Ngân sách Liên bang Ấn Độ năm 2026 không nên được hiểu là một bước chuyển hướng cơ bản, mà là một bài đánh giá về năng lực chuyển từ chính sách thành kết quả thực tế. Trong thập niên vừa qua, Ấn Độ đã đặt trọng tâm vào việc gia tăng chi đầu tư công (CapEx) vào hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay, và hạ tầng số, những yếu tố then chốt giảm chi phí logistics và tăng cạnh tranh chi phí sản xuất. Ngân sách năm nay vì thế cần tiếp tục duy trì mức CapEx cao, nhưng quan trọng hơn là nâng cao chất lượng thực thi: rút ngắn chu kỳ hoàn thành dự án, tăng cường năng lực quản trị dự án ở cấp bang, và đẩy mạnh cơ chế huy động vốn từ tư nhân thông qua cổ phần hoá, phát hành tài sản và các hình thức đối tác công-tư.

Một động lực quan trọng khác là chuyển từ hỗ trợ tạo công suất sang thúc đẩy tích hợp chuỗi cung ứng. Các chương trình PLI đã khởi tạo một số cụm sản xuất trong điện tử, dược phẩm, linh kiện ôtô và thiết bị năng lượng tái tạo; song để đạt cạnh tranh bền vững cần chính sách khuyến khích liên kết sâu hơn giữa doanh nghiệp lớn, nhà cung ứng nội địa và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSME). Điều này đòi hỏi cơ chế tiếp cận tài chính dài hạn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, và phát triển cụm công nghiệp với cơ sở logistics, kho bãi và kết nối đa phương thức nhằm giảm chi phí đầu vào và thời gian giao hàng.

Trong bối cảnh địa chính trị tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cơ hội lớn là kết hợp lợi thế chu kỳ như các doanh nghiệp đa quốc gia dịch chuyển năng lực sản xuất ra khỏi một số thị trường, với lợi thế cấu trúc nội địa gồm thị trường tiêu dùng lớn, đô thị hóa nhanh và nguồn lao động dồi dào. Do đó tính ổn định chính sách là then chốt: chế độ thuế quan minh bạch, thời gian cấp phép rút ngắn và khung hợp tác giữa trung ương và bang rõ ràng sẽ gia tăng niềm tin đầu tư.

Công nghệ, đặc biệt trí tuệ nhân tạo (AI), là yếu tố ngang ngành (horizontal enabler) có thể gia tăng năng suất thiết kế, vận hành, bảo trì và quản lý chuỗi cung ứng. Ngân sách năm 2026 có thể hỗ trợ áp dụng công nghệ qua các kênh: ưu đãi tài chính cho doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi số, đầu tư vào hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây, và các chương trình thí điểm công - tư để triển khai AI ở khâu logistics và quản trị hạ tầng. Tuy nhiên cần ưu tiên ứng dụng thực dụng có thể đo lường hiệu quả năng suất thay vì khuyến khích thí nghiệm lan man.

Nhân lực là đòn bẩy không thể thiếu. Mở rộng quy mô hạ tầng và sản xuất đòi hỏi lực lượng lao động có kỹ năng kỹ thuật và số. Chính sách cần tăng ngân sách cho đào tạo nghề, mở rộng chương trình học nghề gắn với doanh nghiệp, và thúc đẩy mô hình học tập suốt đời để tái kỹ năng. Sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân trong thiết kế chương trình và tài trợ đào tạo sẽ giúp đảm bảo định hướng nhu cầu thị trường.

Từ góc độ tài khóa và nhà đầu tư, thách thức là cân bằng giữa duy trì CapEx và bảo đảm kỷ luật tài khóa để giữ niềm tin thị trường. Lịch sử gần đây cho thấy Ấn Độ có thể theo đuổi chính sách tăng trưởng đồng thời với cam kết củng cố cân đối ngân sách; do đó năm tài chính 2026 cần tiếp tục đường hướng ổn định về mục tiêu thâm hụt, trong khi minh bạch hóa các cam kết chi tiêu dài hạn và kế hoạch trả nợ. Cơ chế báo cáo hiệu quả đầu tư công và chỉ số đánh giá thực thi dự án sẽ giúp nhà đầu tư nội địa và quốc tế đánh giá rủi ro dự án chính xác hơn.

Cuối cùng, ngân sách mang tính biểu tượng: nó sẽ được đọc như tín hiệu chính sách cho nhà đầu tư nước ngoài, khu vực tư nhân và các bang. Một ngân sách nhấn mạnh vào cải thiện năng lực thực thi, thúc đẩy tích hợp chuỗi cung ứng, hỗ trợ ứng dụng công nghệ và phát triển nhân lực sẽ củng cố niềm tin rằng Ấn Độ không chỉ đang tạo ra cơ hội ngắn hạn mà còn xây dựng năng lực cạnh tranh sản xuất dài hạn. Khi đi cùng kỷ luật tài khóa và cơ chế thực thi rõ ràng, ngân sách có thể biến tầm nhìn Viksit Bharat thành những kết quả kinh tế bền vững và bao trùm.