cis_banner_final_en.png
Ý nghĩa của các dự án tác động nhanh của Chính phủ Ấn Độ dành cho Việt Nam

07/09/2022


Ý nghĩa của các dự án tác động nhanh của Chính phủ Ấn Độ dành cho Việt Nam

Hợp tác phát triển là trụ cột quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ. Hợp tác phát triển Việt Nam - Ấn Độ ngày càng phát triển bền vững, hiệu quả, bất chấp những khó khăn do đại dịch covid-19 gây ra trong mấy năm vừa qua.


Ấn Độ luôn coi Việt Nam là đối tác chủ chốt trong chính sách Hành động Hướng Đông và Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của mình. Dự án tác động nhanh (QIP) mà Ấn Độ dành cho Việt Nam là một trong những sáng kiến của Ấn Độ nhằm hỗ trợ phát triển, giúp tăng cường năng lực cho Việt Nam.

QIP là dự án tác động nhanh được triển khai trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ phát triển thuộc Chương trình Hợp tác sông Hằng - sông Mê Công (MGC) với trị giá 50.000 USD/dự án do Chính phủ Ấn Độ tài trợ. Với phương châm, dự án nhỏ mang đến lợi ích kinh tế - xã hội nhanh và trực tiếp cho cộng đồng người dân tại các khu vực còn gặp nhiều khó khăn ở tuyến cơ sở, đến nay, Chính phủ Ấn Độ đã tài trợ không hoàn lại cho Việt Nam 37 dự án ở 33 tỉnh, thành phố của Việt Nam, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng người dân Việt Nam ở tuyến cơ sở. Với những dự án nhỏ này, Ấn Độ tập trung quan tâm hỗ trợ để khắc phục những tác động ảnh hưởng của hạn hán, mặn xâm nhập, giúp các khu vực chịu tác động trên có những giải pháp thích ứng có hiệu quả; hỗ trợ xây dựng hạ tầng giáo dục cơ bản; hạ tầng phúc lợi xã hội ở những địa bàn khó khăn của Việt Nam;…

Quy trình triển khai các dự án tác động nhanh do Chính phủ Ấn Độ tài trợ tại Việt Nam

Các dự án tác động nhanh được hai bên phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, khoa học từ khâu đề xuất, phê duyệt đến tổ chức triển khai theo quy trình nghiêm ngặt, mang lại hiệu quả thiết thực cho cộng đồng người dân thụ hưởng. Quy trình gồm 15 bước sau:

Bước 1: Đại sứ quán Ấn Độ (EOI) tìm Dự án Tác động nhanh (QIP) từ tỉnh thông qua Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc Bộ Ngoại giao vào tháng 11,12 hàng năm.

Bước 2: Bộ Kế hoạch và Đầu tư/tỉnh gửi danh sách các Dự án Tác động nhanh tới Đại sứ quán Ấn Độ vào tháng 3 năm kế tiếp.

Bước 3: Đại sứ quán Ấn Độ đề xuất và thuyết minh để có sự phê duyệt hành chính từ Bộ Ngoại giao Ấn Độ - MEA (IP Division - Phòng hợp tác quốc tế) cho danh sách các Dự án Tác động nhanh.

Bước 4: Sau khi được sự đồng ý từ Bộ Ngoại giao Ấn Độ, Đại sứ quán Ấn Độ đề xuất để Bộ Kế hoạch và Đầu tư đồng ý phê duyệt Dự án Tác động nhanh đã lựa chọn.

Bước 5: Đại sứ quán Ấn Độ chia sẻ bản sao của Bản ghi nhớ tiêu chuẩn cho các dự án đã lựa chọn với các tỉnh có liên quan.

Bước 6: Sau khi Bản ghi nhớ được phê duyệt từ tỉnh, Đại sứ quán Ấn Độ tìm kiếm sự chấp thuận từ Bộ Ngoại giao Ấn Độ (IP Division - Phòng hợp tác quốc tế) đối với Bản ghi nhớ cho các Dự án Hiệu quả nhanh đã lựa chọn.

Bước 7: Sau khi được Bộ Ngoại giao Ấn Độ phê duyệt, Bản ghi nhớ giữa Đại sứ quán Ấn Độ và tỉnh sẽ được ký kết, tốt nhất nếu có sự có mặt của Bí thư Tỉnh ủy và quan chức của Đại sứ quán Ấn Độ.

