Ngày 15/8/1947, Ấn Độ giành độc lập trong bối cảnh cuộc đại phân ly, di cư quy mô lớn và những tổn thất nhân đạo sâu sắc. Nền kinh tế nghèo nàn, công nghiệp và cơ sở hạ tầng hạn chế. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên không phải là tăng trưởng mà là xây dựng một quốc gia thống nhất, ổn định và có khả năng tự quyết.

Hiến pháp năm 1949 đặt dân chủ, các quyền cơ bản, chế độ liên bang, tư pháp và quyền bầu cử phổ thông lên nền tảng quốc gia. Đây là lựa chọn có ý nghĩa lâu dài, tạo nên một trong những trụ cột quan trọng của năng lực thích ứng của Ấn Độ.

Nếu 1947 mở đầu quá trình kiến tạo quốc gia, thì 1991 là bước ngoặt chuyển đổi mô hình phát triển. Tự do hóa, thúc đẩy khu vực tư nhân và hội nhập quốc tế đã giải phóng đáng kể năng lực doanh nghiệp và nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho sự chuyển đổi vị thế của Ấn Độ.

Từ tăng trưởng kinh tế đến năng lực công nghệ

Điểm đáng chú ý hiện nay không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn là sự thay đổi về chất của nền kinh tế. GDP thực tế tăng 7,7% trong tài khóa 2025 - 2026, trong khi hạ tầng và các ngành điện tử, ô tô, dược phẩm, quốc phòng, không gian tiếp tục mở rộng.

Một thành tựu nổi bật là hạ tầng số công. JAM, kết hợp Jan Dhan, Aadhaar và điện thoại di động, đã mở rộng tài chính toàn diện và dịch vụ công. UPI trở thành biểu tượng của mô hình hạ tầng số có tính liên thông, chi phí thấp và khả năng mở rộng.

Điểm quan trọng là công nghệ đang được chuyển hóa thành năng lực phát triển quốc gia. Hệ sinh thái khởi nghiệp và những thành công trong không gian tư nhân, tiêu biểu là Vikram-1, cho thấy đổi mới đang lan rộng từ khu vực nhà nước sang khu vực tư nhân.

Tuy nhiên, dân số trẻ chỉ trở thành lợi thế khi đi cùng giáo dục, kỹ năng và việc làm năng suất cao. Bài toán của Ấn Độ là chuyển “lợi tức dân số” thành “năng lực con người”, đồng thời phát huy mạng lưới tri thức và doanh nhân của cộng đồng người Ấn Độ ở nước ngoài.

Phát triển xanh và năng lực kiến tạo tương lai

Mô hình phát triển mới cũng gắn tăng trưởng với chuyển đổi xanh. Ấn Độ đạt 50% công suất điện lắp đặt từ nguồn không hóa thạch vào tháng 6/2025 và duy trì mục tiêu 500 GW vào năm 2030, hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2070.

Với quy mô dân số và nhu cầu năng lượng lớn, chuyển đổi xanh của Ấn Độ gắn với an ninh năng lượng, công nghiệp hóa và việc làm. Hydrogen xanh, xe điện và năng lượng tái tạo vì thế trở thành một phần của chiến lược nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

AI có thể là bước phát triển tiếp theo. Nguồn nhân lực công nghệ, thị trường lớn, hạ tầng số và hệ sinh thái khởi nghiệp tạo lợi thế để Ấn Độ chuyển từ trung tâm dịch vụ công nghệ thành một trung tâm nghiên cứu và thương mại hóa AI.

Từ cường quốc đang lên đến chủ thể kiến tạo trật tự

Sự chuyển đổi kinh tế tạo nền tảng cho vai trò đối ngoại chủ động hơn. Tại G20 năm 2023, việc thúc đẩy tiếng nói của các nước đang phát triển và đưa Liên minh châu Phi vào G20 thể hiện tham vọng gia tăng ảnh hưởng trong quản trị toàn cầu.

Cách tiếp cận của New Delhi kết hợp tự chủ chiến lược với chủ nghĩa đa phương, mở rộng hợp tác với nhiều trung tâm quyền lực để phục vụ mục tiêu Viksit Bharat @2047.

Trong tiến trình đó, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ có ý nghĩa đặc biệt. Sau khi được nâng cấp lên thành Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường năm 2026, quan hệ hai nước ngày càng mở rộng từ chính trị, quốc phòng sang kinh tế, công nghệ và giáo dục. Với Ấn Độ, Việt Nam là đối tác quan trọng tại Đông Nam Á và trong chính sách Hành động Phía Đông; với Việt Nam, Ấn Độ là một lựa chọn quan trọng để đa dạng hóa quan hệ kinh tế và công nghệ.

Giai đoạn mới cần hướng tới đồng nghiên cứu, đồng sáng tạo và đồng sản xuất trong các lĩnh vực đầy tiềm năng như AI, bán dẫn, không gian, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và công nghiệp quốc phòng. Hợp tác Việt Nam - Ấn Độ cũng có thể trở thành cầu nối giữa Nam Á và Đông Nam Á, góp phần xây dựng các chuỗi cung ứng linh hoạt.

80 năm sau độc lập, Ấn Độ đã chuyển hóa sức mạnh dân số, công nghệ và quy mô kinh tế thành năng lực quốc gia và ảnh hưởng quốc tế. Chặng đường tới Viksit Bharat @2047 sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và biến đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển bền vững. Đây cũng là nền tảng để Ấn Độ tiếp tục định hình vai trò của mình trong trật tự quốc tế thế kỷ XXI.