Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Kỹ thuật số không phải giải pháp cho mọi vấn đề

Kỹ thuật số không phải giải pháp cho mọi vấn đề

Chỉ riêng tiền kỹ thuật số không đủ để là một phương thuốc kỳ diệu cho những thách thức kinh tế của một quốc gia.

11:44 20-07-2023 Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Sự chú ý ngày càng tăng trên toàn cầu đối với các loại tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương Mỹ phát hành (CBDC) đánh dấu một bước tiến đáng kể trong lĩnh vực tài chính và công nghệ. Mặc dù CBDC không phải là một khái niệm mới, nhưng những lợi ích tiềm năng của chúng đã thu hút được sự chú ý đáng kể trên toàn cầu trong những năm gần đây. Được phát hành bởi các ngân hàng trung ương Mỹ, các phiên bản tiền mặt kỹ thuật số hứa hẹn cải thiện tính bảo mật, ổn định và hiệu quả hơn so với tiền điện tử truyền thống.

Hành trình của các loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng Trung ương CBDC bắt đầu từ năm 1993 khi Ngân hàng Phần Lan giới thiệu thẻ thông minh Avant, được coi là CBDC đầu tiên trên thế giới. Mặc dù ngân hàng Phần Lan cuối cùng đã ngừng hệ thống này, nhưng nó đã đặt nền móng cho những tiến bộ trong tương lai của tiền kỹ thuật số. Ngày nay, với tiến bộ công nghệ và việc sử dụng tiền mặt ngày càng giảm, các ngân hàng trung ương của các quốc gia trên toàn cầu đang tích cực nghiên cứu tiềm năng của CBDC để cải thiện tính hiệu quả và an toàn của hệ thống thanh toán. Tuy CBDC có vô số lợi ích tiềm năng, các ngân hàng trung ương phải đánh giá cẩn thận nhu cầu của nó và đưa ra một trường hợp thuyết

Mặc dù có rất ít nghi ngờ về lợi ích to lớn của CBDC, nhưng điều quan trọng là phải nhận ra rằng, việc chuyển đổi đơn thuần sang các dạng tiền tệ kỹ thuật số không tự động giải quyết các vấn đề tiền tệ hiện nay. Mặc dù CBDC cung cấp nhiều giải pháp tiềm năng, nhưng chúng không thể được coi là phương pháp khắc phục chung phù hợp với tất cả. Các quốc gia và ngân hàng trung ương trước tiên phải nắm bắt được điều cơ bản này và tiếp tục tập trung vào nghiên cứu và phát triển hơn nữa thông qua đầu tư và phân bổ nguồn lực. Họ phải xem xét và phân tích cẩn thận những thách thức cụ thể mà CBDC có thể giải quyết một cách hiệu quả cũng như cách CBDC có thể được thiết kế và triển khai với sự hiểu biết thấu đáo về những lợi ích và hạn chế của chúng. Cách tiếp cận như vậy sẽ cho phép các quốc gia và ngân hàng trung ương khai thác sức mạnh biến đổi thực sự của CBDC đồng thời tránh được những kỳ vọng phi thực tế.

Để giải quyết các thách thức về tiền tệ và tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch, Ngân hàng Dự trữ Zimbabwe đã tung ra một loại tiền kỹ thuật số được hỗ trợ bằng vàng. Sáng kiến này nhằm mục đích cho phép các giao dịch ngang hàng giữa khách hàng, và từ khách hàng tới doanh nghiệp, đồng thời cung cấp kho lưu trữ giá trị trong bối cảnh đồng tiền quốc gia mất giá.

Tuy nhiên, việc tiếp nhận loại tiền kỹ thuật số được hỗ trợ bằng vàng này khá thờ ơ. Mặc dù sự hỗ trợ bằng vàng có khả năng hấp thụ thanh khoản dư thừa và mang lại sự ổn định tương đối cho đồng nội tệ, nhưng nó không giải quyết được các vấn đề tiền tệ thâm căn cố đế đang ám ảnh ở Cộng hòa Zimbabwe. Nó cũng không giải quyết được các vấn đề cơ bản về niềm tin và sự tin tưởng của người dân. Giới thiệu những loại tiền tệ như vậy thường được coi là phục vụ cho những người giàu có trong khi bỏ qua hoàn cảnh của những công dân bình thường bị mắc kẹt trong tình trạng nghèo đói cùng cực.

Với lịch sử siêu lạm phát và sự phụ thuộc vào nhiều loại tiền tệ, chẳng hạn như đồng đô la Mỹ và đồng đô la Zimbabwe, quốc gia này phải đối mặt với những thách thức tiềm ẩn mà việc giới thiệu một loại tiền kỹ thuật số đơn thuần không thể giải quyết được. Zimbabwe đã sử dụng đồng đô la Mỹ vào năm 2009 và sau đó giới thiệu trái phiếu để ổn định tiền tệ trong nước. Thật không may, những biện pháp này cũng tỏ ra không hiệu quả trong việc ngăn chặn sự mất giá nhanh chóng của đồng đô la Zimbabwe so với các loại tiền tệ chính. Do đó, việc giới thiệu CBDC chỉ có thể là một phần của chiến lược lớn hơn nhằm tiếp tục tái đô la hóa.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Zimbabwe Tendai Biti đề xuất một cách tiếp cận khác, kêu gọi ngân hàng trung ương ưu tiên thiết lập sự ổn định thị trường bằng cách cho phép đồng đô la Zimbabwe thả nổi tự do. Cách tiếp cận này nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp toàn diện nhằm giải quyết sự phức tạp về kinh tế và xã hội của Zimbabwe, vượt ra ngoài việc giới thiệu các loại tiền kỹ thuật số đơn thuần.

