cis_banner_final_en.png
Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam: Mạnh mẽ và ngày càng bền chặt

01/09/2020


Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam: Mạnh mẽ và ngày càng bền chặt

Chia sẻ mối quan tâm chung là Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.


Ngày 25/8/2020, Ấn Độ và Việt Nam đã tổ chức Kỳ họp thứ 17 Ủy ban Hỗn hợp về Hợp tác Thương mại, Kinh tế, Khoa học và Công nghệ. Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Ấn Độ (MEA), cuộc họp do Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh đồng chủ trì thông qua hình thức trực tuyến.

Có vẻ như cả hai bên đều hài lòng về kết quả của cuộc họp cũng như tốc độ phát triển quan hệ song phương. Bộ trưởng Jaishankar đặc biệt đánh giá cao vai trò lãnh đạo tích cực của Việt Nam trong Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm nay, đặc biệt là giai đoạn khu vực này đang phải chống chọi với đại dịch COVID-19. Theo các nguồn tin, hai bên cũng đã thảo luận về thái độ hung hăng của Trung Quốc tại các khu vực liên quan của mỗi nước.

Tại Kì họp, hai bên cùng điểm lại thực trạng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Ấn Độ - Việt Nam và nhất trí tăng cường quan hệ đối tác quốc phòng và kinh tế. Hai bên đặc biệt chú trọng các lĩnh vực như năng lượng hạt nhân dân dụng, vũ trụ không gian, khoa học biển và các công nghệ mới nổi. Ấn Độ và Việt Nam cũng nhất trí tăng cường quan hệ đối tác chiến lược "phù hợp với Sáng kiến ​​đại dương Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPOI) của Ấn Độ và Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của ASEAN nhằm bảo đảm an ninh, thịnh vượng và tăng trưởng chung cho tất cả các nước trong khu vực".

IPOI là sáng kiến ​​do Thủ tướng Narendra Modi đưa ra tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á tại Thái Lan tháng 11/2019. Sáng kiến tập trung vào bảy trụ cột bao gồm: an ninh hàng hải; sinh thái biển; tài nguyên biển; nâng cao năng lực và chia sẻ nguồn lực; quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai; hợp tác khoa học, công nghệ và học thuật; kết nối thương mại và vận tải biển. Ấn Độ kêu gọi Việt Nam trở thành đối tác của một trong bảy trụ cột này.

Ấn Độ và Việt Nam luôn duy trì mối quan hệ thân thiết thông qua các cuộc gặp thường xuyên giữa các quan chức cấp cao của hai nước. Ví dụ, Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Phạm Sanh Châu mới đây đã gặp Bí thư Đối ngoại Ấn Độ Harsh Shringla và thông báo tóm tắt về những căng thẳng gần đây liên quan việc Trung Quốc triển khai máy bay ném bom H-6J tới đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Đại sứ đã bày tỏ quyết tâm của Việt Nam trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai bên với động lực và sức sống mạnh mẽ hơn nữa.

Trước đó, vào ngày 4/8/2020, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Pranay Verma đã có cuộc gặp ông Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng, người đã một lần nữa nhấn mạnh cần thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn giữa New Delhi và Hà Nội. Ông Vượng đặc biệt đánh giá cao quan điểm của Ấn Độ trong vấn đề Biển Đông và nhắc lại lập trường vững chắc của Việt Nam rằng, tất cả các quốc gia có tranh chấp phải giải quyết các tranh chấp chủ quyền và lãnh thổ thông qua đối thoại và các biện pháp hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982.

Việt Nam cũng mong muốn Ấn Độ tăng cường hiện diện trong các hoạt động thăm dò dầu khí ở Biển Đông và khẳng định mạnh mẽ rằng, các khu vực này nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Ấn Độ đã nhiều lần giải thích rằng, nước này sẽ tiếp tục duy trì hợp tác thăm dò dầu khí với Việt Nam tại các vùng biển của Việt Nam. Một cuộc giao thương trực tuyến gần đây giữa Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ và Liên đoàn các Phòng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ (ASSOCHAM) đã xác định thêm nhiều lĩnh vực hợp tác khác giữa Ấn Độ và Việt Nam.

Tại cuộc họp Ủy ban Hỗn hợp, Ấn Độ cũng nhắc lại sự hỗ trợ phát triển và nâng cao năng lực cho Việt Nam thông qua các Dự án tác động nhanh (QIP), các sáng kiến Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Ấn Độ (ITEC) và ​​e-ITEC, chương trình học bổng nghiên cứu sinh tiến sĩ và các đề xuất hợp tác trong lĩnh vực quản lý tài nguyên nước ở vùng đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) và kết nối kỹ thuật số. Trong thông cáo báo chí, MEA cho biết, Ấn Độ đã phê duyệt triển khai 12 Dự án tác động nhanh tại Việt Nam, trong đó có 7 dự án quản lý tài nguyên nước ở đồng bằng sông Cửu Long và 5 dự án xây dựng cơ sở hạ tầng giáo dục tại Việt Nam. Nghiên cứu và đào tạo cũng là những nội dung quan trọng trong chương trình hợp tác song phương, thể hiện qua 2 Bản ghi nhớ hợp tác giữa Viện Đào tạo Ngoại giao Sushma Swaraj (SSIFS, New Delhi) và Học viện Ngoại giao Việt Nam (Hà Nội), giữa tổ chức Quỹ Hàng hải quốc gia (New Delhi) và Viện Nghiên cứu Khoa học Biển và Hải đảo (Hà Nội).

