cis_banner_final_en.png
Tư tưởng của Gandhi về giáo dục và chính sách giáo dục mới của Ấn Độ

02/10/2020


Tư tưởng của Gandhi về giáo dục và chính sách giáo dục mới của Ấn Độ

Nhân dịp kỷ niệm ngày sinh Gandhi, chúng ta cùng điểm lại tư tưởng của Gandhi về giáo dục, và tìm hiểu xem tư tưởng đó được phản ánh như thế nào trong Chính sách Giáo dục Mới (NEP) của Ấn Độ.


Trong thời đại của trí tuệ nhân tạo, người máy và học máy, phải chăng tư tưởng của Gandhi về giáo dục đã lỗi thời. Tuy nhiên, xét cho cùng, đây chỉ là những phương tiện chứ không phải là sản phẩm cuối cùng hay mục tiêu cơ bản của giáo dục. Cần nghiên cứu về tư tưởng giáo dục của Gandhi và sự phản ánh tư tưởng này trong NEP. Trên thực tế, NEP đã củng cố một số tư tưởng của Gandhi về giáo dục. NEP là một tài liệu chính sách toàn diện và ngắn gọn nhằm giải quyết các nhu cầu hiện tại của giáo dục trong bối cảnh toàn cầu đang thay đổi, đồng thời cố gắng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa và xã hội của Ấn Độ. Những ý tưởng về giáo dục của Gandhi bắt nguồn từ các bài viết của ông trong cuốn tự truyện Hind Swaraj, các bài viết và các bài phát biểu của ông được xuất bản trên tờ Ấn Độ trẻ (Young India). Nó được chính thức ra mắt vào nửa cuối năm 1937 và được coi như tài liệu cơ bản về giáo dục. Ý tưởng của Gandhi về giáo dục chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và quá trình tư duy.

Tư tưởng Gandhi về giáo dục áp dụng với lứa tuổi từ 7 đến 14 tuổi, gồm hai hợp phần chính, giáo dục tiền cơ bản và hậu cơ bản. Giáo dục tiền cơ bản bắt đầu trước khi bảy tuổi, giáo dục hậu cơ bản bắt đầu từ tuổi 14. Hệ thống giáo dục cơ bản phân loại theo thời gian được gọi là Giáo dục Mới hay Nai Talim. Hệ thống của NEP là 5 + 3 + 3 + 4, gần như tương ứng với sơ đồ Nai Talim theo tư tưởng Gandhi. NEP thúc đẩy giáo dục theo những hệ giá trị tương đương với tư tưởng của Gandhi về xây dựng nhân cách. Theo NEP: “Mục đích của hệ thống giáo dục là phát triển những con người có nhân cách tốt, có khả năng suy nghĩ và hành động hợp lý, có lòng trắc ẩn và sự đồng cảm, lòng dũng cảm và tính kiên cường, tính khoa học và trí tưởng tượng sáng tạo với những giá trị và quan điểm đạo đức lành mạnh.”
[1] Theo cuốn sách Hind Swaraj Gandhi viết vào năm 1908: “Hình thành nhân cách là mục đích đầu tiên của giáo dục, cụ thể là tại cấp tiểu học. Một tòa lâu đài được xây dựng trên nền móng đó sẽ trường tồn.”[2] Củng cố niềm tin vững chắc vào ý nghĩa của việc hình thành nhân cách, Gandhi viết trên tờ Young India vào ngày 1/6/1921: “Kinh nghiệm của tôi củng cố cho nhận định rằng, việc dạy văn hóa tự nó không tăng thêm một phân nào cho chiều cao đạo đức của một người, và việc hình thành nhân cách không phụ thuộc vào đào tạo văn hóa. Tôi tin chắc rằng, các trường công của chính phủ [thời Ấn Độ còn chịu sự cai trị và đô hộ của thực dân Anh] đã không biết cách quản lý, khiến chúng tôi bất lực và vô thần. Họ có khiến chúng tôi có tâm trạng đầy bất mãn, và không có biện pháp khắc phục sự bất mãn, khiến chúng tôi chán nản”.[3] Có thể còn ý kiến không hoàn toàn đồng ý với Gandhi, nhưng không ai có thể bác bỏ nhận xét này.

Hiện tượng rất nhiều người, kể cả thành công và không thành công, thuộc các tầng lớp khác nhau trong xã hội, trở nên thất vọng với thế giới đương đại ngày nay, chứng tỏ sự thiếu hụt quá trình xây dựng bồi dưỡng nhân cách. Ví dụ như việc ngôi sao điện ảnh Ấn Độ Sushant Singh Rajput (sinh năm 1986, mất năm 2020)) chết trẻ (nghi do dùng ma túy tự vẫn) trong một hoàn cảnh rất đáng ngờ đang được điều tra và hậu quả ở Bollywood chỉ là phần nổi của tảng băng chìm của những hành vi tội ác gây ảnh hưởng đến xã hội thực của chúng ta, không chỉ là xã hội hư cấu trong phim. Điều này gióng lên hồi chuông kêu gọi sự chú ý tới những hành vi đạo đức trong cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp của chúng ta. Nếu chúng ta nhìn ra các quốc gia ở cả phương Tây và phương Đông, ví dụ như Nhật Bản hay Hàn Quốc và thậm chí cả vùng lãnh thổ Đài Loan, chúng ta có thể cho rằng, thành công toàn diện của họ là do họ có ý thức dân tộc mạnh mẽ và tính trung thực, liêm chính và lao động chăm chỉ. Các giá trị đạo đức rất quan trọng đối với sự phát triển của một quốc gia và mỗi cá nhân. Không có gì ngạc nhiên khi hiện nay chúng ta nhấn mạnh đến đạo đức cả doanh nghiệp và cả đạo đức cho những người làm việc cho chính phủ. Vì vậy, gần đây còn có cả nghiên cứu về đạo đức dân sự. Nhưng các giá trị đạo đức chỉ có thể được hình thành qua một quá trình rèn luyện chứ không thể chỉ qua dạy và học đạo đức. Giá trị đạo đức là quá trình rèn luyện trong nội tâm của mỗi người. Nó có thể được truyền đạt thông qua hành vi cá nhân và sự gương mẫu, và thông qua thực hành chứ không thể chỉ qua rao giảng. Gandhi nhấn mạnh khía cạnh đó của giá trị đạo đức, Chính sách Giáo dục Mới 2020 cũng vậy.