Bước 8: Thành lập hai Ban chỉ đạo dự án (Tỉnh và Đại sứ quán Ấn Độ) và tìm kiếm phê duyệt tài chính bởi Đại sứ quán Ấn Độ từ Bộ Ngoại giao Ấn Độ (IP Division - Phòng hợp tác quốc tế).

Bước 9: Ban chỉ đạo dự án (phía Đại sứ quán Ấn Độ) xem xét Dự án Tác động nhanh và đề xuất cấp vốn lần đầu tiên (40% tổng số vốn) dựa trên tương tác/gặp gỡ/chuyến thăm với Ban chỉ đạo dự án (phía tỉnh).

Bước 10: Việc thực hiện dự án do tỉnh và giám sát tiến độ do Ban chỉ đạo dự án của cả hai phía.

Bước 11: Thăm thực địa của Ban chỉ đạo dự án (phía Đại sứ quán Ấn Độ) và các cuộc họp với Ban chỉ đạo dự án (phía tỉnh) sau đợt cấp vốn đầu tiên.

Bước 12: Hoàn thành 40% công việc của Dự án, cấp giấy Chứng nhận Sử dụng nguồn vốn và khuyến nghị của Ban chỉ đạo dự án, cấp vốn lần thứ hai (40% tổng số vốn).

Bước 13: Thăm thực địa của Ban chỉ đạo dự án (phía Đại sứ quán Ấn Độ) và các cuộc họp với Ban chỉ đạo dự án (phía tỉnh) sau đợt cấp vốn thứ hai.

Bước 14: Hoàn thành 80% công việc của Dự án, cấp giấy Chứng nhận Sử dụng nguồn vốn và khuyến nghị của Ban chỉ đạo dự án, cấp vốn lần thứ ba (20% tổng số vốn).

Bước 15: Lễ khánh thành của Dự án bởi Ngài Đại sứ, với sự hiện diện của Bí thư Tỉnh ủy.

Thực trạng các dự án tác động nhanh được triển khai ở Việt Nam

Trong thời gian qua, khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long đang phải đối mặt với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn ở mức kỷ lục. Từ năm 2020, lượng mưa trên lưu vực sông Mê Công thiếu hụt hơn 30-40% so với trung bình nhiều năm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất của người dân. Trước thực trạng đó, Chính phủ Ấn Độ đã nhanh chóng hỗ trợ các địa phương thuộc Đồng bằng Sông Cửu Long thông qua các dự án QIP về quản lý tài nguyên nước và cơ sở hạ tầng đa dạng như thu hoạch nước mưa, hồ chứa nước, đường ống cấp nước sạch, mô hình tưới tiêu mới để ngăn chặn hạn hán và xâm nhập mặn,…

Tỉnh Hậu Giang là một trong những địa phương chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu tại Việt Nam, được Chính phủ Ấn Độ tài trợ hai dự án với tổng số tiền là 100.000 USD. Đó là các dự án: Xây dựng mô hình thủy lợi, tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, áp dụng công nghệ 4.0 trong phòng chống hạn hán, mặn xâm nhập tại huyện Châu ThànhHỗ trợ, cung cấp nước sạch cho nhân dân ở vùng hạn hán, mặn xâm nhập trên địa bàn tỉnh Hậu Giang. Dự án Hỗ trợ, cung cấp nước sạch cho nhân dân ở vùng hạn hán, mặn xâm nhập trên địa bàn tỉnh Hậu Giang đã cung cấp 205 bồn chứa nước loại 1.000 lít và xây dựng tuyến đường ống nước sạch với chiều dài hơn 4.100 phục vụ nước sạch cho gần 200 hộ dân. Những dự án này có ý nghĩa thiết thực, tác dụng trực tiếp góp phần nâng cao đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất của người dân tại những địa bàn khó khăn ở tỉnh Hậu Giang trong việc tiếp cận nước sạch.

