cis_banner_final_en.png
Làm báo và quản lý tòa soạn trong đại dịch Covid-19: thay đổi để tồn tại

24/10/2020


Làm báo và quản lý tòa soạn trong đại dịch Covid-19: thay đổi để tồn tại

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu tham luận của đồng chí Nguyễn Khánh Chi, Phó Tổng biên tập báo Vietnam News, Thông tấn xã Việt Nam. Tham luận được trình bày tại Tọa đàm Khoa học "Báo chí truyền thông trong đại dịch Covid-19", do Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ tổ chức ngày 22/10/2020.


Đại dịch Covid-19 bùng phát. Ngay khi những thông tin đầu tiên về chủng virus mới xuất hiện ở Vũ Hán, Trung Quốc được công bố vào đầu tháng 12 năm 2019, không ai trong chúng ta có thể hình dung những thay đổi mà nó sẽ đem lại cho toàn thế giới.

Chúng tôi những người làm báo cũng chỉ biết rõ một điều: thông tin nhanh nhất, kịp thời nhất và chính xác nhất những diễn biến của đại dịch Covid-19 cũng như các hoạt động nhằm hạn chế sự lây lan của virus SARS-CoV-2.

Tuy nhiên Covid-19 đã làm thay đổi cách thức làm báo hay nói cách khác chúng tôi buộc phải thay đổi, sáng tạo để thích nghi với thực tế mới này.

Những ngày đầu tháng 3, khi dịch bùng phát phức tạp ở thủ đô Hà Nội và các biện pháp giãn cách xã hội được thực hiện nghiêm ngặt, điều chúng tôi làm ngay và luôn là chuyển toàn bộ công tác phóng viên/biên tập viên, điều hành quản lý chuyên môn từ chế độ làm việc trực tiếp tại tòa soạn sang gián tiếp từ xa thông qua các ứng dụng và nền tảng công nghệ.

Trong thời đại Công nghệ 4.0, làm việc từ xa không còn mới lạ mà đã từng được áp dụng ở nhiều nơi trên thế giới. Làm việc từ xa yêu cầu phóng viên vẫn đảm bảo đúng các quy trình tác nghiệp lấy tin, tham dự các cuộc họp, phỏng vấn, đi thực tế nhưng thay vì đến tòa soạn thì có thể ngồi bất cứ đâu để hoàn thành sản phẩm và gửi lên hệ thống của tòa soạn sớm nhất. Ngoài ra,trước diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh, chúng tôi liên tục yêu cầu các phóng viên cần báo cáo lãnh đạo cơ quan khi tác nghiệp hoặc đến nhưng nơi có nguy cơ dịch như bệnh viện, khu cách ly, sân bay, nhà ga… và đặc biệt phải trang bị những thiết bị bảo vệ cần thiết như khẩu trang, dung dịch sát khuẩn, đồ bảo hộ khi tác nghiệp tại các cùng có nguy cơ và nguy cơ cao hoặc phải tự cách ly, thường xuyên theo dõi sức khỏe sau khi tác nghiệp tại những nơi này.

Nhưng việc cho phép toàn bộ gần 50 phóng viên, biên tập viên cùng lúc làm việc từ xa lại đặt ra cho BBT một câu hỏi không dễ trả lời ngay lập tức bởi việc này cũng chưa từng xảy ra đối với một tòa soạn báo gần tròn 30 năm hoạt động.

Làm thế nào để đảm bảo hiệu quả của một tờ báo đối ngoại hàng đầu quốc gia khi đến một nửa số việc sẽ là chỉ đạo và điều hành từ xa? Nhân viên làm ở nhà còn lãnh đạo làm việc tại tòa soạn liệu có hợp lý không? Hơn nữa điều này nếu áp dụng sẽ không công bằng giữa nhân viên trong tòa soạn khi các bộ phận khác như đội làm tin video, hành chính – tổng hợp, kế toán, kinh doanh, kỹ thuật, dàn trang, chuyên gia hiệu đính và kíp trực vẫn phải làm tại tòa soạn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp và khó lường làm từ xa sẽ giảm tối đa mật độ tập trung, tiếp xúc trực tiếp tại tòa soạn cũng như việc di chuyển trên đường và đây cũng là dịp tăng cường ý thức của mọi người tuy nhiên quan trọng nhất là xem quản lý, kỷ luật thế nào và trên hết chính là “an toàn nhưng phải hiệu quả.”

