Báo cáo tổng quan về thị trường xe điện và linh kiện xe điện tại Ấn Độ (India Electric Vehicle & Components Market Overview Report) do India Energy Storage Alliance (IESA) và Customized Energy Solutions (CES) công bố tại sự kiện India Energy Storage Week 2026 cho thấy thị trường linh kiện xe điện (EV) của Ấn Độ sẽ tăng từ khoảng 410 tỷ Rupee năm 2025 lên 3550 tỷ Rupee vào năm 2032, tương đương mức tăng gần tám lần chỉ trong vòng bảy năm. Với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) lên tới 38%, đây là một trong những lĩnh vực công nghiệp phát triển nhanh nhất của nền kinh tế Ấn Độ hiện nay.

Chuỗi giá trị linh kiện trở thành "trái tim" của ngành xe điện

Con số này không chỉ phản ánh sự mở rộng của thị trường xe điện mà còn cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp của New Delhi. Nếu giai đoạn trước, các chính sách chủ yếu tập trung kích thích tiêu dùng xe điện thông qua các chương trình hỗ trợ như FAME hay khuyến khích đầu tư sản xuất, thì giai đoạn hiện nay trọng tâm đã chuyển sang phát triển toàn bộ chuỗi giá trị linh kiện và công nghệ. Điều này phù hợp với mục tiêu xây dựng Ấn Độ trở thành trung tâm sản xuất tiên tiến theo sáng kiến Make in India và tầm nhìn Viksit Bharat 2047.

Một điểm đáng chú ý của báo cáo là cơ cấu thị trường linh kiện EV đang thay đổi nhanh chóng. Trong ngắn hạn, bộ pin (battery pack) vẫn chiếm hơn một nửa giá trị toàn thị trường linh kiện vào năm 2025. Tuy nhiên, cùng với xu hướng các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) tích hợp sâu hơn hệ thống truyền động điện, tỷ trọng của động cơ điện, bộ biến tần (inverter), hệ thống quản lý pin (Battery Management System - BMS) và các thiết bị điện tử công suất sẽ tăng nhanh trong những năm tới.

Xu hướng này phản ánh quá trình nâng cấp công nghệ của ngành công nghiệp ô tô Ấn Độ. Thay vì chỉ lắp ráp các bộ phận nhập khẩu, các doanh nghiệp trong nước đang từng bước tham gia sâu hơn vào các phân khúc có giá trị gia tăng cao, đặc biệt là các hệ thống điều khiển bằng phần mềm, điện tử công suất và quản lý năng lượng. Đây cũng là những lĩnh vực quyết định khả năng cạnh tranh lâu dài của ngành xe điện trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Đối với Ấn Độ, phát triển chuỗi giá trị linh kiện không đơn thuần nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới xây dựng năng lực xuất khẩu. Khi thị trường xe điện toàn cầu tiếp tục mở rộng, việc sở hữu các công nghệ cốt lõi sẽ giúp doanh nghiệp Ấn Độ tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế thay vì chỉ đóng vai trò là thị trường tiêu thụ.

Nội địa hóa chuỗi cung ứng

Mặc dù triển vọng tăng trưởng rất tích cực, báo cáo cũng chỉ ra một nghịch lý quan trọng. Hai phân khúc có giá trị lớn nhất là pin và bộ biến tần vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu, đồng thời chiếm gần 60% tổng chi phí của một chiếc xe điện. Điều này khiến ngành EV Ấn Độ vẫn dễ bị tổn thương trước các biến động về chuỗi cung ứng toàn cầu, giá khoáng sản chiến lược và rủi ro địa chính trị.

Ngược lại, các lĩnh vực như động cơ điện và BMS đang được nội địa hóa nhanh hơn nhờ yêu cầu vốn đầu tư thấp hơn và dựa nhiều vào năng lực phát triển phần mềm – lĩnh vực vốn là thế mạnh truyền thống của Ấn Độ. Đây là lợi thế cạnh tranh đặc biệt khi quá trình điện khí hóa phương tiện ngày càng gắn chặt với chuyển đổi số.

Chính vì vậy, phát triển chuỗi cung ứng nội địa đã trở thành ưu tiên chiến lược. Theo CES, cơ hội gia tăng thêm khoảng 3140 tỷ Rupee trong giai đoạn 2025-2032 sẽ chủ yếu thuộc về những doanh nghiệp đầu tư mạnh vào nghiên cứu - phát triển (R&D), năng lực sản xuất và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Nói cách khác, cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không còn nằm ở sản lượng xe điện bán ra mà ở khả năng làm chủ công nghệ cốt lõi và sở hữu tài sản trí tuệ.

Liên kết quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh chuỗi cung ứng toàn cầu

Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia ngày càng sâu của các đối tác quốc tế trong quá trình phát triển ngành xe điện Ấn Độ. Phát biểu tại India Energy Storage Week 2026, đại diện Chính quyền bang Tây Australia khẳng định sẵn sàng hợp tác với Ấn Độ không chỉ trong cung ứng khoáng sản chiến lược mà còn trong đổi mới sáng tạo và đầu tư cho ngành xe điện.

Điều này phản ánh xu hướng mới của chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch COVID-19 và những biến động địa chính trị gần đây. Các nền kinh tế đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung đối với lithium, nickel, cobalt và đất hiếm nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Với quy mô thị trường lớn, lực lượng lao động dồi dào và chính sách khuyến khích sản xuất trong nước, Ấn Độ đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho các dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghệ sạch.

Sự kết hợp giữa nội địa hóa sản xuất và mở rộng hợp tác quốc tế giúp New Delhi theo đuổi mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái xe điện có tính tự chủ cao nhưng vẫn gắn kết với chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với chiến lược đa dạng hóa quan hệ kinh tế của Ấn Độ trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.

Triển vọng dài hạn

Dự báo tăng trưởng mạnh của thị trường linh kiện xe điện cho thấy ngành EV của Ấn Độ đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, trong đó trọng tâm không còn là mở rộng thị trường tiêu dùng mà là nâng cấp năng lực công nghệ và công nghiệp. Nếu tận dụng tốt cơ hội đầu tư, đẩy mạnh nghiên cứu - phát triển, thúc đẩy nội địa hóa các linh kiện chiến lược và xây dựng năng lực sở hữu trí tuệ, Ấn Độ không chỉ có thể đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn từng bước trở thành một trung tâm sản xuất và xuất khẩu linh kiện xe điện quan trọng của thế giới.

Trong dài hạn, sự phát triển của thị trường linh kiện EV sẽ góp phần hiện thực hóa đồng thời ba mục tiêu chiến lược của nước này gồm thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp, bảo đảm an ninh năng lượng thông qua chuyển đổi sang giao thông sạch và nâng cao vị thế của Ấn Độ trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Đây sẽ là một trong những lĩnh vực then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Ấn Độ trong thập niên tới.