Tại tỉnh Bến Tre, công trình Cống tưới tiêu Thới Định thuộc dự án tác động nhanh (QIP) do Chính phủ Ấn Độ tài trợ thuộc địa bàn ấp Thới Định thị trấn Chợ Lách và ấp Định Bình, xã Hòa Nghĩa, huyện Chợ Lách, đã được hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng, đảm bảo ngăn mặn và trữ ngọt khép kín cho 100ha đất chuyên cây ăn trái xã Hòa Nghĩa và thị trấn huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre, phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân khi có triều cường lên cao, xâm nhập mặn; đồng thời đáp ứng nhu cầu đi lại, trao đổi mua bán hàng hóa, góp phần phát triển kinh tế, cải thiện đời sống người dân. Đây là công trình quan trọng của tỉnh Bến Tre, một tỉnh nằm ở cuối nguồn sông Mê Công, nguồn thu nhập chủ yếu dựa vào nông nghiệp nên điều kiện kinh tế-xã hội còn hết sức khó khăn. Những năm gần đây, tình hình hạn hán, xâm nhập mặn,… ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của người dân tỉnh Bến Tre, đặc biệt, ở huyện Chợ Lách, người dân rất thiếu nước ngọt cho sinh hoạt. Dự án này có tác dụng rất kịp thời, và rất ý nghĩa.

Tại tỉnh Kiên Giang, Chính phủ Ấn Độ tài trợ hai dự án tác động nhanh gồm: hỗ trợ dụng cụ chứa nước cho khu vực biên giới, hải đảo cho 790 hộ dân và thu nước mưa để cung cấp nước bền vững.

Tỉnh Tiền Giang được Chính phủ Ấn Độ tài trợ 100.000 USD 02 dự án. Một là, dự án lắp đặt đường ống dẫn nước sinh hoạt đạt tiêu chuẩn cho người dân xã Đồng Thạnh, huyện Gò Công Tây. Nhờ đó, một hệ thống đường ống dẫn nước dài 5 km, cung cấp nước sạch cho người dân xã Đông Thạnh, huyện Gò Công Tây được lắp đặt, cung cấp nước cho hơn 250 hộ dân. Hai là, dự án xây dựng hồ chứa nước mưa ở vùng khô hạn, đảm bảo cho người dân thuộc huyện Tân Phú Đông được tiếp cận nguồn nước sạch, hợp vệ sinh. Hai dự án đã hoàn thành, góp phần đáng kể giúp người dân hai huyện giải quyết vấn đề nước sinh hoạt, đặc biệt trong bối cảnh hạn mặn được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp trên địa bàn tỉnh; góp phần giải quyết kịp thời tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng đang phổ biến ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và tỉnh Tiền Giang nói riêng.

Tại tỉnh Phú Yên, Chính phủ Ấn Độ đã tài trợ 50.000 USD cho việc nâng cấp và sửa chữa cầu tràn thôn Tân Long, xã Xuân Sơn Nam, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, bao gồm việc sửa chữa và nâng cấp cầu tràn và xây dựng đường dẫn tới cầu tại thôn Tân Long. Đồng Xuân là huyện miền núi của tỉnh Phú Yên, có hạ tầng giao thông kém. Việc hoàn thành dự án này đã góp phần cải thiện hạ tầng nông thôn, tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận tiện hơn, góp phần cải thiện đời sống của người dân trong địa bàn và đóng góp phát triển hạ tầng tại huyện Đồng Xuân.

Nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn khác ở khắp các miền Bắc, Trung, Nam của Việt Nam cũng được Chính phủ Ấn Độ tài trợ các dự án tác động nhanh.

Tại Quảng Bình, dự án tác động nhanh (QIP) tài trợ cho việc xây dựng hệ thống cung cấp nước sinh hoạt và xử lý vệ sinh môi trường tại khu tái định cư bản Sắt, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, với tổng kinh phí dự án là 55.000 USD, trong đó nguồn vốn hỗ trợ từ Quỹ QIP của Bộ Ngoại giao Ấn Độ (MEA) là 50.000 USD và đóng góp của người hưởng lợi (bằng vật liệu, công lao động) tương đương 5.000 USD. Theo đó, dự án xây dựng một hệ thống dẫn nước sinh hoạt tự chảy từ núi cao về đến khu tái định cư với chiều dài 1,5km, gồm đập dâng nước, hố thu nước, bể lọc chậm, bể lọc điều hòa, mạng lưới ống cấp nước và đấu nối vào nhà dân, trường học. Đồng thời, dự án xây dựng 34 nhà tắm/nhà vệ sinh khép kín và bồn chứa nước cho 34 hộ gia đình đồng bào Vân Kiều ở bản Sắt, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh, góp phần cung cấp đủ nước sinh hoạt cho 34 hộ đồng bào dân tộc thiểu số với 152 nhân khẩu của bản Sắt, điểm trường mầm non và tiểu học tại bản; đồng thời, giúp phòng ngừa bệnh tật, bảo đảm sức khỏe, giúp đồng bào bản Sắt ổn định cuộc sống.

