Trong quá trình thực hiện công trình nghiên cứu về các anh hùng lập quốc của Việt Nam, Tiến sĩ M. Prayaga đã trực tiếp sang làm việc, trao đổi chuyên môn và tìm kiếm các nguồn tư liệu lịch sử quý báu tại Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Với sự hỗ trợ về tài liệu, không gian học thuật cũng như những trao đổi sâu sắc từ các chuyên gia tại Trung tâm, tác giả đã thu thập được những góc nhìn chân thực, đa chiều về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng quân sự kiệt xuất của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Cuốn sách chính là thành quả miệt mài của quá trình nghiên cứu công phu đó, minh chứng sinh động cho mối quan hệ gắn kết và sự quan tâm sâu sắc của các học giả Ấn Độ đối với các danh nhân lịch sử Việt Nam.

Tiến sĩ M. Prayaga hiện đang là nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á - Thái Bình Dương thuộc Đại học Sri Venkateswara, đặt tại thành phố Tirupati, bang Andhra Pradesh, Ấn Độ. Trung tâm này vừa qua đã chính thức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) với Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ.

Tiến sĩ M. Prayaga từng nhận Giải thưởng của Giáo sư Saiyid Nurul Hassan vào năm 1989 nhờ đạt thủ khoa ngành Lịch sử bậc Thạc sĩ. Ông có chứng chỉ Nghiên cứu sinh Trẻ (Junior Research Fellow) và Giảng viên của Ủy ban Tài trợ Đại học (UGC). Bên cạnh các bằng Thạc sĩ Triết học (M.Phil.) và Tiến sĩ (Ph.D.) với các đề tài liên quan đến Việt Nam đương đại, các lĩnh vực nghiên cứu của ông bao gồm Quan hệ quốc tế, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, quan hệ Ấn Độ - ASEAN và Nghiên cứu Ấn Độ - Việt Nam. Ông từng giảng dạy các môn Lịch sử, Chính trị và Du lịch Đông Nam Á cho bậc học sau đại học.

Tác phẩm bao gồm phần Lời nói đầu, Lời tựa, 14 chương nội dung cốt lõi, phần Kết luận và Phụ lục. Sách dẫn dắt người đọc đi từ những chương đầu về cuộc đời thuở niên thiếu, quá trình tham gia phong trào đấu tranh giành độc lập, cho đến dấu ấn sâu đậm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Đại tướng.

Các phần tiếp theo tập trung phân tích quá trình đấu tranh vũ trang, chiến lược chiến tranh nhân dân, việc vận dụng chiến thuật du kích, mốc son thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cũng như các cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân và đế quốc. Đặc biệt, tác phẩm khắc họa đậm nét chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, trận đánh mang dấu ấn đỉnh cao và là thương hiệu chiến lược của Đại tướng, đồng thời đề cập đến giai đoạn đất nước bị chia cắt, cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, sự tái thống nhất đất nước và những năm tháng cuối đời của ông.

Điểm nhấn khép lại tập sách là chương bàn về mối quan hệ giữa Ấn Độ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, làm nổi bật tình cảm, mối quan hệ gắn bó và sự ngưỡng mộ từ đất nước Ấn Độ đối với vị Đại tướng của nhân dân Việt Nam.

Cuốn sách nhận định: Đại tướng Võ Nguyên Giáp là nhà chỉ huy quân sự, một trong những nhân vật vĩ đại của thế giới. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã áp dụng cả chiến thuật chiến tranh du kích lẫn chiến tranh phi truyền thống, trong đó ông ưu tiên xây dựng các chiến lược và chính sách tổ chức mới. Với cách tiếp cận thực nghiệm, ông kết hợp nhân lực và tài lực tại chỗ, đồng thời vận dụng nhãn quan thực tiễn cùng lòng yêu nước để mang lại thắng lợi cho đất nước. Chính thiên tài quân sự cũng như kế hoạch từng bước tiến tới giải phóng của ông đã dọn đường cho công cuộc thống nhất Việt Nam.

Với văn phong khoa học, khách quan nhưng đong đầy sự kính trọng, "Vo Nguyen Giap - Vietnamese Iconic General" là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà nghiên cứu lịch sử, quân sự, sinh viên và những ai yêu mến Việt Nam. Nghiên cứu này còn là nhịp cầu nối thắt chặt thêm tình hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa hai dân tộc Việt Nam và Ấn Độ.

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu cuốn sách đến quý độc giả, các nhà khoa học và các cơ quan nghiên cứu để làm tài liệu nghiên cứu và học tập hữu ích. 

Chú thích ảnh: Tác giả M. Prayaga tại Đại học Sri Venkataswara, Tirupati, Ấn Độ

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ trân trọng giới thiệu trích đoạn từ chương 14 của cuốn sách. 

