Trình bày tham luận chính tại Hội thảo RISTAM-2026: Khoa học phải gắn liền với chính sách và định hướng xã hội

Ngày 29/09/2026, trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế về “Đổi mới nghiên cứu trong khoa học, kỹ thuật và quản trị” (RISTAM-2026), TS Mạch Lê Thu đã có bài tham luận chính thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng học giả quốc tế với chủ đề “Nâng cao năng lực và lồng ghép chính sách trong nghiên cứu”.

Mở đầu bài phát biểu, TS Mạch Lê Thu nhấn mạnh luận điểm cốt lõi rằng, công nghệ đột phá tự thân nó là chưa đủ nếu thiếu đi sự tích hợp chủ động về chính sách, quản trị và định hướng xã hội ngay từ giai đoạn khởi đầu của bất kỳ dự án nghiên cứu nào. Đổi mới sáng tạo không diễn ra trong tháp ngà khoa học tách biệt mà luôn có sự tương tác liên tục, biện chứng với các quy định pháp lý, thị trường lao động và chuẩn mực văn hóa xã hội.

Để làm rõ góc nhìn này, diễn giả đã dẫn chứng nhiều nghiên cứu tình huống toàn cầu mang tính điển hình. Các bài học nhãn tiền từ thất bại thương mại của các mô hình như Uber, Kính thông minh hay Xe tự lái tại nhiều thị trường cho thấy việc thiếu hụt khung pháp lý đồng bộ, luật bảo mật thông tin hay quy chuẩn an toàn có thể đẩy dự án vào ngõ cụt. Ngược lại, điểm sáng từ thực tiễn quản trị công thông qua thành công của ứng dụng quản lý đô thị Qlue tại Jakarta, Indonesia, là minh chứng sống động cho thấy hiệu quả vượt trội khi tích hợp công nghệ trực tiếp vào chỉ số đánh giá hiệu suất công việc của công chức.

Vận dụng mô hình khuếch tán công nghệ nổi tiếng của học giả Brian Winston, bài thuyết trình chỉ ra rằng, sự tiến hóa công nghệ phụ thuộc chặt chẽ vào hệ thống luật pháp, động lực văn hóa - xã hội và thực tế kinh tế. Từ đó, TS Mạch Lê Thu gửi gắm thông điệp đến thế hệ nhà nghiên cứu và lãnh đạo trẻ về sự cần thiết phải phá vỡ các ranh giới địa lý và kỷ luật khép kín, kết hợp hài hòa năng lực kỹ thuật với sự thấu cảm văn hóa xã hội và sự hiểu biết về thể chế để tạo ra những công nghệ thực sự phụng sự con người.

Chủ trì tọa đàm chuyên đề: Định hình tương lai hợp tác giáo dục và nghiên cứu chiến lược Việt Nam - Ấn Độ

Trong hoạt động bên lề hội thảo, ngày 28/9/2026, TS Mạch Lê Thu đóng vai trò chủ trì kiêm diễn giả chính tại tọa đàm chuyên đề tập trung vào định hướng hợp tác giáo dục, nghiên cứu chiến lược giữa Việt Nam và Ấn Độ, cùng các xu hướng phát triển trong lĩnh vực báo chí - truyền thông hiện đại.

Tại phiên tọa đàm, bài tham luận tập trung phân tích mối quan hệ hợp tác giáo dục đại học, nghiên cứu và cơ hội toàn cầu giữa hai quốc gia trong bối cảnh quan hệ song phương không ngừng được củng cố và phát triển. Lĩnh vực khoa học công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn và công nghệ sinh học đã trở thành những trụ cột cốt lõi trong hợp tác chiến lược.

TS Mạch Lê Thu chỉ ra những điểm nghẽn khi sự hợp tác hiện tại phần lớn vẫn mang tính đơn lẻ, tự phát và chưa được thể chế hóa thành một mạng lưới nghiên cứu chung thực sự bền vững. Để khai thác tối đa tiềm năng to lớn này, bài tham luận đề xuất ba giải pháp trọng tâm mang tầm chiến lược.

Thứ nhất là thúc đẩy ngoại giao khoa học và đối thoại kênh hai thông qua việc thành lập Diễn đàn Đối thoại Học tập Việt - Ấn cùng các cơ chế đa phương nhằm tạo không gian trao đổi thường xuyên giữa các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách.

Thứ hai là tối ưu hóa nguồn lực tài chính bằng cách thiết kế lại các chương trình học bổng, đồng thời kiến tạo các quỹ tài trợ nghiên cứu chung dài hạn tập trung giải quyết các thách thức phát triển chung của hai nước như biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Thứ ba là kết nối mạng lưới các trung tâm học thuật đỉnh cao để thắt chặt hợp tác giữa các trường đại học hàng đầu của Việt Nam như Đại học Quốc gia với hệ thống các Viện Công nghệ Ấn Độ và các cơ sở giáo dục danh tiếng khác.

Sự gắn kết này củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống và đối tác chiến lược toàn diện tăng cường Việt Nam - Ấn Độ, trở thành hình mẫu tiêu biểu cho hợp tác khoa học giáo dục trong khối Phương Nam toàn cầu. Chuyến công tác thành công tốt đẹp của TS Mạch Lê Thu tại RISTAM-2026 và Đại học Phụ nữ Ấn Độ một lần nữa khẳng định uy tín, tầm nhìn học thuật cũng như năng lực hội nhập quốc tế của đội ngũ chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, qua đó mở ra những hướng đi thiết thực nhằm nâng cao vị thế học thuật của Việt Nam trên trường quốc tế.