Việc Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S. Jaishankar chính thức phát động chiến dịch tranh cử ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) nhiệm kỳ 2028-2029 không chỉ là một bước đi ngoại giao theo chu kỳ, mà còn là tuyên bố chiến lược về vai trò mà New Delhi mong muốn đảm nhiệm trong bối cảnh hệ thống quốc tế đang trải qua những biến động sâu sắc. Động thái này diễn ra khi cạnh tranh nước lớn gia tăng, xung đột khu vực kéo dài và các thiết chế đa phương đối mặt với nhiều thách thức về tính hiệu quả cũng như tính đại diện.

Thông điệp nổi bật nhất trong chiến dịch của Ấn Độ là tầm nhìn SHANTI (Securing Holistic Advancement through Norms, Trust and Integrity - Thúc đẩy phát triển toàn diện thông qua các chuẩn mực, lòng tin và tính chính trực). Đây không đơn thuần là một khẩu hiệu ngoại giao, mà phản ánh nỗ lực của New Delhi nhằm xây dựng một diễn ngôn mới về quản trị toàn cầu. Khái niệm này nhấn mạnh rằng hòa bình, phát triển và thịnh vượng không thể đạt được nếu thế giới tiếp tục bị chia cắt bởi cạnh tranh địa chính trị và sự suy giảm lòng tin giữa các quốc gia. Thay vào đó, Ấn Độ đề cao việc khôi phục các chuẩn mực quốc tế, tăng cường đối thoại và xây dựng lòng tin như nền tảng của một trật tự đa phương hiệu quả hơn.

Điểm đáng chú ý là chiến dịch lần này không chỉ dựa trên các cam kết chính trị mà còn nhấn mạnh "thành tích thực tế" của Ấn Độ. Với gần 300.000 lượt binh sĩ tham gia khoảng 50 phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc kể từ khi tổ chức này được thành lập, cùng hơn 4.300 quân nhân đang triển khai tại 10 trong số 11 phái bộ đang hoạt động, New Delhi tiếp tục khẳng định mình là một trong những quốc gia đóng góp lớn nhất cho các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Điều này giúp Ấn Độ xây dựng hình ảnh một "bên cung cấp an ninh" có trách nhiệm, thay vì chỉ là một cường quốc theo đuổi lợi ích quốc gia.

Bên cạnh đó, việc Ngoại trưởng Jaishankar nhấn mạnh các dự án phát triển do Ấn Độ tài trợ tại 79 quốc gia cũng phản ánh sự chuyển dịch trong chính sách đối ngoại của New Delhi. Thay vì chỉ dựa vào sức mạnh kinh tế hoặc quân sự, Ấn Độ đang kết hợp viện trợ phát triển, hợp tác công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng năng lực để mở rộng ảnh hưởng, đặc biệt tại các nước đang phát triển. Đây là một phần trong chiến lược củng cố vị thế là tiếng nói đại diện của Phương Nam toàn cầu, một ưu tiên đã được New Delhi thúc đẩy mạnh mẽ trong những năm gần đây, đặc biệt sau nhiệm kỳ Chủ tịch G20 năm 2023.

Ở góc độ chiến lược, việc tranh cử HĐBA LHQ cũng là bước tiếp nối trong mục tiêu dài hạn của Ấn Độ nhằm thúc đẩy cải cách Liên hợp quốc. New Delhi nhiều lần khẳng định cấu trúc HĐBA hiện nay không còn phản ánh tương quan quyền lực của thế kỷ XXI và cần được mở rộng để tăng tính đại diện cho các nền kinh tế mới nổi cũng như các quốc gia đang phát triển. Do đó, mỗi nhiệm kỳ ủy viên không thường trực không chỉ giúp Ấn Độ gia tăng ảnh hưởng đối với các vấn đề hòa bình và an ninh quốc tế, mà còn tạo thêm diễn đàn để thúc đẩy chương trình nghị sự cải cách HĐBA.

Tuy nhiên, triển vọng của Ấn Độ cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, HĐBA thường xuyên rơi vào tình trạng bế tắc bởi quyền phủ quyết của các thành viên thường trực. Điều đó khiến không gian hành động của các ủy viên không thường trực bị thu hẹp đáng kể. Đồng thời, việc duy trì cân bằng giữa quan hệ với Mỹ và phương Tây, quan hệ đối tác truyền thống với Nga, cũng như cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc sẽ tiếp tục là bài toán ngoại giao phức tạp đối với New Delhi khi tham gia các cơ chế quản trị toàn cầu.

Dù vậy, với tám lần đảm nhiệm cương vị ủy viên không thường trực trước đây, cùng uy tín ngày càng gia tăng trong các vấn đề phát triển, gìn giữ hòa bình và hợp tác Nam - Nam, Ấn Độ đang sở hữu nhiều lợi thế để vận động sự ủng hộ của 193 quốc gia thành viên Đại hội đồng Liên hợp quốc. Quan trọng hơn, chiến dịch tranh cử lần này cho thấy New Delhi không chỉ tìm kiếm thêm một nhiệm kỳ tại HĐBA, mà còn muốn định hình hình ảnh của mình như một cường quốc có trách nhiệm, một cầu nối giữa các nhóm lợi ích và một nhân tố tích cực trong việc thúc đẩy một trật tự quốc tế đa cực, bao trùm và dựa trên luật lệ. Đây cũng là bước đi phù hợp với tầm nhìn dài hạn của Ấn Độ về việc chuyển hóa sức mạnh quốc gia thành ảnh hưởng thể chế trong quản trị toàn cầu.