Ở Nigeria cũng vậy, việc giới thiệu eNaira, một loại tiền kỹ thuật số được chính phủ hậu thuẫn vào năm 2021, đã không đạt được các mục tiêu dự định và khiến người dùng tiền kỹ thuật số ở nước này đặt câu hỏi về tính hiệu quả của nó. Với tỷ lệ chấp nhận ít ỏi dưới 0,5% dân số, tương đương với dưới 1,15 triệu người Nigeria, eNaira đã không tạo ra bất kỳ tác động đáng kể nào. Một số yếu tố có thể giải thích cho sự thành công hạn chế của nó. So với các loại tiền điện tử phức tạp và dễ thích nghi hơn như Bitcoin, eNaira được coi là thiếu chức năng và khả năng cạnh tranh. Hơn nữa, bản chất tập trung, do chính phủ lãnh đạo của đồng tiền này đã gây ra sự hoài nghi trong dân chúng, những người lo ngại về việc tiết lộ thông tin tài chính của họ trực tiếp cho chính quyền.

Sự phổ biến của tiền điện tử đối với người Nigeria bắt nguồn từ khả năng bảo vệ chống lại lạm phát, sự mất giá của đồng nội tệ và các quy định hạn chế đối với các giao dịch quốc tế. Đối với giới trẻ của, một bộ phận đáng kể người dùng tiền điện tử, eNaira không đưa ra được lý do thuyết phục để chuyển từ các ứng dụng ngân hàng hiện tại của họ thành tiền kỹ thuật số, vì nó cung cấp các dịch vụ tương tự mà không có lợi thế đáng chú ý. Ngoài ra, khả năng truy cập internet hạn chế ở các vùng nông thôn đã cản trở việc áp dụng rộng rãi đồng eNaira.

Bất chấp sự quan tâm ban đầu, việc sử dụng eNaira chủ yếu vẫn giới hạn trong các chương trình phúc lợi xã hội do chính phủ lãnh đạo, chỉ có một số hộ gia đình và thương nhân sử dụng nền tảng này. Tốc độ áp dụng chậm chạp và tầm quan trọng của các giá trị giao dịch đã làm sáng tỏ những thách thức mà eNaira phải đối mặt trong việc đạt được sự chấp nhận rộng rãi ở Nigeria.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể đang dần hướng tới một vấn đề tương tự. Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ gần đây đã tuyên bố hoàn thành các thử nghiệm ban đầu đối với đồng lira kỹ thuật số. Việc theo đuổi đồng lira kỹ thuật số, xét đến sự mất giá đáng kể của tiền tệ fiat của Thổ Nhĩ Kỳ, đã khiến người dân Thổ Nhĩ Kỳ thể hiện sự quan tâm đến các tài sản kỹ thuật số thay thế, chẳng hạn như Bitcoin. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những nghi ngờ về việc liệu đồng lira kỹ thuật số có thể giải quyết hiệu quả những trở ngại kinh tế cơ bản mà quốc gia phải đối mặt hay không.

Thế giới đang chứng kiến niềm đam mê ngày càng tăng đối với các loại tiền kỹ thuật số và các ngân hàng trung ương đang tham gia vào nhóm. Điều quan trọng là phải hiểu rằng chỉ áp dụng phương pháp kỹ thuật số sẽ không phải là thuốc chữa bách bệnh. Ngược lại, nó có thể làm nảy sinh những thách thức mới. Việc giới thiệu CBDC có thể suôn sẻ hơn ở các quốc gia có sự ổn định chính trị, thể chế mạnh và chính sách kinh tế vĩ mô hợp lý. Những lời hứa về tiền kỹ thuật số có thể sẽ không được thực hiện nếu không có những điều kiện tiên quyết thiết yếu này. Hơn nữa, cơ sở hạ tầng đóng một vai trò quan trọng; internet có thể truy cập và giá cả phải chăng là nền tảng cho những bước nhảy vọt về công nghệ như vậy.

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ đã giới thiệu Rupee kỹ thuật số vào năm 2022 để nâng cao vị thế của Ấn Độ trong bối cảnh tiền kỹ thuật số. Mang lại sự ổn định và lợi thế tiềm năng về chi phí giao dịch thấp hơn và tăng hiệu quả, đồng rupee kỹ thuật số nhằm mục đích cung cấp tính di động kỹ thuật số so với tiền giấy. Tuy nhiên, Ấn Độ đã có hệ thống thanh toán mạnh mẽ như UPI (Giao diện thanh toán hợp nhất), câu hỏi đặt ra là liệu có cần CBDC để cải thiện bối cảnh hiện tại hay không.

Các quốc gia mới nổi phải hiểu rằng các nước phát triển nắm giữ những lợi thế đáng kể và các giải pháp của họ có thể không được áp dụng phổ biến. Trước khi chấp nhận các loại tiền kỹ thuật số, các ngân hàng trung ương cần hiểu biết sâu sắc về các điều kiện tiên quyết của quốc gia họ. Mặc dù tiền kỹ thuật số có tiềm năng to lớn, nhưng nó đòi hỏi phải đầu tư vào các khối cơ bản. Điều cần thiết là tập trung vào các chính sách kinh tế vĩ mô mạnh mẽ, hiểu biết về kỹ thuật số và hỗ trợ các doanh nhân và doanh nghiệp, vì tiền tệ kỹ thuật số không thể là một phương thuốc kỳ diệu cho những thách thức kinh tế của một quốc gia.

Tác giả: Sauradeep Bag, Nghiên cứu viên ORF

Nguồn: https://www.orfonline.org/expert-speak/digital-isnt-always-the-answer/

Nguồn:

Viết bình luận

Bình luận

Cùng chuyên mục