cis_banner_final_en.png
Các tầng lớp trung lưu Ấn Độ: Văn hóa chính trị và kinh tế mới nổi (Phần 1)

21/01/2016


Các tầng lớp trung lưu Ấn Độ: Văn hóa chính trị và kinh tế mới nổi (Phần 1)

Tầng lớp trung lưu đã trở thành một phạm trù lịch sử và xã hội học quan trọng ở Ấn Độ hiện đại. Ý tưởng Ấn Độ là một quốc gia dân tộc và dân chủ hiện đại đã được hình dung và đặt nền tảng bởi các tầng lớp trung lưu mới nổi trong giai đoạn cuối thời kỳ thực dân Anh cai trị khu vực tiểu lục địa. Sự lãnh đạo của tầng lớp trung lưu trong phong trào dân tộc của Ấn Độ cũng tạo các giá trị nền tảng cho đất nước mới độc lập sau khi chế độ thực dân kết thúc. Trong hai thập kỷ qua, tầng lớp trung lưu Ấn Độ đã được tán dương bởi những thành tựu kinh tế của nó trong nền kinh tế toàn cầu mới. Nó cũng đã được mở rộng về quy mô, cung cấp cơ sở thị trường quan trọng cho quá trình tăng trưởng kinh tế và ổn định chính trị dân chủ.


Các tầng lớp trung lưu Ấn Độ: Văn hóa chính trị và kinh tế mới nổi*

Surinder S. Jodhka / Aseem Prakash**

Bối cảnh kinh tế vĩ mô

          Với dân số gần 1,2 tỷ, Ấn Độ là nền dân chủ lớn nhất thế giới hiện nay. Bất chấp vị trí của nó trong cái gọi là Thế giới Thứ ba, một phần miền Nam đang phát triển, Ấn Độ đã nổi lên như một trong những nền kinh tế sôi động nhất và phát triển nhanh chóng trong hai thập kỷ qua, với tỷ lệ tăng trưởng hàng năm đều đặn từ 7-9%. Ngay cả khi các nền kinh tế phương Tây gặp phải suy thoái kinh tế trong những năm gần đây thì kinh tế Ấn Độ vẫn tiếp tục tăng trưởng mạnh hơn 5%. Việc Ấn Độ hiện nay đang ngày càng bắt kịp với các nước như Trung Quốc, Brazil hoặc Nam Phi và các cường quốc kinh tế mới nổi của thế giới là điều không phải ngạc nhiên.

          Ấn Độ đương đại cũng là vùng đất của những mâu thuẫn. Mặc dù nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng và chính trị dân chủ mạnh mẽ nhưng nó vẫn là quê hương của một số lượng rất lớn người dân nghèo, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào khác về số lượng tuyệt đối. Mặc dù quá trình tăng trưởng kinh tế đã cho phép Ấn Độ giảm nghèo, cả về tuyệt đối cũng như tương đối, nhưng bất bình đẳng xã hội vẫn tiếp tục gia tăng tại Ấn Độ.

          Giữa tất cả những điều này, Ấn Độ cũng nhìn thấy một sự mở rộng dần dần số lượng những người có thể được mô tả như là tầng lớp trung lưu hoặc các nhóm có thu nhập trung bình. Các chuyên gia cho rằng, quá trình tăng trưởng kinh tế, về cơ bản, đã làm thay đổi cơ cấu xã hội của Ấn Độ, từ một xã hội đặc trưng bởi “sự tương phản rõ nét giữa một nhóm ưu tú nhỏ và một số lượng lớn người nghèo khó, trở thành một xã hội với các tầng lớp trung gian đáng kể”[1]. Mặc dù không có sự thay đổi đột ngột nào, nhưng tầng lớp trung lưu Ấn Độ đã phát triển về kích thước trong các thế kỷ qua, đặc biệt là sau khi giành độc lập, thoát khỏi sự cai trị thuộc địa. Tuy nhiên, tầng lớp trung lưu Ấn Độ cũng đã chứng kiến ​​một sự thay đổi về chất đầu những năm 1990 với sự ra đời của cải cách kinh tế và hội nhập ngày càng cao của nền kinh tế Ấn Độ vào thị trường toàn cầu. Cải cách kinh tế cùng quá trình toàn cầu hóa đã làm thay đổi khá cơ bản định hướng của nền kinh tế Ấn Độ. Từ một vùng đất được biết đến như là cộng hòa làng xã và cộng đồng nông nghiệp, Ấn Độ bắt đầu mọc lên các thành phố xunh quanh, cùng với sự năng động đầy sức sống và các tầng lớp trung lưu. Các thành viên có học vấn và tay nghề của tầng lớp này được so sánh với những cá nhân ưu tú nhất trên thế giới ngày nay về mặt thành tích và năng lực thể hiện của họ trong nền kinh tế "mới". Thậm chí nếu họ chỉ là một tỉ lệ nhỏ trong tổng dân số, thì con số tuyệt đối của tầng lớp trung lưu Ấn Độ sẽ vượt quá tổng dân số của nhiều quốc gia phát triển phương Tây. Họ tạo ra một nền tảng thị trường và không gian văn hóa khả thi cho tư bản toàn cầu hoạt động và phát triển ở Ấn Độ.

          Đánh giá về kích thước của tầng lớp này có sự thay đổi đáng kể. Tùy thuộc vào phương pháp tính toán, kích thước của nó dao động từ 10 đến 30% dân số Ấn Độ. Tuy nhiên, mặc dù có những thay đổi trong phương pháp luận nhưng không ai phủ nhận một thực tế là, trong những năm qua, tầng lớp trung lưu Ấn Độ đã phát triển cả về quy mô và ảnh hưởng, và giờ đây số lượng tuyệt đối của họ là khá lớn. Ví dụ, theo một cuộc khảo sát mẫu thực hiện bởi Hội đồng Quốc gia về nghiên cứu kinh tế ứng dụng trong các năm 2007-2008, Ấn Độ có 126 triệu hộ gia đình (không phải người) thuộc loại thu nhập trung bình, những hộ kiếm được khoảng từ 3.830 đến 22.970 USD hàng năm[2]. Theo một ước tính của Ngân hàng Phát triển Châu Á năm 2005, Ấn Độ đã có 214 triệu người có mức chi tiêu mỗi ngày từ 2-4 USD, 43,5 triệu người khác có chi tiêu mỗi ngày từ 4 đến 10 USD và 4,7 triệu người có mức chi tiêu trong khoảng 10 đến 20 USD [3]. Một ước tính gần đây của Kannan và Raveendran đã đưa ra con số những người thu nhập tầm trung của Ấn Độ rơi vào khoảng 19% tổng dân số Ấn Độ