Đây là hội thảo nhằm kỷ niệm, chào mừng 10 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện và 54 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước Việt Nam - Ấn Độ.

Chủ trì hội thảo gồm có: PSG.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện NC Nam Á - Tây Á và Châu Phi – VASS; ông Nguyễn Nam Hải, Phó Chủ tịch Liên Hiệp Các Tổ Chức Hữu Nghị Thành Phố Hà Nội (HAUFO); Bà Phan Lan Tú, Chủ tịch, Hội Hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ TP. Hà Nội và TS. Kiều Thanh Nga, Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi - VASS.

Đông đảo các học giả, chuyên gia, cán bộ, lãnh đạo quản lý đến từ các cơ quan trung ương, địa phương, các viện nghiên cứu, trường đại học Việt Nam, Ấn Độ, cơ quan truyền thông báo chí Việt Nam và Ấn Độ và nhiều cơ quan khoa học, ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương của Việt Nam tham dự.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Tạ Minh Tuấn chia sẻ: “Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 đến nay, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2016, hợp tác song phương đã mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với tiềm năng phát triển và vị thế quốc tế ngày càng gia tăng của mỗi nước, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận: hợp tác kinh tế vẫn chưa đạt tới mức độ tương xứng với chiều sâu chính trị và nhu cầu phát triển chiến lược của hai bên.”

Ngài Tshering W. Sherpa - Đại sứ Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam cũng đồng tình với nhận định trên, cho rằng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ được xây dựng trên nền tảng hữu nghị truyền thống và sự tin cậy chính trị cao giữa hai nước. Theo Đại sứ, việc thúc đẩy các cơ chế hợp tác thực chất sẽ góp phần đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ phát triển mạnh mẽ hơn, tương xứng với tầm vóc của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, đồng thời khẳng định Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam sẽ nỗ lực và dốc hết sức hỗ trợ, thúc đẩy các hoạt động kết nối doanh nghiệp, tăng cường trao đổi thương mại, đầu tư và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng giữa hai nước trong thời gian tới.

Với 9 tham luận trong 2 phiên thảo luận của các tác giả trong và ngoài nước (gồm các nhà lãnh đạo, quản lý, học giả, doanh nhân của Việt Nam và Ấn Độ) được gửi tới và trình bày tại Hội thảo đều tập trung vào những vấn đề về thương mại song phương và hướng tới đối tác kinh tế toàn diện. Các tham luận đã phân tích sâu sắc lợi thế trong hợp tác kinh tế giữa hai nước, chỉ ra những thành tựu nổi bật trong lĩnh vực thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp, đồng thời đánh giá những cơ hội và thách thức trong việc hướng tới hợp tác kinh tế toàn diện Việt Nam - Ấn Độ trong bối cảnh kinh tế khu vực và toàn cầu đang có nhiều biến động.

Ở phiên làm việc đầu tiên, hội thảo tập trung phân tích những vấn đề thương mại song phương. Tiếp cận từ góc độ quan hệ quốc tế, Bà Phạm Phương Chi - Phó Cục trưởng Cục ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã đi sâu phân tích vai trò của đối ngoại nhân dân và ngoại giao văn hóa trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Ấn Độ. Bà cho rằng trong bối cảnh hai nước đang hướng tới mục tiêu xây dựng quan hệ đối tác kinh tế toàn diện, việc chuyển hóa nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp và sự tin cậy giữa hai quốc gia thành những kết quả hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư là nhiệm vụ quan trọng.

“Đây là thời điểm mấu chốt để phát huy vai trò trụ cột của đối ngoại nhân dân và ngoại giao văn hóa nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên chiến lược của Việt Nam mà Ấn Độ có thế mạnh như công nghiệp văn hóa, công nghệ thông tin, kinh tế số, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, các lĩnh vực công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.” - Bà Phạm Phương Chi nhấn mạnh.

Các tham luận tiếp theo tại phiên làm việc tập trung phân tích thực trạng và triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ trong bối cảnh kinh tế khu vực và thế giới đang có nhiều biến động. Các tác giả cho rằng dù kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ thời gian qua duy trì đà tăng trưởng tích cực, song mức độ hợp tác kinh tế giữa hai nước vẫn chưa phản ánh đầy đủ tiềm năng và thế mạnh bổ trợ của mỗi bên. Nhiều tham luận đã chỉ ra những rào cản còn tồn tại như hạn chế trong kết nối thị trường, thông tin thương mại, logistics và sự tham gia của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên cơ sở đó, các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết phải mở rộng hợp tác đầu tư, đồng thời thúc đẩy hợp tác toàn diện và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, việc phát huy các lợi thế nhằm bổ trợ giữa hai nền kinh tế và tăng cường liên kết trong các chuỗi cung ứng khu vực cũng được xem là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới.

Trong phiên thảo luận tiếp theo, TS. Tôn Sinh Thành - Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ đã đi sâu phân tích lợi ích và triển vọng của việc nâng cấp quan hệ kinh tế song phương lên Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA). Ông cho rằng thương mại Việt Nam - Ấn Độ trong giai đoạn 2010 - 2024 đã tăng trưởng mạnh, với kim ngạch hai chiều tăng từ khoảng 2,75 tỷ USD lên gần 15 tỷ USD. Phân tích cấu trúc thương mại cho thấy hai nền kinh tế có tính bổ trợ rõ rệt trong chuỗi giá trị: Việt Nam chủ yếu tham gia ở các khâu sản xuất và lắp ráp hạ nguồn, trong khi Ấn Độ cung cấp nhiều nguyên liệu và đầu vào trung gian như dược phẩm, hóa chất, bông và kim loại. Trên cơ sở đó, ông cho rằng việc thiết lập CEPA không chỉ giúp thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương mà còn tạo khuôn khổ thể chế để tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, nâng cao vị thế của hai nước trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Cùng chia sẻ quan điểm về triển vọng mở rộng hợp tác kinh tế song phương, các tham luận của GS. Pankaj Vashisht, Giám đốc Trung tâm ASEAN - Ấn Độ (AIC), thuộc RIS và GS. Reena Marwah, Trường Jesus and Mary College, Đại học Delhi đã phân tích những cơ hội phát triển quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong giai đoạn mới. Các học giả cho rằng trên nền tảng tin cậy chính trị và sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế, hai nước còn nhiều dư địa để mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, khả năng thúc đẩy hợp tác ba bên giữa Việt Nam - Ấn Độ - Liên minh châu Âu (EU) cũng được nhấn mạnh như một hướng đi tiềm năng nhằm xây dựng các chuỗi cung ứng bền vững và tăng cường tự chủ chiến lược. Các tham luận đồng thời bày tỏ kỳ vọng việc hướng tới khuôn khổ Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ sẽ tạo động lực mới thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương trong thời gian tới.

Hội thảo quốc tế: “Thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hướng tới đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - Ấn Độ” đã tạo diễn đàn trao đổi học thuật và thực tiễn giữa các nhà quản lý, học giả và doanh nghiệp hai nước. Những phân tích và khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học và thực tiễn cho các cơ quan hữu quan của Việt Nam và Ấn Độ trong việc hoạch định chính sách, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, hướng tới mục tiêu xây dựng khuôn khổ Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ.

Chú thích ảnh: TS Mạch Lê Thu, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ tham dự Hội thảo

Bài và ảnh: Nguyễn Lê Hân - Trần Quý Khanh