Ấn Độ duyệt dự án 186.000 tỷ rupee gỡ “nút thắt” truyền tải cho năng lượng tái tạo

Thư viện

Copy

Nội các Ấn Độ vừa phê duyệt dự án Hành lang Năng lượng xanh giai đoạn 3 (GEC-III) trị giá 186.405 crore rupee (khoảng 22,3 tỷ USD) nhằm giải tỏa 135 GW năng lượng sạch, giải quyết dứt điểm nghịch lý thiếu điện truyền tải dù sản lượng điện mặt trời liên tục dư thừa.

09:00 07-10-2026 Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Dự án GEC-III đặt mục tiêu hoàn thành vào năm tài chính 2033. Trong tổng mức đầu tư, 136.378 crore rupee (khoảng 19,3 tỷ USD) được phân bổ để xây dựng hệ thống truyền tải nội bang (InSTS) và 50.000 crore rupee (khoảng 5,2 tỷ USD) dành cho hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) với công suất 50 GWh. Đây là lần đầu tiên hợp phần tích trữ pin chuyên dụng được đưa vào chương trình GEC nhằm khắc phục tính gián đoạn của nguồn điện tái tạo và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngoài khung giờ có nắng.

Chính phủ trung ương Ấn Độ sẽ cung cấp khoản hỗ trợ tài chính 54.082 crore rupee (khoảng 5,6 tỷ USD) để bù đắp chi phí truyền tải nội bang, qua đó giảm giá thành điện năng cho người tiêu dùng cuối. Về cơ chế triển khai, các dự án hạ tầng mới sẽ đấu thầu cạnh tranh dựa trên biểu giá theo mô hình Xây dựng - Sở hữu - Vận hành - Bảo trì (BOOM), do các đơn vị truyền tải cấp bang làm đầu mối quản lý; các dự án nâng cấp mạng lưới hiện hữu thực hiện theo phương thức chi phí cộng lợi nhuận.

Động thái can thiệp bằng chính sách này diễn ra khi ngành năng lượng tái tạo của Ấn Độ đối mặt với cuộc khủng hoảng nghẽn lưới nghiêm trọng. Hiện khoảng 21 GW, tương đương 9% công suất lắp đặt, phải hòa lưới tạm thời; trong đó, 12 GW bị hạn chế giải tỏa công suất vào các giờ cao điểm phát điện mặt trời, đe dọa trực tiếp tới doanh thu và khả năng tài chính của các nhà phát triển dự án.

Dữ liệu chính thức cho thấy, chỉ riêng quý II (tháng 4 - 6), khi nhu cầu phụ tải đỉnh của Ấn Độ chạm mốc kỷ lục 270 GW, các đơn vị vận hành lưới điện vẫn buộc phải cắt giảm tới 8.133 GWh điện mặt trời do quá tải đường truyền. Lượng điện sạch bị bỏ phí này tương đương với nhu cầu tiêu thụ của toàn bộ Ấn Độ trong 1,5 ngày. Tính chung năm tài chính 2026, khoảng 6.900 GWh điện sạch đã bị lãng phí do hạ tầng truyền tải không theo kịp tốc độ phát triển nguồn điện.

Tình trạng cắt giảm phát điện đang đe dọa lộ trình nâng tổng công suất năng lượng sạch từ 295 GW hiện tại lên 500 GW vào năm 2030 của New Delhi. Trước đó, giai đoạn GEC-I (đã hoàn thành 9.130/9.461 km đường dây tại 8 bang) và GEC-II, mục tiêu 7.863 km đường dây tại 7 bang, đều ghi nhận tiến độ chậm hơn kế hoạch, mà nguyên nhân chủ yếu theo Ủy ban Quốc hội Ấn Độ là các vướng mắc kéo dài trong đền bù mặt bằng hành lang an toàn lưới điện.