Ngày 02/10/2021, Đại sứ quán Ấn Độ đã ký bản ghi nhớ giữa Đại sứ quán Ấn Độ và chính quyền tỉnh Yên Bái về dự án tác động nhanh tại huyện Văn Chấn để xây dựng kênh mương nội đồng tại thôn Ao Sen, xã Đồng Khê, huyện Văn Chấn nhằm mang lại kết quả nhanh chóng, rõ rệt và lợi ích trực tiếp cho cộng đồng, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao phúc lợi cho cộng đồng, tạo động lực mới cho hợp tác giữa hai chính phủ trong khuôn khổ hợp tác sông Mekong và sông Hằng.

Vấn đề hạ tầng giáo dục, đào tạo, hạ tầng phúc lợi xã hội ở tuyến cơ sở những địa bàn khó khăn của Việt Nam cũng được Chính phủ Ấn Độ hết sức quan tâm.

Ngày 22/10/2021, Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đã ký bản ghi nhớ giữa Đại sứ quán Ấn Độ với chính quyền tỉnh Lào Cai về Dự án xây dựng phòng học cho trường mầm non Trung Chải, Sa Pa thuộc chương trình QIP của Chính phủ Ấn Độ.

Năm 2021, Chính phủ Ấn Độ viện trợ không hoàn lại cho tỉnh Khánh Hòa thông qua tài trợ triển khai 01 dự án tác động nhanh - Dự án Xây dựng phòng học - Trường Mầm non Vạn Thạnh tại thôn Đầm Môn, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa với diện tích 120m2 bao gồm khu vệ sinh, kho, hiên phơi khép kín và hành lang. Dự án đã được khởi công vào ngày 18/3/2022.

Chính phủ Ấn Độ cũng tài trợ dự án tác động nhanh cho tỉnh Hà Tĩnh để xây dựng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Khắc Viện tại xã An Hòa Thịnh, huyện Hương Sơn với tổng số tiền hơn 1,5 tỷ đồng, trong đó, vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Ấn Độ từ QIP là 50.000 USD (hơn 1,15 tỷ đồng), số tiền còn lại là nguồn đối ứng từ ngân sách huyện Hương Sơn.

Tại tỉnh Nghệ An, Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam tài trợ cho dự án “Xây dựng Thư viện Xanh (Thư viện mới) trường tiểu học Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An” từ nguồn QIP của Chính phủ Ấn Độ với tổng số tiền là 50,000 USD. Dự án này có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, tạo điều kiện cho các thầy, cô, học sinh của Trường tiểu học Làng Sen có cơ hội được tiếp cận, nghiên cứu, tham khảo tài liệu, kiến thức thuận lợi, nhanh chóng và hiệu quả giúp nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đóng góp vào công tác giảng, dạy và giáo dục trẻ em tại địa phương.

Tại Thừa Thiên Huế, Chính phủ Ấn Độ tài trợ cho dự án Hỗ trợ xây dựng lớp học tại Trường mầm non Xuân Dương, xã Quảng An, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế thông qua chương trình QIP với tổng giá trị tài trợ là 50.000 USD.

Tại tỉnh Quảng Ninh, Chính phủ Ấn Độ thông qua dự án QIP đã tài trợ cho Dự án xây dựng Khu nhà ở chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng người già, người khuyết tật. Công trình đã được hoàn thành sau hơn 5 tháng thi công, với quy mô xây mới khu nhà ở 1 tầng với 5 phòng khép kín cùng các công trình phụ trợ, diện tích trên 250m2. Công trình này góp phần hoàn thiện cơ sở vật chất tại Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Quảng Ninh, nhờ đó Trung tâm có khả năng nâng công suất tiếp nhận và chăm sóc, trợ giúp thêm 18 đến 20 người cao tuổi, người khuyết tật có nhu cầu sử dụng dịch vụ, góp phần đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Hiệu quả, ý nghĩa của các dự án tác động nhanh do Chính phủ Ấn Độ tài trợ

