Trong nhiều năm, mặt trời và gió là hai trụ cột nổi bật trong quá trình phát triển năng lượng tái tạo của Ấn Độ. Tuy nhiên, khi nhu cầu điện tiếp tục tăng cùng công nghiệp hóa và đô thị hóa, New Delhi cần một cơ cấu năng lượng đa dạng hơn. Địa nhiệt đang được xem xét trong bối cảnh đó.

Địa nhiệt khai thác nhiệt từ lòng đất để phát điện hoặc cung cấp nhiệt trực tiếp. Ưu điểm đáng chú ý là nguồn năng lượng này có thể hoạt động liên tục và ít phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Điều này tạo ra sự khác biệt so với điện mặt trời và điện gió, vốn có tính biến động cao. Nếu được khai thác hiệu quả, địa nhiệt có thể bổ sung một nguồn cung ổn định cho hệ thống năng lượng tái tạo của Ấn Độ.

Bước tiến quan trọng diễn ra vào tháng 7/2026 tại Puga Valley, Ladakh. ONGC Energy Centre đã đưa vào vận hành hai giếng địa nhiệt đầu tiên của Ấn Độ, mỗi giếng sâu khoảng 1.000 mét. Các giếng này sẽ phục vụ đánh giá tầng chứa và hỗ trợ dự án điện địa nhiệt trình diễn công suất 1 MW. Quy mô còn khiêm tốn, nhưng đây là bước chuyển từ nghiên cứu tài nguyên sang thử nghiệm thực địa.

Ấn Độ có cơ sở địa chất tương đối thuận lợi để phát triển nguồn năng lượng này. Cơ quan Khảo sát Địa chất Ấn Độ đã xác định 381 suối nước nóng và 10 tỉnh địa nhiệt trên cả nước. Tiềm năng lý thuyết được ước tính gần 10,6 GW, với 42 địa điểm được đánh giá có triển vọng cho phát điện hoặc sử dụng nhiệt trực tiếp.

Tuy nhiên, tiềm năng lý thuyết không đồng nghĩa với công suất thương mại có thể khai thác ngay. Địa nhiệt đòi hỏi chi phí thăm dò và khoan lớn, trong khi tính khả thi phụ thuộc vào nhiệt độ, độ sâu, cấu trúc địa chất và khả năng duy trì tầng chứa. Vì vậy, thách thức lớn nhất của Ấn Độ hiện nay không phải xác định nguồn tài nguyên mà là chứng minh hiệu quả kỹ thuật và kinh tế của việc khai thác.

Chính sách quốc gia về năng lượng địa nhiệt được Chính phủ Ấn Độ ban hành vào tháng 9/2025 cho thấy New Delhi đã bắt đầu xây dựng một khuôn khổ dài hạn cho lĩnh vực này. Bộ Năng lượng mới và tái tạo giữ vai trò đầu mối, với trọng tâm là khảo sát, khoan thăm dò, nghiên cứu công nghệ, quản lý tầng chứa và phát triển các ứng dụng sử dụng nhiệt trực tiếp.

Một hướng tiếp cận đáng chú ý là tận dụng các giếng dầu khí đã bỏ hoang hoặc không còn hiệu quả để khai thác địa nhiệt. Nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật, mô hình này có thể tận dụng kinh nghiệm khoan, dữ liệu địa chất và một phần cơ sở hạ tầng của ngành dầu khí. Đây là cách giảm rủi ro và chi phí trong giai đoạn đầu, đồng thời tạo thêm giá trị cho những tài sản năng lượng đã không còn phục vụ mục đích ban đầu.

Ấn Độ cũng đang mở rộng thử nghiệm ngoài lĩnh vực phát điện. Tại Gandhinagar, Gujarat, một dự án kết hợp năng lượng mặt trời và địa nhiệt đã đạt công suất phát điện thử nghiệm 50 đến 90 kW. Các nghiên cứu khác tại Hyderabad tập trung vào làm mát địa nhiệt, trong khi Arunachal Pradesh đang được khảo sát tại nhiều địa điểm có tiềm năng. Những dự án này cho thấy giá trị của địa nhiệt không chỉ nằm ở sản xuất điện mà còn ở khả năng phục vụ làm mát, sưởi ấm và một số hoạt động nông nghiệp.

Hợp tác quốc tế là một phần khác trong chiến lược của New Delhi. Ấn Độ đã xác định địa nhiệt là lĩnh vực hợp tác với Australia và Iceland, đồng thời đưa nội dung này vào chương trình hợp tác với Saudi Arabia. Những quan hệ này có thể giúp Ấn Độ tiếp cận kinh nghiệm, công nghệ và dữ liệu quốc tế trong một lĩnh vực mà năng lực trong nước vẫn đang được xây dựng.

Dù vậy, sẽ quá sớm nếu xem địa nhiệt là một nguồn năng lượng chủ đạo của Ấn Độ. Công suất địa nhiệt toàn cầu mới đạt khoảng 15,67 GW vào cuối năm 2025, trong khi các trung tâm phát triển lớn tập trung tại Indonesia, Mỹ, Philippines, Türkiye và New Zealand. Khoảng cách công nghệ và thương mại của Ấn Độ vẫn còn đáng kể.

Giá trị của địa nhiệt vì thế nằm ở vai trò bổ sung. Trong quá trình chuyển đổi năng lượng, Ấn Độ không nhất thiết phải tìm một nguồn duy nhất có thể thay thế nhiên liệu hóa thạch. Thay vào đó, nước này đang xây dựng một hệ thống gồm nhiều nguồn năng lượng với những đặc tính khác nhau. Mặt trời và gió có khả năng mở rộng nhanh, trong khi địa nhiệt có thể đóng góp nguồn cung ổn định và các ứng dụng nhiệt trực tiếp.

Đây cũng là điểm khiến địa nhiệt có ý nghĩa đối với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2070 của Ấn Độ. Quy mô của nguồn năng lượng này có thể không lớn so với mặt trời hay gió, nhưng khả năng cung cấp năng lượng liên tục và phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau khiến nó trở thành một lựa chọn đáng để đầu tư nghiên cứu.

Nếu các dự án thí điểm chứng minh được hiệu quả kinh tế, địa nhiệt có thể trở thành một mảnh ghép mới trong chiến lược năng lượng của Ấn Độ. Con đường này còn dài, nhưng việc nước này chuyển từ khảo sát tài nguyên sang xây dựng chính sách và thử nghiệm công nghệ cho thấy địa nhiệt đang dần bước ra khỏi phạm vi nghiên cứu để trở thành một bộ phận của tính toán năng lượng dài hạn.