Hợp tác quốc phòng giữa Ấn Độ và Việt Nam cũng giành được sự quan tâm lớn. Trước đó, Ấn Độ đã cấp cho Việt Nam khoản tín dụng trị giá 100 triệu USD để mua 12 tàu tuần tra cao tốc do tập đoàn tư nhân Ấn Độ Larsen & Toubro (L&T) đóng. Tháng 2 năm nay, ông J.D. Patil, Giám đốc kiêm Phó Chủ tịch điều hành cấp cao về quốc phòng và công nghệ thông minh của L&T, tuyên bố, công ty sẽ bàn giao chiếc tàu đầu tiên vào tháng 9 này. Theo ông Patil nói với tờ The Hindu, “L&T sẽ đóng 5 chiếc, số còn lại sẽ được đóng tại Việt Nam. Chúng tôi đang cố gắng hoàn thành việc đóng tàu vào giữa năm 2021”.

Ấn Độ cũng cấp cho Việt Nam gói tín dụng khác trị giá 500 triệu USD để mua trang thiết bị quốc phòng từ Ấn Độ. Hai bên hiện đang thảo luận để xác định các hệ thống khí tài mà Việt Nam quan tâm muốn mua của Ấn Độ. Theo các nguồn tin quốc phòng được báo chí trích dẫn, Hà Nội quan tâm hệ thống tên lửa đất đối không Akash và trực thăng hạng nhẹ tiên tiến Dhruv của Ấn Độ. Theo các nhà phân tích quốc phòng, trong bối cảnh sau cuộc đụng độ ở Galwan, Ấn Độ phải tiếp tục phát triển cả hai hệ thống tên lửa Brahmos và Akash, đồng thời không thể tiếp tục tỏ ra e dè trước phản ứng của Trung Quốc. Các cuộc thảo luận về khả năng mua bán Brahmos đã diễn ra vài năm nay. Được biết, những bất đồng với Nga về việc mua bán tên lửa (do Nga hợp tác với Ấn Độ để phát triển) đã được giải quyết.

Trước những thách thức chiến lược ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chủ yếu xuất phát từ Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam đã quyết định phối hợp chặt chẽ tại các thể chế đa phương như Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mà Ấn Độ và Việt Nam đều là Ủy viên không thường trực trong năm 2021. Hai bên cũng quyết định tiếp tục đà quan hệ trong các cơ chế hợp tác chiến lược ở khu vực trong khuôn khổ của ASEAN, có thể là sự tiếp nối các cuộc đối thoại vốn đã sôi động giữa Ấn Độ và ASEAN. Ví dụ tháng 12/2019, Ấn Độ đã tổ chức sự kiện Đối thoại Delhi lần thứ XI với sự tham gia của các nước ASEAN với chủ đề “Thúc đẩy quan hệ đối tác ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”; tháng 2/2020, Ấn Độ, Úc và Indonesia đồng chủ trì tổ chức Hội thảo về hợp tác an ninh hàng hải lần thứ 4 trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á. Những năm gần đây, một số khuôn khổ và không gian đối thoại kênh 1 và 1.5 đã được thiết lập nhằm tạo ra và duy trì các mối liên hệ gắn kết giữa Ấn Độ và các nước ASEAN liên quan chủ đề Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vai trò lãnh đạo của Việt Nam trong ASEAN có thể giúp Ấn Độ và ASEAN dễ dàng hợp tác hơn trong các vấn đề an ninh khu vực. Một số nước lớn trong ASEAN như Indonesia cũng có thể có lập trường mạnh mẽ hơn đối với Trung Quốc trong bối cảnh Trung Quốc liên tục gây hấn và xâm phạm vùng biển thuộc quần đảo Natuna của Indonesia hồi đầu năm nay./.

 
Tiến sĩ Rajeswari Pillai Rajagopalan,
Nghiên cứu viên cao cấp, Trưởng Nhóm chính sách hạt nhân và không gian, tổ chức Quỹ nghiên cứu các Nhà quan sát Ấn Độ (ORF).
Nhà bình luận cấp cao về lĩnh vực quốc phòng châu Á của trang The Diplomat. 

Nguồn: https://www.orfonline.org/research/india-vietnam-relations-strong-and-getting-stronger/

Bình luận của bạn