Ngày tôi nhận nhiệm sở Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ, Trưởng đoàn Ngoại giao, Đại sứ Dominique, vừa bắt tay vừa đùa: "Chắc ông phạm lỗi gì nên mới bị cử sang đây?". Rồi ông nhìn tôi cười: "Có lẽ lúc này ông đang buồn. Nhưng rồi ông sẽ yêu đất nước này. Tôi tin rằng đến ngày rời Ấn Độ, người khóc sẽ chính là ông".

Khi ấy tôi chỉ coi đó là câu nói vui của một nhà ngoại giao kỳ cựu. Nhưng nhiều năm sau, tôi hiểu rằng ông đã đúng.

Tôi yêu Ấn Độ không chỉ vì tình cảm, mà còn vì đây là một đất nước chứa đựng những cơ hội phát triển khổng lồ cho Việt Nam.

Sau lễ trình Quốc thư, một người bạn Ấn Độ tên Kumar đến chúc mừng tôi. Ông kể vừa từ Thổ Nhĩ Kỳ trở về sau chuyến khảo sát địa điểm tổ chức đám cưới cho con trai. Tôi tò mò hỏi vì sao phải cầu kỳ đến vậy.

Ông cười: "Người Ấn Độ có thể tiết kiệm cả đời cho một đám cưới. Với chúng tôi, đó là dấu ấn quan trọng nhất của cuộc đời".

Câu chuyện ấy khiến tôi nghĩ ngay đến Việt Nam. Tôi mời ông sang khảo sát tại Phú Quốc. Và tháng 3/2019, đám cưới tỷ phú Ấn Độ đầu tiên đã diễn ra tại đây.

Sự kiện ấy không chỉ là một lễ cưới xa hoa. Nó đã góp phần thay đổi cách người Ấn nhìn về Việt Nam, đồng thời mở ra một cánh cửa mới cho hợp tác du lịch giữa hai nước.

Để đưa hàng trăm khách mời sang Việt Nam, chúng tôi hỗ trợ thuê hai chuyến bay charter (thuê trọn gói) của Vietjet Air, một khởi hành từ Delhi và một từ Mumbai.

Chính từ đó, tôi hiểu rằng: quan hệ giữa hai quốc gia không thể phát triển mạnh nếu không có đường bay thẳng. Tôi đã kiên trì làm việc với hàng chục hãng hàng không. Cuối cùng chỉ có IndiGo đồng ý mở đường bay thẳng đầu tiên Kolkata – Hà Nội.

Đó là một quyết định đầy tầm nhìn. Và có lẽ cũng không phải ngẫu nhiên mà ngày nay, cứ 10 máy bay dân dụng hoạt động tại Ấn Độ thì có tới 6 chiếc thuộc về IndiGo.

Nhưng ngay khi đường bay vừa hình thành, đại dịch Covid-19 bùng nổ.

Các chuyến bay thương mại buộc phải dừng lại. Song chính những phi công đầu tiên từng bay đến Việt Nam ấy lại trở thành những người mở đường cho các chuyến bay giải cứu, đưa người Việt về nước và đưa công dân Ấn Độ hồi hương trong giai đoạn khó khăn nhất của đại dịch.

Điều khiến tôi xúc động hơn cả là, ngay giữa đỉnh dịch, Chính phủ Ấn Độ vẫn quyết định chuyển giao vaccine và thuốc sang Việt Nam. Tôi vẫn nhớ cảm giác đứng tại sân bay Gandhi khi nhìn những kiện vaccine đầu tiên được chuyển lên máy bay để tới Việt Nam.

Nhưng có lẽ khoảnh khắc xúc động nhất là khi Tư lệnh Hải quân Ấn Độ quyết định điều một tàu chiến chở oxy y tế sang hỗ trợ TPHCM trong những ngày sinh tử của đại dịch.

Tác giả (ngoài cùng bên trái) tại sân bay Gandhi cạnh chiếc máy bay vận chuyển vaccine và thuốc của Chính phủ Ấn Độ sang Việt Nam (Ảnh: TGCC).

Trong quá khứ, ngay cả khi còn rất khó khăn, Ấn Độ cũng nhiều lần chia sẻ với Việt Nam từ những toa tàu, giống lúa đến bò sữa.

Trong chiến tranh, Ấn Độ luôn đứng về phía Việt Nam. Với nhiều người dân Ấn, Việt Nam là biểu tượng của hòa bình, ý chí độc lập và sự hy sinh.

Hôm nay, tôi thực sự xúc động và tự hào khi chứng kiến Tổng thống và Thủ tướng Ấn Độ cùng chủ trì nghi lễ cấp cao nhất trong lễ đón chính thức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước Ấn Độ.

Đằng sau tiếng đại bác, tiếng vó ngựa, quân nhạc và những nghi lễ trang trọng ấy là một thông điệp rất rõ ràng: Việt Nam là một người bạn đáng tin cậy và là một trụ cột quan trọng trong chính sách hướng Đông của Ấn Độ.

Sau 10 năm kể từ khi Việt Nam - Ấn Độ thiết lập "Đối tác Chiến lược Toàn diện", quan hệ hai nước đã được nâng lên một tầm cao mới với một cụm từ chưa từng xuất hiện chính thức trước đây trong hệ thống quan hệ đối ngoại của Việt Nam: "Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường".

Nền tảng của mối quan hệ ấy không chỉ nằm ở lịch sử, mà còn ở sự tương đồng văn hóa và niềm tin chính trị sâu sắc giữa hai dân tộc. Ngày nay, mỗi năm Việt Nam có hàng chục nghìn Phật tử, du khách hành hương đến Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya) ở bang Bihar. Có lẽ không quốc gia nào trên thế giới sở hữu một thánh địa mà triết lý của nó lại hiện diện sâu sắc đến vậy trong đời sống tinh thần của người Việt Nam.

Là một cường quốc, nhưng trong lịch sử hiện đại, Ấn Độ chưa từng theo đuổi con đường xâm lược hay áp đặt. Từ chính sách Không liên kết trước đây đến "Con đường Trung đạo" ngày nay, Ấn Độ luôn lựa chọn đối thoại, cân bằng và tôn trọng độc lập dân tộc. Đó cũng chính là nền tảng để Việt Nam và Ấn Độ xây dựng lòng tin chiến lược đặc biệt.

Việt Nam hôm nay đang bước vào "kỷ nguyên vươn mình" với khát vọng toàn cầu mạnh mẽ. Thật thú vị khi thấy Ấn Độ là một trong những quốc gia đầu tiên mà các tập đoàn lớn của Việt Nam như VinFast, Vietjet Air, FPT hay Trung Nguyên Legend đang hiện diện và phát triển mạnh mẽ.

Tương lai quan hệ Việt Nam – Ấn Độ chắc chắn sẽ còn rất rực rỡ, vì hòa bình, hạnh phúc và thịnh vượng của nhân dân hai nước.

Tác giả: Ông Phạm Sanh Châu từng giữ chức Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, đặc phái viên của Thủ tướng Chính phủ về các vấn đề UNESCO.

Ông cũng từng giữ nhiều chức vụ quan trọng về ngoại giao, trong đó có Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO; đại diện của Chủ tịch nước Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ (2000-2003); Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Đại Công quốc Luxembourg và Trưởng đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu; Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan (2018-2022). Hiện ông là Giám đốc điều hành VinFast Ấn Độ.

Nguồn: Dân trí