Trong tác phẩm của mình, Sreeram Chaulia, một học giả có bề dày nghiên cứu về quan hệ quốc tế và chính sách Ấn Độ, trình bày luận điểm trung tâm rằng: các “tình bạn” chiến lược, không thuần túy là giao dịch hay tiện ích tạm thời, đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố vị thế quốc gia khi Ấn Độ vươn lên thành một cường quốc hàng đầu. Tư liệu và cấu trúc cuốn sách đặt ra các câu hỏi căn bản: tại sao một số quan hệ trở nên “dày” và bền, điều kiện nào khiến chúng dễ tổn thương, và liệu quan hệ chiến lược có thể dịch chuyển thành liên minh hay không. Tính hệ thống của lựa chọn bảy đối tác được Chaulia phân tích rõ ràng, đồng thời cho thấy sự cân nhắc giữa lợi ích an ninh cứng, lợi ích địa kinh tế và yếu tố hình ảnh, sức mạnh mềm.

Về cấu trúc và phương pháp, cuốn sách vận dụng cách tiếp cận case-study: mỗi chương là một khảo sát về một quan hệ song phương cụ thể, từ mối quan hệ lịch sử lâu bền với Nga tới sự hóa thạch nhanh chóng của quan hệ với UAE hay sự “thăng cấp” quan hệ với Úc, Nhật dưới thời Modi. Chaulia dung hòa phân tích lý thuyết (khung khái niệm về tình bạn chiến lược, khác biệt giữa đối tác/partnership và đồng minh/alliance) với bằng chứng thực tiễn: chính sách ngoại giao, hợp tác quốc phòng, thương mại và các tương tác đa phương. Cách so sánh này giúp làm nổi bật những khác biệt cơ bản trong bản chất và độ bền từng quan hệ.

Một điểm mạnh đáng chú ý là thái độ cân bằng giữa mô tả và phê phán. Chaulia không ngại nêu ra giới hạn của “đa kết nối” ngoại giao Ấn Độ: mối nguy của sự phụ thuộc song phương, khả năng xuất hiện các “bẫy phụ thuộc” do đối tác có quan hệ song song với Trung Quốc, và rủi ro khi lợi ích kinh tế bị vũ khí hóa vì toan tính chính trị. Tác giả cũng cảnh báo về những thử thách thực tế, ví dụ những tranh cãi khu vực (như vấn đề Bangladesh) hay sự thay đổi chính quyền ở các nước lớn, có thể thử vai trò của “bạn hữu” trong các cam kết an ninh. Quan điểm này phù hợp với quan sát rộng hơn về kỷ nguyên đa cực, nơi Ấn Độ cố gắng duy trì khả năng phán đoán độc lập và chiến lược đa phương hóa.

Về đóng góp tri thức, cuốn sách có hai đóng góp chính: (1) làm sống lại một khung phân tích về “tình bạn” trong quan hệ quốc tế, ít được xét thấu đáo so với các khái niệm như liên minh hay đối tác chiến lược; (2) cung cấp bản đồ diễn tiến cụ thể cho bảy quan hệ trọng yếu—giúp học giả và hoạch định chính sách nhìn thấy động lực, rủi ro và lộ trình chính sách khả dĩ để gia cố các quan hệ này. Những chương về Mỹ và Nhật minh họa cách Ấn Độ sử dụng quan hệ để vừa nâng cao năng lực răn đe, vừa bảo toàn không gian chính sách độc lập; chương về Nga nhắc lại tầm quan trọng của một quan hệ truyền thống nhưng dễ bị thử thách về mặt tính nhất quán lợi ích.

Cuốn sách là một công trình súc tích, thực dụng nhưng giàu thông tin, xứng đáng có mặt trên giá sách của những người nghiên cứu chính sách đối ngoại Ấn Độ, các nhà hoạch định và sinh viên quan hệ quốc tế. Cuốn sách không chỉ giải thích tại sao Ấn Độ cần “những người bạn chiến lược” mà còn chỉ ra cách quản trị rủi ro trong mối quan hệ ấy, một bài học thiết thực cho thời đại quyền lực đa cực. Đây là một tác phẩm dành cho các độc giả muốn hiểu bản chất thực dụng và chiến lược của chính sách đối ngoại Ấn Độ đương đại.

Tác phẩm: Friends: India’s Closest Strategic Partners

NXB: Rupa Publications India

Năm xuất bản: 2025