin tức giả, và ý thức được những tác động xấu của tin giả đối với xã hội, sẽ tạo lực đủ lớn để lật ngược tình thế, ngăn ngừa việc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng một cách thiếu suy nghĩ.
 
Tác giả: Usha M Rodigues, giảng viên Báo chí và Truyền thông, Đại học Deakin, Melbourne, Úc.  

Chú thích ảnh: Ảnh chụp tại Chennai, Ấn Độ ngày 19/6/2020, thời điểm Ấn Độ ghi nhận nhiều ca lây nhiễm Covid-19 ở mức kỷ lục. Nguồn: bdnews24.com

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Nguồn:
https://www.indepthnews.net/index.php/opinion/3721-india-confronted-with-infodemic
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Bình luận của bạn