cis_banner_final_en.png
Bài học của Mahatma Gandhi cho phong trào xã hội ngày nay

25/09/2020


Bài học của Mahatma Gandhi cho phong trào xã hội ngày nay

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trân trọng giới thiệu Bài tham luận “Từ Hành trình muối tháng 3 đến Thứ sáu cho tương lai: Bài học của Mahatma Gandhi cho phong trào xã hội ngày nay”. Bài tham luận của TS Mạch Lê Thu, Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, phát biểu tại Hội thảo khoa học quốc tế trực tuyến “Ảnh hưởng của Mahatma Gandhi đến thời đại của chúng ta”, ngày 25/9/2020.


Namaste! Cảm ơn Ban tổ chức hội thảo đã cho tôi cơ hội được nói chuyện tưởng nhớ đến Linh hồn Vĩ đại Mahatma Gandhi.

Tôi tên là Thu, là cán bộ nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Tôi cũng là giáo viên dạy báo chí của Học viện Báo chí và Tuyên truyền (AJC), là một trong những đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Trong môn học về phong trào xã hội tại AJC, tôi thường có một buổi học thảo luận với sinh viên về Mahatma Gandhi và những phong trào xã hội mẫu mực của Người. Buổi nói chuyện của tôi hôm nay tóm lược lại những ý chính của cuộc thảo luận tại lớp học, về cách thanh thiếu niên áp dụng các nguyên tắc của Gandhi để giải quyết các vấn đề của thế giới hiện tại. Như chúng ta cùng thấy trong bức tranh hoạt hình này, anh hùng nhí ngày nay Greta Thunberg và anh hùng giải phóng dân tộc trong quá khứ Mahatma Gandhi. Dù đang sống trong những thời đại khác nhau, nhưng họ có chung một số điểm chung trong phong trào xã hội bất bạo động, trong cuộc sống đơn giản và bền vững, cùng khát vọng hòa hợp của nhân loại và mọi sinh vật trên thế giới này.

Để bắt đầu buổi học, tôi thường yêu cầu các sinh viên chơi một trò chơi. Tôi bật nhạc trong 2-3 phút. Trong thời gian đó sinh viên đi xung quanh lớp học và có thể làm bất cứ điều gì nhưng không được nói chuyện, sinh viên phải thu hút được càng nhiều người đi theo sau càng tốt. Khi nhạc dừng, ai có lượng người theo đi theo nhiều nhất là người chiến thắng. Người chiến thắng thường có 4-5 người đi theo chỉ trong vòng vài phút của trò chơi.

Và sau đó tôi nói chuyện với các sinh viên về Hành trình muối tháng 3 năm 1930 (Salt March), về một người đàn ông vĩ đại có cả trăm nghìn người đi theo. Họ cùng đi bộ 400 km trong 24 ngày để đòi quyền được làm muối cho người dân Ấn Độ. Và khi ông bị bắt, có tới 60 nghìn người đã theo để cùng vào tù. Người được người dân tin yêu, và tạo ra ảnh hưởng lâu dài đến các phong trào đấu tranh của thế giới. Người là Mahatma Gandhi, Linh hồn vĩ đại của Ấn Độ.

Sau đó, cũng có lúc sinh viên cho rằng, phong trào đã xảy ra từ rất lâu rồi, khi nhân loại còn phải đấu tranh cho độc lập và tự do. Kiểu đi bộ để đòi quyền lợi không còn phù hợp với cuộc sống ngày nay. Tôi thường nói với sinh viên, phong trào đã diễn ra 90 năm trước, nhưng nguyên tắc bất bạo động và giành được sự tin tưởng là điều chúng ta cần học để giải quyết các vấn đề ngày hôm nay. Một trong những ví dụ của phong trào ngày hôm nay là Thứ sáu cho tương lai (Fridays for Future) do một cô bé, 15 tuổi, Greta Thunberg, sinh năm 2003 tại Thụy Điển, lãnh đạo. Phong trào hiện đã có mặt ở 7500 thành phố ở tất cả các châu lục, với 13 triệu người tham gia biểu tình và 20 triệu người tham gia trên các kênh truyền thông xã hội. Tóm lại, nhiều người trẻ đang trở thành những nhà hoạt động vì biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường sống.

