Buổi thông tin khoa học do GS, TS Đinh Xuân Dũng – nguyên Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, trình bày, với sự tham gia của toàn thể lãnh đạo, giảng viên và nghiên cứu viên các viện chuyên ngành của học viện.

Buổi thông tin khoa học nhấn mạnh Văn kiện Đại hội XIV đã nâng tầm tư duy lý luận khi xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển trực tiếp. Đây là bước chuyển quan trọng, đưa văn hóa từ vai trò hỗ trợ trở thành trụ cột then chốt, tham gia điều tiết và định hướng mọi mặt đời sống xã hội.

Văn kiện nhấn mạnh con người là trung tâm của mọi chiến lược, vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là mục tiêu cuối cùng của sự phát triển. Việc khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường gắn liền với việc cụ thể hóa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời đại mới được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Điểm mới mang tính đột phá khác là sự chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển. Không dừng lại ở việc kiểm soát, Nhà nước tập trung thiết lập cơ chế, khơi thông các nguồn lực xã hội và tạo môi trường thuận lợi nhất cho sức sáng tạo nảy nở. Cách tiếp cận này giúp khắc phục triệt để tình trạng chỉ đạo chung chung trước đây, đồng thời nâng cao tính khả thi và hiệu quả thực tiễn trong việc triển khai các nhiệm vụ văn hóa tại địa phương.

Trên cơ sở đó, buổi thông tin khoa học tập trung phân tích những nội dung cốt lõi và điểm mới của Nghị quyết số 80-NQ/TW. Theo Giáo sư Đinh Xuân Dũng, nghị quyết là bước cụ thể hóa quan trọng các quan điểm của Đảng về văn hóa trong giai đoạn mới.

Nghị quyết khẳng định văn hóa là sức mạnh mềm của quốc gia, đồng thời là nguồn lực nội sinh quan trọng, có vai trò dẫn dắt sự phát triển bền vững. Văn hóa ngoài thuộc lĩnh vực tinh thần còn tác động trực tiếp đến kinh tế, chính trị và xã hội. Một nội dung trọng tâm là xây dựng hệ giá trị toàn diện, bao gồm hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; trong đó gia đình là nền tảng, con người được phát triển toàn diện về bản lĩnh, trí tuệ và khả năng thích ứng trong thời đại số.

Ngoài ra, Nghị quyết cũng nhấn mạnh xây dựng “thế trận an ninh văn hóa” trong bối cảnh hội nhập, yêu cầu tiếp thu văn hóa nước ngoài có chọn lọc, giữ vững bản sắc và tính tự chủ. Đặc biệt, nghị quyết có bước đột phá khi cụ thể hóa các mục tiêu bằng chỉ tiêu định lượng, tạo cơ sở đánh giá và triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Từ các định hướng trên, buổi thông tin khoa học xác định những giải pháp then chốt nhằm hiện thực hóa nghị quyết. Trước hết, việc phát triển hạ tầng văn hóa phải gắn liền với chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ, coi số hóa di sản là hướng đi tất yếu để biến các giá trị truyền thống thành nguồn lực phát triển mạnh mẽ. Song song đó, Nghị quyết yêu cầu bảo đảm nguồn lực đầu tư tương xứng cho phát triển văn hóa, coi đây là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa vai trò trụ cột của văn hóa trong phát triển đất nước.

Buổi thông tin chuyên đề diễn ra trang trọng, nghiêm túc 

Đặc biệt, vấn đề con người được xác định là khâu then chốt. Nghị quyết đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đổi mới toàn diện công tác đào tạo, xây dựng đội ngũ chuyên gia trình độ cao và đẩy mạnh hợp tác quốc tế để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Đồng thời, việc hoàn thiện thể chế văn hóa đặc thù sẽ giúp tháo gỡ những điểm nghẽn về pháp lý, tạo môi trường thuận lợi nhất cho sức sáng tạo trong lĩnh vực văn học - nghệ thuật được khơi thông.

Khép lại buổi làm việc, Giáo sư Đinh Xuân Dũng khẳng định Nghị quyết 80-NQ/TW chính là sự cụ thể hóa sâu sắc khát vọng phát triển dân tộc trong kỷ nguyên mới. Đồng thời thống nhất rằng việc hiện thực hóa các mục tiêu văn hóa của Đại hội XIV đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, với trọng tâm là năng lực tổ chức thực tiễn và tinh thần kiên trì phát huy nội lực văn hóa dân tộc. Những đề xuất tại đây sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Bài và ảnh: Nguyễn Hải Linh