Ấn Độ đang bước vào một giai đoạn mới của nền kinh tế tiêu dùng, trong đó tuổi tác của người tiêu dùng ngày càng trở thành một biến số quan trọng. Với khoảng 377 triệu người sinh từ năm 1997 đến 2012, Gen Z hiện chiếm khoảng 43% tổng chi tiêu tiêu dùng của Ấn Độ, tương đương 860 tỷ USD. Boston Consulting Group (BCG) và Snap dự báo con số này sẽ vượt 2.000 tỷ USD vào năm 2035, tương đương khoảng một nửa tổng chi tiêu tiêu dùng của nền kinh tế lớn Nam Á.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở sự thay đổi trong cách thế hệ này sử dụng tiền. Hiện chỉ khoảng một phần tư Gen Z có việc làm, vì vậy khoảng 660 tỷ USD trong tổng mức chi tiêu nói trên thực chất là khoản chi tiêu chịu ảnh hưởng của Gen Z nhưng do cha mẹ hoặc gia đình thanh toán. Khi tỷ lệ người có thu nhập tăng lên 36% vào năm 2030 và 47% vào năm 2035, cán cân sẽ thay đổi căn bản. Đến năm 2035, khoảng 93% chi tiêu của Gen Z được dự báo đến trực tiếp từ thu nhập của chính họ.

Đây là điểm khiến Gen Z trở thành một lực lượng kinh tế đáng chú ý. Họ không đơn thuần là thế hệ tiêu dùng lớn hơn mà còn đang góp phần thay đổi cấu trúc cầu của nền kinh tế Ấn Độ. Theo khảo sát chi tiêu hộ gia đình của Bộ Thống kê và Thực hiện chương trình Ấn Độ, tỷ trọng hàng hóa phi thực phẩm trong chi tiêu của hộ gia đình đô thị đã tăng từ 57,38% năm 2011-2012 lên 60,32% năm 2023-2024. Chi tiêu cho phương tiện đi lại và hàng tiêu dùng lâu bền cũng tăng đáng kể.

Tuy nhiên, sẽ là quá đơn giản nếu quy toàn bộ sự chuyển dịch này cho Gen Z. Anand Ramanathan của Deloitte cho rằng Gen Z nên được xem là một "chất xúc tác" trong xu hướng tiêu dùng rộng lớn hơn. Đô thị hóa, thu nhập tăng và tầng lớp trung lưu mở rộng mới là những động lực nền tảng. Đến năm 2030, dân số đô thị Ấn Độ có thể tiến gần 600 triệu người. BCG cũng cho rằng sự dịch chuyển sang tiêu dùng phi thực phẩm phản ánh mức sống tăng lên của toàn xã hội.

Dấu ấn của Gen Z rõ nhất nằm ở những lĩnh vực gắn với trải nghiệm và phong cách sống. Khoảng một nửa số tiền người Ấn Độ chi cho giày dép, ăn uống bên ngoài, giải trí, du lịch, dịch vụ OTT và thời trang có liên quan đến người mua thuộc Gen Z, trực tiếp hoặc gián tiếp. Trong lĩnh vực làm đẹp, Gen Z và Gen Alpha được dự báo sẽ tạo ra gần một nửa mức chi tiêu vào năm 2030. Thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân của Ấn Độ khi đó có thể đạt 40 tỷ USD, trong khi thương mại nhanh ngày càng đóng vai trò lớn trong phân phối sản phẩm.

Quan trọng hơn, Gen Z đang đưa những thói quen mới vào hệ thống tài chính. Tỷ lệ nhà đầu tư chứng khoán dưới 30 tuổi tăng từ 22,6% năm 2019 lên 38,9% vào tháng 7-2025. Những người dưới 30 tuổi hiện chiếm tới 59% số tài khoản đăng ký mới trên thị trường, theo dữ liệu được Kotak Securities dẫn lại. Đây là thế hệ có xu hướng tự quyết định đầu tư, chấp nhận rủi ro cao hơn và kỳ vọng có thể hoàn tất một quyết định tài chính trong vài phút.

Tín dụng cũng trở thành cánh cửa quan trọng. Gen Z chiếm 41% số khách hàng vay mới lần đầu tại Ấn Độ năm 2024, cao nhất trong các thế hệ. Khác với cha mẹ, những người thường tích lũy rồi mới vay, Gen Z có xu hướng tiếp cận tín dụng sớm hơn. Thẻ ghi nợ và UPI vẫn phổ biến trong chi tiêu thường nhật, nhưng mô hình mua trước trả sau cũng nhanh chóng được tiếp nhận.

Điều này đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi. Người trẻ tìm kiếm trang sức nhẹ, thiết kế hiện đại và có thể sử dụng hàng ngày thay vì chỉ mua những bộ trang sức cưới đắt tiền. Trong lĩnh vực làm đẹp, người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến thành phần, hiệu quả và thông tin có thể kiểm chứng. Ngay cả thị trường xe sang cũng xuất hiện nhóm khách hàng trẻ gồm các chuyên gia công nghệ, doanh nhân khởi nghiệp và những người mua xe bằng hình thức trả góp.

Nhưng chính sự dễ tiếp cận tín dụng cũng tạo ra rủi ro. Những thói quen tài chính hình thành từ rất sớm, chẳng hạn sử dụng hạn mức tín dụng quá cao, có thể tích lũy thành vấn đề lớn trong tương lai. Với doanh nghiệp, rủi ro khác lại nằm ở việc đánh giá thấp phạm vi ảnh hưởng của Gen Z. Đến năm 2030, thế hệ này có thể chiếm một nửa số người mua sắm trực tuyến tại Ấn Độ.

Điều đó cũng có nghĩa là thị trường tương lai sẽ không còn chỉ xoay quanh Mumbai, Delhi hay Bengaluru. Gen Z đang mở rộng tiêu dùng ra các thành phố nhỏ hơn, nơi giá cả, sự thuận tiện và tính phù hợp với nhu cầu địa phương có thể quan trọng không kém thương hiệu.

Vì vậy, câu chuyện Gen Z của Ấn Độ không đơn giản là câu chuyện về một thế hệ trẻ tiêu nhiều tiền hơn. Đó là sự chuyển dịch từ một nền kinh tế tiêu dùng dựa nhiều vào gia đình sang một nền kinh tế ngày càng được dẫn dắt bởi cá nhân, trải nghiệm, công nghệ và khả năng tự quyết tài chính. Khi 377 triệu người trẻ dần chuyển từ người ảnh hưởng quyết định mua hàng thành người trực tiếp sở hữu thu nhập, sức mạnh của họ sẽ không chỉ nằm ở việc họ mua gì, mà còn ở việc họ buộc cả thị trường phải thay đổi cách bán hàng.