Điểm giống nhau trong phong trào của Gandhi và Greta là cả hai đều áp dụng học thuyết bất bạo động. Gandhi nói “lấy một mắt đổi một mắt khiến cả thế giới mù lòa” (ăn miếng trả miếng sẽ không có kết cục tốt đẹp). Thanh thiếu niên không thể có sức khỏe và thể lực mạnh mẽ để thực hiện các hành động bạo lực. Họ không thể huy động cảnh sát hoặc quân đội cho các cuộc biểu tình. Và do đó, bất bạo động là điều bắt buộc, là sự lựa chọn duy nhất. Thế giới cần tạo ra nhiều cơ hội đối thoại hơn là những cuộc chiến trực tiếp. Chúng ta nên xây dựng lòng tin, thay vì tham gia trận chiến. Như Gandhi đã nói: Khủng bố và lừa dối là vũ khí của kẻ yếu, không phải của kẻ mạnh. Và Bất bạo động là vũ khí của phe mạnh mẽ.

Tư duy về phát triển trong hệ tư tưởng Gandhi. Gandhi cho rằng: “Nghèo đói là hình thức bạo lực tồi tệ nhất”. Nếu một chính phủ để người dân của mình đói, chặn cơ hội phát triển của người dân, thì đó là hành vi bạo lực hơn bạo lực. Cần nỗ lực tạo cơ hội việc làm, đạt được bình đẳng và hạnh phúc cho tất cả mọi người, đặc biệt là hạnh phúc cho các nhóm kém phát triển.

Gandhi quan tâm đến hạnh phúc của tất cả mọi người, mọi sinh vật trên hành tinh này. Ông thậm chí còn quan tâm đến động vật và ủng hộ việc ăn chay. Vì sinh nhật của Người là vào ngày 2 tháng 10 nên thế giới chọn tháng 10 là tháng cho những người theo chủ nghĩa ăn chay, và ngày 1 tháng 10 là Ngày quốc tế ăn chay.

Đây là câu nói tôi thường trích dẫn của Gandhi: “Bạn có thể không bao giờ biết kết quả của tất cả các hành động của mình, nhưng nếu bạn không làm gì, sẽ không có kết quả”. Đúng như vậy, bất bạo động không có nghĩa là bất động. Không thể thụ động ngồi chờ, mà phải đấu tranh để có sự thay đổi như mong muốn.

Cuối cùng, đây là những bài học rút ra từ cuộc Hành trình muối tháng 3 của Gandhi. Các vấn đề của ngày hôm nay có thể được giải quyết bằng tình yêu thương, sự tin tưởng, sự quan tâm và trung thực. Bất bạo động là nguyên tắc cho mọi hành động. Sự thờ ơ trước thời cuộc, không chịu phát triển, để cho người dân nghèo đói là hình thức bạo lực tồi tệ nhất. Chúng ta không thể đợi người khác làm thay, mà phải thực sự hành động mới có thể tạo thay đổi tích cực.

Điểm cuối cùng tôi phải nói ở đây là, nhiều nhà hoạt động theo trường phái bất bạo động, như Gandhi, Martin Luther King, Malcom X, hay John Lenon lại có kết cục buồn là bị ám sát. Vì vậy thế giới nên bảo vệ chủ nghĩa hoạt động bất bạo động bằng những hình thức cảnh giác cao nhất.

Namaste! Cảm ơn Ban tổ chức hội thảo! Chúc hội thảo thành công.

Bấm vào file đính kèm để xem bản powerpoint đi kèm bài tham luận này.

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ
 
Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article


 
 

Tập tin đính kèm Tải xuống

Đọc thêm về
Bình luận của bạn