Ấn Độ - Nga kích hoạt thỏa thuận hậu cần quân sự RELOS

Thư viện

Copy

Ấn Độ và Nga vừa đưa vào vận hành thỏa thuận Hỗ trợ Hậu cần Tương hỗ (RELOS), cho phép hai bên triển khai binh sĩ, tàu chiến và máy bay trên lãnh thổ của nhau. Đây được xem là bước đi sâu nhất từ trước tới nay trong hợp tác quốc phòng song phương, phản ánh mức độ gắn kết chiến lược ngày càng lớn giữa hai nước.

09:00 29-04-2026 Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Nga và Ấn Độ đã chính thức kích hoạt thỏa thuận quốc phòng RELOS, văn kiện được ký từ năm ngoái nhưng chỉ mới công bố đầy đủ chi tiết trong tuần này sau khi được phía Nga phê chuẩn. Thỏa thuận có hiệu lực từ ngày 12/1, thời hạn 5 năm và có thể gia hạn trên cơ sở đồng thuận của hai bên.

Điểm đáng chú ý nhất của RELOS là lần đầu tiên Ấn Độ cho phép một quân đội nước ngoài tạm thời hiện diện trên lãnh thổ của mình. Theo nội dung thỏa thuận, hai nước có thể bố trí tối đa 3.000 quân, 5 tàu chiến và 10 máy bay quân sự trên lãnh thổ của nhau. Cùng với đó, hai bên được phép sử dụng căn cứ quân sự, cảng biển và sân bay của đối phương trong cả thời bình lẫn thời chiến.

RELOS được đàm phán suốt 8 năm và được ký tại Moscow vào tháng 2 năm ngoái. Theo Điện Kremlin, mục tiêu của thỏa thuận là xác lập quy trình triển khai đội hình quân sự, ghé cảng của tàu chiến và sử dụng không phận, hạ tầng sân bay cho máy bay quân sự của mỗi bên. Trên thực tế, hiệp định cũng tạo khuôn khổ cho một loạt dịch vụ hậu cần như tiếp nhiên liệu, sửa chữa, cung ứng vật tư cho tàu chiến và máy bay.

Đối với hải quân, thỏa thuận bao gồm quyền tiếp cận cảng, tiếp tế thực phẩm, nước và các nguồn lực kỹ thuật. Với lực lượng không quân, RELOS cho phép hỗ trợ kiểm soát không lưu, dẫn đường, an ninh máy bay, nhiên liệu, chất bôi trơn và bảo dưỡng kỹ thuật. Ngoài ra, hai bên còn có thể tăng cường huấn luyện chung và phối hợp trong các nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa.

Giới phân tích cho rằng RELOS mang lại lợi ích chiến lược rõ rệt cho cả Moscow và New Delhi. Với Nga, thỏa thuận giúp nước này có thêm “cửa ngõ” tiến ra Ấn Độ Dương - khu vực Moscow vốn chưa có căn cứ hay hạ tầng quân sự đáng kể nào. Ngược lại, Ấn Độ có thêm khả năng tiếp cận các tuyến đường biển và cảng ở vùng Bắc Cực, Viễn Đông của Nga, từ đó mở rộng không gian hoạt động chiến lược.

Thỏa thuận cũng cho phép tàu chiến và máy bay Nga duy trì hiện diện lâu hơn tại Ấn Độ Dương, khu vực đang trở thành điểm nóng cạnh tranh địa chiến lược. Một số chuyên gia nhận định đây không chỉ là một hiệp định “thời chiến”, mà còn là một cơ chế linh hoạt trong bối cảnh trừng phạt và sức ép quốc tế đối với Nga sau xung đột Ukraine.

Về phía Ấn Độ, RELOS được coi là bước chuyển từ quan hệ mua bán vũ khí đơn thuần sang hợp tác vận hành - hậu cần sâu hơn. Điều này giúp New Delhi tăng tính tương tác với hệ thống quân sự Nga, vốn vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong kho khí tài của Ấn Độ. Đồng thời, thỏa thuận được xem là một cách để Ấn Độ đa dạng hóa rủi ro, giảm phụ thuộc vào các mạng lưới hậu cần do phương Tây chi phối, trong khi vẫn duy trì quan hệ chiến lược với Moscow.

Trong bối cảnh Ấn Độ đang nỗ lực cân bằng giữa việc đa dạng hóa nguồn cung quốc phòng và duy trì hợp tác truyền thống với Nga, RELOS cho thấy New Delhi không cắt đứt mà đang tái định hình cách thức gắn kết với Moscow. Đây cũng là tín hiệu cho thấy quan hệ Ấn Độ - Nga tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong chính sách đối ngoại của hai nước, bất chấp những biến động lớn của môi trường quốc tế hiện nay.