Chuyến thăm của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới New Delhi từ ngày 4-5/12/2025, trên danh nghĩa là cho Hội nghị thượng đỉnh Nga-Ấn lần thứ 23, thực chất là một động thái chiến lược nhằm tái định vị quan hệ song phương trong bối cảnh áp lực địa chính trị chưa từng có. Diễn ra sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine và đối mặt với một loạt biện pháp trừng phạt từ phương Tây, chuyến thăm này là minh chứng cho nỗ lực của Moscow nhằm duy trì và củng cố một trụ cột quan hệ đối tác chiến lược then chốt, bất chấp sức ép từ các nước phương Tây.

Về hợp tác năng lượng

Mục tiêu chiến lược hàng đầu của Moscow là bảo đảm thị trường xuất khẩu năng lượng ổn định, đặc biệt là dầu thô, sang Ấn Độ – một đối tác đã trở thành khách hàng lớn nhờ chiết khấu sâu. Tuy nhiên, cú sốc từ các biện pháp trừng phạt thứ cấp của Hoa Kỳ đã khiến cơ cấu nhập khẩu của Ấn Độ biến động, với nhiều nhà máy lọc dầu giảm mua để tránh rủi ro pháp lý và tài chính. Điều này phản ánh nghịch lý cốt lõi: trong khi New Delhi vẫn coi nguồn cung dầu giá rẻ từ Nga là lợi ích kinh tế thiết yếu, họ buộc phải cân nhắc kỹ lưỡng hệ quả chiến lược của việc phụ thuộc vào một nguồn có rủi ro chính trị cao. Do đó, đàm phán về các cơ chế thanh toán và hậu cần bền vững, phi đô la Mỹ, trở thành trọng tâm của cuộc thảo luận, thể hiện nỗ lực chung nhằm "quản lý sự suy giảm" trong dòng chảy thương mại này.

Về hợp tác quốc phòng

Mặc dù Nga vẫn là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất về mặt lịch sử cho Ấn Độ, dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho thấy một xu hướng rõ ràng: tỷ trọng vũ khí Nga trong tổng nhập khẩu quốc phòng của Ấn Độ đã giảm mạnh từ khoảng 72% (2010-2014) xuống còn khoảng 36% (2020-2024). Sự sụt giảm này là hệ quả trực tiếp của chiến lược "Ấn Độ Tự cường" (Atmanirbhar Bharat) và nỗ lực đa dạng hóa nhà cung cấp sang Pháp, Israel và Hoa Kỳ. Trong ngắn hạn, New Delhi vẫn có thể ký kết các hợp đồng bảo trì, nâng cấp hoặc mua sắm bổ sung (như hệ thống phòng không S-400 hoặc máy bay chiến đấu thế hệ mới) để duy trì năng lực của kho vũ khí hiện có. Tuy nhiên, xu hướng chiến lược dài hạn là giảm dần sự phụ thuộc, thay vào đó là thúc đẩy hợp tác chuyển giao công nghệ và liên doanh sản xuất trong nước.

Về thương mại

Kim ngạch thương mại song phương đã tăng trưởng đáng kể, chủ yếu nhờ nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ, và hai bên đặt mục tiêu đạt 100 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này lại làm lộ rõ tính dễ tổn thương của mối quan hệ: nó trở nên quá tập trung vào một mặt hàng nhạy cảm với các cú sốc địa chính trị. Nhận thức được điểm yếu này, cả Moscow và New Delhi đều tìm cách đa dạng hóa hàng hóa thương mại, thúc đẩy xuất khẩu của Ấn Độ trong các lĩnh vực như dược phẩm, nông sản và sản phẩm công nghệ cao, đồng thời đàm phán các thỏa thuận về di chuyển lao động. Thành công của những nỗ lực này sẽ quyết định tính bền vững của khuôn khổ kinh tế song phương.

Chuyến thăm của Tổng thống Putin có khả năng sẽ tạo ra những tuyên bố chính trị mang tính biểu tượng và một loạt thỏa thuận kỹ thuật trong các lĩnh vực như năng lượng hạt nhân dân sự, cơ chế thanh toán và hợp tác khoa học-công nghệ. Tuy nhiên, những động thái này không làm thay đổi động lực cơ bản của mối quan hệ. Ấn Độ, với tư cách là một cường quốc đang lên có lợi ích chiến lược đa chiều, sẽ tiếp tục chính sách đa dạng hóa các đối tác, giảm dần sự phụ thuộc vào Nga trong khi vẫn tối đa hóa các lợi ích thực dụng trước mắt từ quan hệ này.

Do đó, quan hệ Ấn-Nga trong giai đoạn hiện tại có thể được mô tả chính xác nhất là một "quan hệ quản trị suy giảm có tính thực dụng". Cả hai bên đều thừa nhận rằng mối liên kết chiến lược truyền thống đã bị xói mòn và không thể quay lại thời kỳ trước năm 2022, nhưng vẫn cam kết quản lý sự suy giảm đó một cách có trật tự để bảo vệ những lợi ích cốt lõi. Triển vọng tương lai sẽ phụ thuộc vào khả năng của hai nước trong việc chuyển hóa các cam kết chính trị thành các kết quả kinh tế-kỹ thuật cụ thể, đồng thời điều hướng thành công những ràng buộc ngày càng gia tăng từ cấu trúc an ninh quốc tế đang phân cực.