Quad: Từ đồng thuận chiến lược đến hợp tác thực chất

Thư viện

Copy

Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và những người đồng cấp Australia, Ấn Độ, Nhật Bản bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20 tại Atlanta (Mỹ) ngày 31/10 tiếp tục khẳng định cam kết của nhóm Bộ tứ (Quad) đối với một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

09:52 07-11-2026 Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Bộ trưởng Ngoại giao các nước Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia tham dự cuộc họp báo chung sau Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Bộ tứ (Quad) tại New Delhi ngày 26/5. (Nguồn: ABC News)

Chương trình nghị sự ngày càng mở rộng cho thấy quyết tâm chuyển hóa đồng thuận chiến lược thành những sáng kiến hợp tác cụ thể, từ an ninh hàng hải đến chuỗi cung ứng và công nghệ trọng yếu.

Tuyên bố chung sau cuộc gặp nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh kinh tế đối với ổn định và thịnh vượng toàn cầu; bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các hành vi cưỡng ép kinh tế; khẳng định cam kết xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu tin cậy; đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb phù hợp với luật pháp quốc tế.

Những cam kết này phản ánh sự mở rộng đáng chú ý trong chương trình nghị sự của Quad. Không chỉ giới hạn ở đối thoại chiến lược hay an ninh hàng hải truyền thống, Nhóm ngày càng chú trọng những nền tảng kinh tế và công nghệ của ổn định khu vực.

Tại Atlanta, bốn nước cam kết hỗ trợ hơn 85 triệu USD cho các công nghệ AI đáng tin cậy tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đồng thời triển khai sáng kiến mới nhằm nhận diện những điểm dễ bị tổn thương trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn.

Trên phương diện an ninh, hợp tác hàng hải cũng được mở rộng theo hướng bao quát hơn. Theo thông tin được công bố sau cuộc gặp, các nước dự kiến lần đầu tổ chức cuộc tập trận chống ngầm Sea Dragon (Rồng Biển) 2027 trong khuôn khổ Sáng kiến Hợp tác giám sát Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Việc tăng cường nhận thức tình hình trên biển cho thấy Quad đang hướng tới khả năng phối hợp sâu hơn trước những thách thức an ninh ngày càng đa dạng.

Tuy nhiên, Quad vẫn tồn tại những giới hạn nhất định. Bốn thành viên cùng chia sẻ lợi ích trong duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ổn định, rộng mở, nhưng vẫn có những khác biệt về ưu tiên chiến lược và cách tiếp cận quan hệ với các nước lớn. Ấn Độ luôn đề cao quyền tự chủ chiến lược, trong khi Australia và Nhật Bản thường có cách tiếp cận an ninh rõ nét hơn. Những khác biệt này đặt ra giới hạn nhất định đối với mức độ liên kết mà nhóm có thể đạt được.

Trong một phân tích trên báo chí gần đây, bà Kelly Grieco, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Stimson (Mỹ) cho rằng những khó khăn của nhóm trong việc tạo ra kết quả cụ thể bắt nguồn từ các khác biệt mang tính cơ cấu về lợi ích quốc gia, chứ không đơn thuần do sự thay đổi trong chính sách của Mỹ.

Có thể khẳng định, Quad đang đứng trước một phép thử trong giai đoạn tới. Sức sống của Nhóm không nằm ở số lượng sáng kiến được công bố hay tần suất các cuộc gặp cấp cao, mà ở khả năng duy trì cam kết chính trị, thu hẹp khác biệt và mang lại lợi ích thiết thực cho các quốc gia trong khu vực.

Cuộc gặp tại Atlanta cho thấy bốn đối tác vẫn giữ quyết tâm cốt lõi. Vấn đề còn lại là biến quyết tâm ấy thành những kết quả bền vững, để Quad không chỉ là diễn đàn tạo dựng đồng thuận chiến lược mà còn trở thành khuôn khổ hợp tác có khả năng đóng góp thực chất cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Nguồn: Báo Quốc tế