NEP 2020 nhấn mạnh tầm quan trọng của tiếng mẹ đẻ, đó là tư tưởng cộng hưởng với những ý tưởng của Gandhi. NEP cho rằng, trẻ nhỏ học và nắm bắt các khái niệm bình thường nhanh hơn bằng ngôn ngữ mẹ đẻ hoặc ngôn ngữ được sử dụng bởi các cộng đồng địa phương. Tương tự như vậy, Gandhi khi trả lời câu hỏi liệu ông có coi giáo dục tiếng Anh là cần thiết trong Luật quốc gia hay không, ông đã trả lời: “nền tảng giáo dục mà Macaulay đặt ra đã nô dịch người Ấn Độ” (Thomas Babington Macaulay - nhà giáo dục người Anh cai trị nền giáo dục Ấn Độ). Gandhi nói thêm rằng, Gandhi không cho rằng, Macaulay có ý định tạo ra một thứ giáo dục nô dịch, nhưng đó là kết quả. Ông nói thêm: “điều đáng lưu ý là hệ thống giáo dục của châu Âu đã loại bỏ là hệ thống đang thịnh hành ở Ấn Độ. Những nhà giáo dục da trắng liên tục muốn thay đổi chúng ta. Chúng tôi vô thức tuân thủ một cách thiếu hiểu biết hệ thống tầng lớp giai cấp của họ. Người da trắng đang cố gắng từng bước nâng cao hơn nữa vị thế của họ. Wales là một phần nhỏ của nước Anh. Nhiều nỗ lực lớn đang được thực hiện để vực dậy ngôn ngữ Wales trong số những người dân xứ Wales. Ngay đến Thủ tướng Anh, ông Llyod George, cũng tham gia dẫn đầu phong trào làm cho trẻ em xứ Wales nói tiếng Wales. Trong khi đó, người Ấn Độ đã làm gì? Chúng ta lại viết thư cho nhau bằng thứ tiếng Anh đầy lỗi, và ngay cả những người có học vị cao cũng không phải là không mắc lỗi khi dùng tiếng Anh… Nếu tình trạng này tiếp diễn trong một thời gian dài, hậu thế, và chính chúng ta, sẽ lên án và nguyền rủa chúng ta”.
[4] Việc NEP nhấn mạnh cần sử dụng đa ngôn ngữ trong giáo dục và đề cao sức mạnh của ngôn ngữ là làm theo tư tưởng của Gandhi.

Tuy nhiên, Gandhi rất đề cao giáo dục tại gia đình. Ông viết trong cuốn tự truyện rằng, vào tháng 1/1897, khi đặt chân đến Durban (Nam Phi), ông mang theo ba trẻ em, gồm người cháu trai mười tuổi con của chị gái của Gandhi, và hai con trai lên chín và năm tuổi của Gandhi. Đối mặt với bài toán nên cho các con học ở đâu, Gandhi đã không muốn gửi ba đứa trẻ trở lại Ấn Độ vì ông tin rằng, trẻ nhỏ không nên bị tách khỏi cha mẹ. Ông viết: “Việc giáo dục trẻ em một cách tự nhiên trong nề nếp gia đình là điều mà các ký túc xá trường học không thể làm được”. Vì vậy, Gandhi quyết định nuôi dạy ba trẻ nhỏ tại Nam Phi, dù không thể dành toàn bộ thời gian để chăm sóc trẻ như ông mong muốn. Đây chỉ là một số mô tả về các tư tưởng và hành động của Gandhi về giáo dục, và những tư tưởng này đã được luật hóa trong Chính sách giáo dục mới của Ấn Độ. Hệ tư tưởng này có ảnh hưởng mạnh mẽ đến xã hội Ấn Độ, giúp Ấn Độ vượt qua những khó khăn của quá trình thay đổi.

Tác giả: Rup Narayan Das - Cựu thư ký chung của Ban Thư ký Hạ viện Ấn Độ, hiện là thành viên cấp cao của Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Xã hội Ấn Độ tại Viện Hành chính Ấn Độ, New Delhi.

 
Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Nguồn: https://www.vifindia.org/2020/september/30/gandhi-s-ideas-of-education-and-the-new-education-policy

 
 
[1] NEP 2020, tr.4-5
[2] Hind Swaraj hay Indian Home Rule, M.K. Gandhi, Nxb Navjivan, 2015, tr.113
[3] Towards New Education, M.K. Gandhi, Bharatan Kumarappa (chủ biên), Nxb Navjivan, 2005, tr.3
[4] Towards New Education, M.K. Gandhi, Bharatan Kumarappa (chủ biên), Nxb Navjivan, 2005, tr.5-12

Bấm vào đây để đọc bản tiếng Anh của bài viết này/Click here to read the English version of this article

Đọc thêm về
Bình luận của bạn