Việc thử nghiệm nhanh chóng được triển khai, các cuộc họp giao ban tin tức vào 10h sáng hàng ngày và toàn bộ nghiệp vụ cũng như việc trao đổi thông tin được thực hiện online qua các kênh như điện thoại, tin nhắn trên Facebook và các ứng dụng khác như viber, zalo,v.v…Đi cùng với đó là việc đặt ra chế tài, kỷ luận cụ thể cho từng bộ phận.

Ngoài thay đổi phương thức làm việc, chúng tôi cũng thay đổi cách xử lý và truyền tải nội dung thông tin. Các ca làm việc được phân công để luôn bám sát, cập nhật những thông tin mới nhất từ các nguồn tin. Những thông tin nóng được chia sẻ ngay lập tức trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Twitter, Instagram, v.v…cả đội ngũ phóng viên, biên tập viên người Việt và chuyên gia hiệu đính người nước ngoài phối kết hợp chặt chẽ, không kể sáng sớm hay đêm khuya để đảm báo có tin là Việt Nam News phải là một trong những nơi đầu tiên phát ra bằng tiếng Anh.

Hiểu rõ vai trò của mình, chúng tôi cũng tăng cường tuyến bài bình luận nêu bật những nỗ lực, quyết tâm của Đảng, chính phủ và cả nhân dân Việt Nam trong công tác chống dịch, đồng thời góp phần phản bác những thông tin giả, thông tin sai sự thật về tình hình dịch cũng như tinh thần chống dịch của Việt Nam. Những chuyên gia nước ngoài không chỉ làm công tác hiệu đính đơn thuần, mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất, chia sẻ thông tin, viết những bài báo nêu bật tinh thần chống dịch của Việt Nam dưới con mắt của người nước ngoài nhằm lan tỏa thông điệp Việt Nam đã, đang và sẽ làm tốt nhất những gì có thể vì sự an toàn của cộng đồng.

Ngừng xuất bản

Ngày 30 tháng 3, Tổng Biên tập báo Việt Nam News đưa ra một thông báo nhanh và ngắn gọn: Tòa soạn sẽ tạm ngừng phát hành báo in trong 15 ngày kể từ ngày 01/04/2020. Thông báo được đưa ra sau khi một nữ phóng viên của Việt Nam News được xác nhận dương tính với virus SARS-CoV-2.

Thông báo chưa hề có tiền lệ đối với một tờ báo đối ngoại quốc gia hàng ngày bằng tiếng Anh của Thông tấn xã Việt Nam. Nhưng đó cũng là một thông báo nhận được sự đồng thuận của toàn bộ nhân viên tòa soạn, cả người Việt Nam và chuyên gia hiệu đính người nước ngoài bởi giữa lúc giãn cách xã hội đang được thực hiện nghiêm thì việc đảm bảo cho toàn bộ nhân viên từ cán bộ đến những người phát hành, đưa báo là vô cùng cần thiết. Hơn nữa, các kênh thông tin trên nền tảng công nghệ mà Việt Nam News sở hữu sẽ là dịp phát huy hiệu quả và sức mạnh truyền tải thông tin của mình.

Với hai ấn phẩm báo in, báo ngày và báo tuần Việt Nam News, trang web chính https://vietnamnews.vn, với gần 2 triệu người truy cập và gần 10 triệu view trong 8 tháng đầu năm 2020; và chuyên trang http://bizhub.vn về kinh tế và http://ovietnam.vn/ về văn hóa, du lịch và giải trí, báo Việt Nam News hiện vẫn là nhật báo bằng tiếng Anh duy nhất ở Việt Nam, phục vụ bạn đọc là người nước ngoài nói tiếng Anh ở Việt Nam và hơn 200 nước. Đặc biệt, VNS sở hữu kênh Facebook với hơn 50.000 người theo dõi. Giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 8 với hai đợt dịch liên tiếp, Việt Nam News sản xuất gần 2.000, cùng khoảng 2.300 ảnh và 50 videos.

Phải nói rằng do ảnh hưởng của Covid-19, khi lượng truy cập tương tác trên các nền tảng công nghệ tăng đáng kể thì thị phần báo in của Việt Nam News cũng chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng. Đây cũng là xu thế tất yếu và không tránh khỏi khi ngay cả nước có nền báo chí khổng lồ như Trung Quốc, Anh, Ấn thì sản lượng báo in cũng sụt giảm đáng kể.

Tuy nhiên, đây là cơ hội để hoạt động sản xuất báo in truyền thống phải cải tổ, đổi mới chính mình để giữ vững thị phần và để “báo in không bao giờ chết”./.

Nguyễn Khánh Chi, Phó Tổng biên tập báo Vietnam News, TTXVN

Đọc thêm về
Bình luận của bạn