Chương 14: Ấn Độ và Đại tướng Giáp

Xác định theo mọi khía cạnh lịch sử, quan hệ giữa Ấn Độ và Việt Nam có thể được bắt nguồn từ thời cổ đại. Trong cuộc đấu tranh giành độc lập, sự ngưỡng mộ lẫn nhau đã gắn kết các nhà lãnh đạo của cả hai nước lại với nhau xung quanh một tập hợp các lý tưởng và mục tiêu chung. Ấn Độ đã ủng hộ tính chính nghĩa của cuộc đấu tranh giành tự do của nhân dân Việt Nam. Xuyên suốt cuộc chiến tranh, Ấn Độ đã lên án sự can thiệp của Mỹ và mạnh mẽ yêu cầu lực lượng Mỹ rút hoàn toàn khỏi Việt Nam. Ấn Độ cũng ủng hộ sự nghiệp thống nhất đất nước của Việt Nam và thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1972, thậm chí trước cả khi Việt Nam được thống nhất vào năm 1975. Nhân dân Ấn Độ bày tỏ sự kính trọng vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự ngưỡng mộ sâu sắc đối với những kỳ tích vĩ đại của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Điện Biên Phủ. Theo lời mời của Thủ tướng khi đó là Rajiv Gandhi, Đại tướng Giáp đã thăm Ấn Độ vào năm 1989 và có những chia sẻ rộng rãi với truyền thông về những hồi ức qua các chiến công trên chiến trường.

Vào tháng 2 năm 1989, Thống tướng Không quân Om Prakash Mehra đã dẫn đầu một phái đoàn quân sự cấp cao sang thăm Việt Nam, tại đây họ đã gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp – đại diện cho chính quyền Việt Nam. Tại cuộc gặp với Đại tướng Giáp, ông Om Prakash Mehra đã thốt lên đầy phấn khích: "Kính thưa Ngài Tổng tư lệnh, cách đây vài ngày tôi đã có linh cảm rằng mình sẽ được gặp ngài. Và giờ đây, chúng tôi rất vinh dự được nhìn thấy ngài ở đây. Thành thật mà nói, được gặp ngài là một trong những hoài bão của tôi trong chuyến thăm này". Ông Mehra bày tỏ: "Việt Nam đập tan các cuộc không kích chiến lược của Mỹ, hạ gục hàng chục pháo đài bay B-52, cứu mạng nhiều phi công Mỹ, và tạo nên một 'Điện Biên Phủ trên không' tại bầu trời Hà Nội". Về cuộc đấu tranh anh dũng vì tự do và độc lập của Việt Nam, ông nói thêm: "Cá nhân tôi cho rằng, ở châu Á, ngài không chỉ là nhà chỉ huy chiến thuật xuất sắc nhất mà còn là nhà chỉ huy chiến lược lỗi lạc nhất. Ngài là vị tướng của những huyền thoại". Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam qua nhiều năm đã phát triển từ mối quan hệ song phương thành quan hệ đối tác đa phương. Ấn Độ và Việt Nam, hai quốc gia có mối quan hệ song phương khăng khít, cam kết thúc đẩy sự ổn định, thịnh vượng và hòa bình trên khắp châu Á.

Khi hay tin về sự ra đi của một vĩ nhân như Đại tướng Giáp, rất nhiều người Ấn Độ đã gửi thông điệp chia buồn. Ông A. K. Antony, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ, đã đến Đại sứ quán Việt Nam tại New Delhi, và khi bày tỏ lòng thành kính trước vị lãnh đạo quá cố của Việt Nam, ông đã phát biểu: "Lãnh đạo của công cuộc giải phóng dân tộc Việt Nam đã gợi lên sự ngưỡng mộ của nhân dân Ấn Độ. Ngài sẽ mãi là nguồn cảm hứng cho nhân dân trên toàn thế giới".

Ấn Độ và Việt Nam coi trọng việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhau. Hai nước đã ký kết nhiều hiệp định song phương bao gồm các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, thương mại, quốc phòng, khoa học và công nghệ. Năm 2016, mối quan hệ này đã được nâng tầm lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Ấn Độ và Việt Nam thắt chặt quan hệ ngoại giao gần gũi thông qua việc đăng cai các diễn đàn quốc tế, chẳng hạn như Liên hợp quốc (UN), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Việc trao đổi các cuộc gặp gỡ cấp cao thường xuyên và các chuyến thăm của các nhà lãnh đạo đã củng cố quan hệ giữa hai nước. Cố Đại tướng Bipin Rawat, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng của Ấn Độ, đã thăm Hà Nội vào tháng 11 năm 2018, tổ chức các cuộc đàm phán với giới lãnh đạo quân sự của Việt Nam và bày tỏ lòng kính trọng tại Đài tưởng niệm Bắc Sơn, đồng thời tri ân đóng góp của nhà nước và quân đội Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã thành công trong việc giành được sự tôn trọng từ đồng bào mình và cả từ nhân dân khắp thế giới.

Chú thích ảnh: Nguyên Thủ tướng Ấn Độ Atal Behari Vajpayee gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chuyến thăm Hà nội, tháng 1/2001 (Nguồn ảnh Reuters. Ảnh chụp lại từ cuốn sách Vo Nguyen Giap - Vietnamese Iconic General)