Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức diễn đàn đối thoại trong bối cảnh quốc tế đầy bất định hiện nay. Ông cho rằng, khi thế giới ngày càng phân mảnh, hòa bình và ổn định cần được vun đắp thông qua đối thoại, hợp tác và các nỗ lực ngoại giao bền bỉ.

Trong bối cảnh đó, các cơ chế ngoại giao Kênh 2 (Track 2, kênh học giả) như Amity Circle đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm và đưa ra các khuyến nghị chính sách thiết thực. Ông cũng bày tỏ kỳ vọng phiên giao lưu sẽ là không gian trao đổi cởi mở, nơi các thế hệ nhà ngoại giao có thể cùng học hỏi và đóng góp cho các vấn đề chung của khu vực.

Đại diện Amity Circle, Tiến sĩ Marty Natalegawa, Nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia đã giới thiệu về mạng lưới này như một diễn đàn quy tụ các cựu quan chức chính sách cấp cao trong khu vực, với những quan điểm đa dạng nhưng cùng chia sẻ niềm tin vào sức mạnh của ngoại giao và đối thoại. Từ thực tiễn hoạt động ngoại giao nhiều năm, ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh hiện nay, ngoại giao là công cụ quản lý xung đột, phương thức xây dựng lòng tin và tạo dựng các nền tảng hợp tác lâu dài.

Nội dung xuyên suốt được đề cập tại Hội nghị là bức tranh quốc tế và khu vực đang có nhiều thay đổi sâu sắc. Xu hướng cạnh tranh giữa các nước lớn, sự gia tăng của các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh hay công nghệ mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường hợp tác.

Liên quan đến vai trò của ASEAN, các ý kiến đều thống nhất đánh giá đây là một trong những mô hình hợp tác khu vực thành công nhất trên thế giới. Từ một khu vực từng bị chia rẽ bởi xung đột và khác biệt ý thức hệ, Đông Nam Á đã từng bước xây dựng được môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác thông qua ASEAN.

Ông Shivshankar Menon, nguyên cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ nhấn mạnh rằng, thành công của ASEAN đến từ các cơ chế chính thức và  từ văn hóa đối thoại, sự linh hoạt và cách tiếp cận “các bên cùng thắng” trong ngoại giao khu vực.

Các ý kiến cũng cho rằng, ASEAN đang đứng trước nhiều thách thức mới, đòi hỏi phải tiếp tục củng cố đoàn kết nội khối và nâng cao vai trò trung tâm. Việc duy trì sự cân bằng, thúc đẩy đối thoại và đảm bảo tính bao trùm sẽ là những yếu tố then chốt để ASEAN tiếp tục phát huy vai trò trung tâm.

Đáng chú ý, các phát biểu đều nhấn mạnh vào yếu tố con người trong ngoại giao. Từ những chia sẻ về hành trình nghề nghiệp, kinh nghiệm thực tiễn đến các bài học rút ra, các đại diện đều cho rằng phẩm chất của một nhà ngoại giao bao gồm niềm tin vào đối thoại, khả năng thấu hiểu đối phương, tính linh hoạt và uy tín cá nhân.

Phần thảo luận mở diễn ra sôi nổi với sự tham gia tích cực của các đại biểu và sinh viên. Các thành viên của Amity Circle đã chia sẻ những góc nhìn thực tiễn, nhấn mạnh rằng trong một thế giới ngày càng phức tạp, các nhà ngoại giao cần không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực phân tích và đặc biệt là duy trì tư duy hợp tác. Thảo luận cũng cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của thế hệ trẻ đối với các vấn đề quốc tế, đồng thời khẳng định vai trò của các diễn đàn như vậy trong việc kết nối học thuật với thực tiễn.

Phát biểu bế mạc, Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn đánh giá cao những đóng góp của các thành viên và nhấn mạnh ý nghĩa của phiên giao lưu trong việc tăng cường kết nối giữa Học viện Ngoại giao và Amity Circle. Ông bày tỏ kỳ vọng đây sẽ là khởi đầu cho các hoạt động hợp tác sâu rộng hơn trong tương lai, góp phần thúc đẩy đối thoại và hợp tác khu vực.

Trong một thế giới đang phân mảnh, những “nhịp cầu hữu nghị” như Hội nghị này vô cùng cần thiết, mang ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với hòa bình và thịnh vượng của khu vực.

Bài và ảnh: Nguyễn Hải Linh