Các dự án tác động nhanh mà Chính phủ Ấn Độ tài trợ cho Việt Nam là điển hình hợp tác Việt Nam - Ấn Độ hướng tới con người theo tinh thần định hướng phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ được khẳng định giữa Thủ tướng hai nước trong Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về hòa bình, thịnh vượng và người dân tại Hội đàm trực tuyến ngày 21/12/2020. Tuyên bố tầm nhìn chung khẳng định: “Ghi nhận vai trò quan trọng của quan hệ đối tác phát triển nhằm đem lại lợi ích cụ thể và đa dạng cho cộng đồng tại các địa phương, đóng góp vào việc hoàn thành các Mục tiêu Phát triển bền vững, Ấn Độ sẽ tiếp tục tăng cường hỗ trợ phát triển và xây dựng năng lực cho các địa phương của Việt Nam, trong đó có mở rộng các dự án tác động nhanh (QIP) trong khuôn khổ hợp tác sông Mê Công - sông Hằng và các chương trình của Cơ quan Hợp tác kỹ thuật và kinh tế Ấn Độ (ITEC) và ITEC số (e-ITEC) trong nhiều lĩnh vực”[1].

Tính đến nay, tổng số các dự án tác động nhanh (QIP), với giá trị 50.000 USD/dự án, được triển khai trong khuôn khổ phát triển thuộc Chương trình Hợp tác sông Mê Công - sông Hằng (MGC) do Chính phủ Ấn Độ tài trợ đã đạt con số 37 dự án, triển khai ở 33 tỉnh, thành phố của Việt Nam. Các dự án phát triển nhanh được triển khai một cách hết sức khẩn trương, nhanh chóng, hiệu quả, thiết thực. Các cơ sở hạ tầng do Chính phủ Ấn Độ hỗ trợ xây dựng đã mang lại những lợi ích trực tiếp cho cộng đồng địa phương; góp phần vào nỗ lực của Việt Nam trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Tại Hội Nghị Thượng đỉnh trực tuyến giữa Thủ tướng Ấn Độ và Thủ tướng Việt Nam được tổ chức vào ngày 21/12/2021, Chính phủ Ấn Độ đã cam kết nâng số dự án tác động nhanh cho Việt Nam hằng năm từ 5 dự án lên 10 dự án với quan điểm các dự án nhỏ nhưng mang lại lợi ích thiết thực và nhanh chóng cho các cộng đồng dân cư tuyến cơ sở.

Việt Nam đánh giá cao những lợi ích mà các dự án này mang lại. Mặc dù là dự án nhỏ, nhưng được triển khai trong giai đoạn ngắn, khẩn trương, nhanh chóng nên có tác động nhanh, trực tiếp, mang lại lợi ích thiết thực đối với cộng đồng cư dân các vùng sâu và vùng khó khăn của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giáo dục cơ bản, đường xá, tưới tiêu và cấp nước, đóng góp vào nỗ lực phát triển kinh tế - xã hội của chính quyền các địa phương. Ghi nhận thành công của chương trình Dự án Tác động nhanh (QIP) tại Việt Nam, Đại sứ Ấn Độ Pranay Verma đã khẳng định tính hữu dụng của chương trình trong việc mang lại những chuyển biến nhanh tại tuyến cơ sở. Đồng thời, sự hợp tác giữa Đại sứ quán và Chính quyền của các địa phương trong việc triển khai đúng tiến độ các dự án này thể hiện sức mạnh của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Ấn Độ và Việt Nam, đóng góp vào nỗ lực chung trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ sẽ tổ chức buổi Thông tin chuyên đề: “Hợp tác Việt Nam - Ấn Độ trong các dự án Tác động nhanh do chính phủ Ấn Độ tài trợ tại Việt Nam”, từ 9h30 sáng thứ 5, ngày 8 tháng 9 năm 2022, tại hội trường tầng 7 nhà A18, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Buổi thông tin chuyên đề do Bà Mini Kumam, bí thư thứ nhất phụ trách kinh tế thương mại, Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội làm báo cáo viên. Trân trọng kính mời các nhà khoa học quan tâm đến chủ đề này tham dự buổi thông tin khoa học.

Chú thích ảnh: Buổi ký kết biên bản thực hiện dự án tác động nhanh giữa phía đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam và Phòng Giáo dục và Đào tạo UBND huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa (Nguồn: Sơ Ngoại vụ Khánh Hòa)

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Tác giả: TS Nguyễn Thị Phương Thảo, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ (Tổng hợp từ các nguồn: chinhphu.vn; indembassyhanoi.gov.vn; sngv.khanhhoa.gov.vn; baoquocte.vn; nhandan.vn; vietnam.vn)

 

[1] Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về hòa bình, thịnh vượng và người dân.

Bình luận của bạn